Ki ‘riew saiñpyrthei ka jylla kiba don ‘case’ ha ki ïingbishar – Ka Myntri ka tnat Aiñ & 3 ngut ki MLA barim

Ïa ka 'chargesheet' la ai ha ka 31 tarik Risaw, 2014, bad ïa ka 'Framing of Charges' la leh ha ka 29 tarik Kyllalyngkot, 2021.

Shillong, Naiwieng 22

Ka Myntri ka tnat Aiñ ka sorkar jylla, ka Kong M Ampareen Lyngdoh, bad lai ngut ki MLA barim ki dei ki saw ngut kiba dang don ïa ki mukotduma (Criminal Case) ha ki ïingbishar.

Kane ka la paw lyngba ka jingthoh ba la pynmih da ka Meghalaya High Court ha ka ‘website’ jong ka.

Haba peit na kane ka jingthoh ba la ai da ka High Court, la ïohi ba nalor ka Kong Ampareen, kiwei pat ki ‘riew saiñpyrthei kiba ki mukotduma ki dang sahkut ha ki ïingbishar ki long u MLA barim ka Umroi, u Bah Stanly Wiss Rymbai, u MLA barim ka Mawhati, u Bah Julius Kitbok Dorphang, bad ka MLA barim ka Williamnagar, ka Deborah C. Marak.

Ha kaba ïadei bad ka Kong Ampareen, kaba dei ruh ka MLA ka East Shillong, la pyni ba ka mukotduma ka don ha ka ïingbishar jong u Special Judge (CBI) ha East Khasi Hills. Ka FIR ka dei CBI FIR No.RC0202018A0001, ba la ai ha ka 25.06.2020 [Spl. (CBI) Case No.2/2020], bad ïa kane ka FIR la ai hapoh ki kyndon 120 B, 429, 467, 468, 471, 201 IPC bad 13(2) ryngkat ka kyndon 13(1) (d) jong ka Prevention of Corruption Act.

Ïa ka jingmudui sha ka ïingbishar lane ka ‘chargesheet’ la ai ha ka 25 tarik Jylliew, 2020 katba ka ïingbishar ka la pyntip sha ka nongshah mudui halor ki kyndon ba ka la shah mudui (Framing of Charges) ha ka 24 tarik Nailar, 2022. Kumba ka long mynta, kane ka mukotduma ka dang don hapdeng ka jingwanrah ïa ki sabut. Na ka jingthoh ba la ai da ka High Court la pyni ruh ba kane ka mukotduma pyrshah ïa ka Myntri ka tnat Aiñ ka la ïaid mynta la 3 snem, ar bnai bad 20 sngi. Ka High Court ka la kdew ba la khmih lynti ba ka jingtian bishar kan kut hapoh saw snem eiei.

Nalorkata, katkum ki kyndon aiñ ba la pynngat ha katei ka mukotduma pyrshah ïa ka Kong Ampareen, kane ka Myntri ka tnat Aiñ kan shah pynsaja haduh 10 snem lada ka shah rai pynrem ha ka ïingbishar. Ha kaba ïadei bad u Bah Stanly Wiss Rymbai, MLA barim ka Umroi bad dkhot ka seng Congress, la ong ba u la shah ujor hapoh ka kyndon 45 jong ka PMLA Act kaba la mih na ka Spl. CID No.1/2018 [Spl(PMLA) Case No.1/2019], bad ki kyndon ba la pynngat ïa u ki long 120B, 423 jong ka Indian Penal Code bad 13(C) jong ka Prevention of Corruption Act.

Ïa ka jingmudui sha ïingbishar lane ka ‘chargesheet’ hapoh ka kyndon 45 jong ka PMLA Act, la ai ha ka 18 tarik Ïaïong, 2019, hynrei ka bynta kaba ïadei bad ka jingtip ka ïingbishar sha u nongshah mudui halor ki kyndon ba u la shah mudui (Framing of Charges) kam pat dep satia. La khmih lynti ba ka jingtian bishar ïa kane ka mukotduma kan neh kumba saw snem eiei. Haduh mynta, kane ka mukotduma pyrshah ïa u Bah Stanly Wiss ka la neh saw snem, hynriew bnai bad 15 sngi. Lada une u MLA barim u shah rai pynrem, ka jingpynsaja pyrshah ïa u ka long hynñiew snem. Kane ka kam ka dang mynta ha ka ïingbishar u Special Judge (PMLA), East Khasi Hills.

Halor u Bah Julius, la kdew ba kawei ka mukotduma ka dang sah ha ka ïingbishar u Special Judge (POCSO) ha West Jaiñtia Hills. Ïa ka FIR la ai ha ka 24 tarik Nohprah, 2016 (Laitumkhrah P.S C/No.239(12) 2016) hapoh ki kyndon 5(C)(I)/6 jong ka POCSO Act. Ïa ka ‘chargesheet’ la ai ha ka 8 tarik Rymphang, 2017 katba ïa ka ‘Framing of Charges’ la pyndep ha ka 7 tarik Jylliew, 2017. La khmih lynti ba ka jingtian bishar kan neh sa kumba shi snem eiei bad kane ka mukotduma ka la neh mynta la 5 snem, shi bnai ba 12 sngi. Lada u Bah Julius u shah rai pynrem ha ka ïingbishar, u lah ban ngat ha ka jingshah set patok ba shirta jingim lane ka jingshah phasi.

Ha kaba ïadei bad ka Deborah C. Marak, ka mukotduma pyrshah ïa ka, ka dang sah ha ïingbishar jong u Chief Judicial Magistrate, Shillong, bad ka la neh mynta la 8 snem. Ïa ka FIR (No. 21) la ai ha ka 16 tarik Rymphang, 2013 hapoh ki kyndon GR 240 (S) of 2015 U/S 120-B/171F/506 Indian Penal Code.

Ïa ka ‘chargesheet’ la ai ha ka 31 tarik Risaw, 2014, bad ïa ka ‘Framing of Charges’ la leh ha ka 29 tarik Kyllalyngkot, 2021. La khmih lynti ba kane ka jingbishar kan neh sa kumba 10-12 bnai. Lada ka Deborah ka shah rai pynrem, ka jingpynsaja pyrshah ïa ka kan long haduh hynñiew snem.

Lah ban kdew ba ka Supreme Court ka la bthah ïa ki Chief Justice jong baroh ki High Court ban pynrung da ka mukotduma (“In Re: designated courts for MPs/MLAs”) ban peitngor ha ka jingpyndep kham kloi ïa ka jingtian bishar ïa ki mukotduma pyrshah ïa ki MP/MLA.

Na ka liang ka Meghalaya High Court ka la thaw da ka ‘Special Bench’ ban khlieh da u Chief Justice (Acting) na ka bynta ban peitngor ba ki mukotduma pyrshah ïa ki MP/MLA kin dep noh kham kloi.