Shillong, Naiwieng 21
Ka Khasi Department, NEHU, Shillong ha ka Sngi Ba-ar ka la pynlong ïa ka Lympung Ïamir Jingtip bashisngi ha Science Seminar Hall, North-Eastern University, Shillong halor ka phang “Ka Pule Bishar ïa ka Ktien, Litereshor bad ka Kolshor kat kum ki Sengnia Bapher”.
Ïa ka jingïalang plie la pynïaid da ka Head jong ka Department Khasi, North-Eastern Hill University, Shillong, ka Prof. Streamlet Dkhar.
Ha kane ka sngi, u CEM ka Khasi Hills Autonomous District Council (KHADC), Bah Pynïaid Sing Syiem uba la don ryngkat kum u Kongsan u la banjur ban pynneh pynsah ïa ki Riti bat Khyndew bat Shyiap u Khasi.
U la ong ba ka Jaidbynriew Khasi ka long kaba kyrpang naba ka don ïa ki bri ba kynthup ïa ki Ri Raid, Ri Kur bad ki Ri Nongkynti.
Ka jingdon jong kine ki Ri ka long ban kyntiew ïa ka ïoh ka kot, ban pynbiang ïa ki jingdonkam bad ban pynneh pynsah ïa ka jinglong tynrai.
U Kongsan haba kynthoh ïa ka jinglong kyrpang jong ka jaidbynriew Khasi, u la ong ba u Khasi u la don lypa ïa ki Aiñ kiba la shu ïathuh pateng da ka Ktien hashuwa ban ïoh ïa ki Aiñ ha ki jingthoh.
U Bah Syiem u la ong ba ka jingdon jong ki Aiñ ba la shu ïathuh da ka Ktien ka pyni ba u Khasi u bat skhem ïa ka Hok ka Shikyntien.
U ong ruh ba ka jingdon jong ki Aiñ ha ki jingthoh ka ïarap ban pynbha ïa ka imlang sahlang.
Ha kaba ïadei bad ka Ktien, u kongsan u ong ba kum ka jaidbynriew, ka long kaba donkam ban pynneh-pynsah la ka Ktien ha ka jingpyndonkam ha ka jingim ba man ka sngi.
U la ai ruh ka kitbok kitrwiang ïa ki ‘riewshemphang kiba la ai ïa ki ‘paper’ jong ki ha kane ka lympung. U pynpaw ruh ba ka KHADC ka kloi ban ïatreilang bad ka Khasi Department, NEHU Shillong ha kaba ïadei bad ki lympung ïamir jingtip, ki jingwadbniah kiba kum kine.
Ka jingdon jong ki nongwadbniah kan ïarap ban ngam jylliew ha ki jylli bapher-bapher bad ban seng ruh ïa ki nongrim kiba ïadei bad ka thaw aiñ.
U la ïathuh ba kumno ka KHADC ka la jied kumba 40 ngut ki stad wadbniah ba kin wadbniah ha ki jylli bapher-bapher bad ïa kane la bei tyngka da ka KHADC. U kyrmen ba ka Khasi Department kan ïarap lang ïa ka KHADC ha ka ban pynbha shuh-shuh ïa ka Ri bad ka Jaidbynriew.
Na ka liang ka Prof. Antoinette Kharmalki, Department Khasi, North-Eastern Hill University, Shillong ka la ai ïa ka jingkren maitphang halor kane ka lympung ïamir jingtip bad ong ba ki don shibun ki sengnia kiba lah ban pynshong nongrim haba leh ïa ka wadbniah da kaba ai nuksa kum ka Postcolonial theory ha kaba ïadei bad ka Litereshor, ka Structuralism ha kaba ïadei bad ka Ktien bad ka Cultural Studies ha kaba ïadei bad ka Kolshor.
Ïa ka Sienshong banyngkong la pynïaid da ka Dr. Bandarilin Bairo kaba long ka nonghikai jong ka Khasi Department, NEHU, Shillong bad ki nongai ‘paper’ ki long u Dr. Thomlin Lynshing na St. Anthony’s College, ka Balarishisha Nongkynrih na Shillong College, ka Rilin Gemma Lyngdoh na Sankardev College bad u Slendar Dkhar na Jaiñtia Eastern College, Khliehriat.