Sngap ka sorkar ïa ki jingdawa bad yn thaw da ka skhim thymmai na ka bynta ki ASHA

"Haba ngi leit sha ka sorkar jylla, ngi leit da ka lynti ban pyni ïa ki jingshisha bad ïa ki jingeh, hapdeng kine ki jingleh baroh" la ong ka Kong Ampareen.

Shillong, Naiwieng 22

Ka Myntri tnad ka koit ka khiah ka sorkar jylla, ka Dr Mazel Ampareen Lyngdoh ha ka Sngi Balang ka 22 tarik u Naiwieng ka la pynlong da ka jingïakynduh lang bad ki nongtrei ASHA ha shlem treikam Secretariat kum shibynta ban ïakren bad ban sngap halor ki jingdawa kiba ki nongtrei ASHA kiba don hapoh ka synjuk jong ka Meghalaya ASHA Worker’s Union (MAWU) ki la dawa.

Haba ïakren bad ki lad pathai khubor hadien ba la wai ka jingïalang bad ki nongtrei ASHA, na ka liang ka Myntri ka la ong ba ha ka jingïoh ban ïakynduh bad ki nongtrei ASHA ha ki 8 bnai tam ba la dep, ki la don shibun tylli ki jingdkoh ha ka rukom treikam na ka daw ka jingbym biang ki rukom ai ïa ki lad jingmyntoi kiba ki dei ban ïoh kaba la sahteng naduh ki por mynshwa.

Ka Kong Ampareen ka la ong ba haba pan na ka sorkar kum ka tnad ïa kano-kano ka jingpynkiew ïa ka bhah jong ka jylla na ka bynta kino-kino ki tnad treikam bapher bapher, ka dei ban da don da ka jingbishar kaba hok ym ban shu ïeh shrah da kaba kheiñ sting bad ong tang ba ki la mih sha surok kumta la hap ban ai noh ïa kita ki jingdawa.

“Haba ngi leit sha ka sorkar jylla, ngi leit da ka lynti ban pyni ïa ki jingshisha bad ïa ki jingeh, hapdeng kine ki jingleh baroh” la ong ka Kong Ampareen.

Ka Kong Ampareen ka la ïathuh ruh ba ka jingduhnoh jong ki nongtrei ASHA ïa ki skhim kiba kynthup ïa ka Meghalaya ASHA Benefits Scheme bad ka Meghalaya Maternity Benefit Scheme kaba kum ki nongtrei ki dei ban ïoh hynrei ki la shim ïa ka rai ha ki snem ba la dep ban bujli noh da ka ‘Incentive’ ha jaka jong kine ki skhim. Na ka liang ka tnad ka koit ka khiah ka la rah ïa kine ki mat ha u Myntri Rangbah ka jylla u Conrad K Sangma ha ki artylli ki jingïalang kiba la pynlong ha ka 21 tarik bad ha ka step jong ka 22 tarik mynta u bnai.

Hadien ka jingïakren na ka liang ka sorkar ka la rai ban pynmih ïa ka skhim kaba thymmai ka ban kynthup ïa ki jinglut jingsep jong ki ASHA ha ka por ba ki hap ban siew ïa ki bai kali, ka jinglut jong ki ASHA ha ka por ba ki rah ïa ki nongpang sha ki jaka ai jingsumar shimet bad ban ai buskit ne khusnam ïa ki nongtrei ASHA halor ka jinglah jong ki ban pynduna ïa ka jingkhlad jong ki longkmie bad ki khyllung hapoh ka 1000 sngi ha ki dong bad ki shnong jong ki bad ban ai kyrteng thymmai ïa ka ‘Incentive’ jong ki ASHA ïa kaba yn tip noh nangne shakhmat kum ka ‘Community Based Health Incentives’ ban pyni ba ka sorkar jylla ka donkam ruh ban phai khmat ha kaba ïadei bad ki jingdawa jong ki nongtrei ASHA.

“Ha ka jingïakren jong ngi mynne ka step, ngi ïohi ba ki dang bun ka kynrum-kynram bad ki jingthylli kiba ngi hap ban pyntreikam bad kiba ngi hap ban khmih noh”, la kubur ka Kong Ampareen.

Shuh shuh ka Kong Ampareen ka la ïathuh ruh ba yn thaw ïa ki komiti ha ka jingdon bynta lang jong ki nongïalam ka ASHA, ki Village Health Council ne ki Dorbar Shnong ha ryngkat ki ophisar ka National Health Mission (NHM) bad ki ophisar ka jylla na manla ki distrik bapher bapher ki ban peit ïa ka jingeh jong ki nongtrei ASHA.      

Ka Kong Ampareen ka la ong ba ka NHM kaba ju siew T.22 klur na ka bynta ki nongtrei ASHA kan ïai siew ïa katei ka pisa bad ka sorkar jylla kaba ju bei T.17 klur ïa ki jinglut ban ai ïa ki nongtrei ASHA kan pynlut noh T.26 klur hadien ka jingpynkiew ïa ki jingpynmyntoi sha ki ASHA halor ka skhim thymmai Community Based Health Incentives.

Na ka liang ki nongtrei ASHA kin ïai ap ïa ka jingbthah kaba tikna ha ka rukom ai shithi sha ka kynhun ki nongtrei ASHA bad na ka liang ka Myntri ka la pynpaw ka jingsngewtynnad halor ka jingshim rai jong ki nongtrei ASHA ba kin leit phai biang sha ka kam ka jam jong ki.

“Ki ASHA kumba ka long ki la ngeit bad ki la sngewthuh lang ba ka long kaba donkam ban leh ïa kane bad ki ap ïa kata ka jingbthah kaba tikna ha ka rukom ai shithi sha ka kynhun ki ASHA bad ïa kata ngi la ong ba ngin sa leh hapoh ka 2 kynta tam bad ngi sngewtynnad shibun ba ki ASHA baroh ki la rai lang ban leit phai sha ka kam ka jam”, la ong ka Kong Ampareen.

Ka Kong Ampareen ka la ong ba lyngba ki komiti bapher bapher ba ka sorkar kan sa thaw ha ki distrik ba kin khmih noh ïa ki jingthylli halor kumno ba ki nongtrei ASHA kiba dei ban ïoh ïa ki jingmyntoi lane ki ‘Incentives’ kaba T. 2,000 ki khlem ïoh satia sha ki bank account jong ki.

“Kumno ki ASHA kiba ïarap ïa ki longkmie kiba kha khun ha ïing katkum ka kyndon jong ka NHM, balei kim ïoh ïa kata ka ‘Incentive’ bad kata ngi dang shu tip mynta, te kin ïathir bha ïa ki jingduna ha ki distrik bapher bapher bad nga kyrmen ba nangne shakhmat kita ki Village Health Council lane ki Dorbar kyrpang na ka bynta ka koit ka khiah ha ki shnong ki thaw kin ïarap bad kin ïatreilang bad ka sorkar ba ngin lah ban sngewthuh bha ban pynkiew bha ïa ka jinglong jingman jong koit ka khiah hapoh ki shnong ki thaw”, la ong ka Kong Ampareen.

Ka Kong Ampareen ka la ong ruh ba ka sorkar ka la pan por kumba 3 bnai na ki ASHA ban pyntreikam ïa katei ka skhim thymmai.