Shillong, Naiwieng 23
Ki ASHA kiba ju trei ha ki shnong ban peit lang ïa ka jingbit jingbiang ka koit ki khiah ki khyllung bad ki longkmie kynthup kiba armet ki ju mad jingeh ha ki snem kiba la leit khamtam haba ym pyllait pisa ban phah ïa ka jingsiew sha ki katkum ki kam ba ki la trei.
Hynrei ha kine ki khyndiat snem, ka jingpyllait pisa ka la kham kloi, ha kaba ka Sorkar Jylla ka la buh ruh ïa ka fixed incentive kaba man u bnai ban siew ïa ki ASHA.
Katkum ki kot ki sla kiba don bad ka tnat ka koit ka khiah ka pyni ba ha ki snem kiba la leit, ka pisa kam ju lait tista ban siew ïa ki ASHA.
Hynrei naduh u snem 2019-2020, ka pisa ka la lait beit bad lehse kan don ka jingslem katto-katne haba ym pat biang ki jingkheiñ jingdiah.
Ka Sorkar Jylla ka la pyllait ïa ka pisa jong u snem mang tyngka 2021-2022 kaba la kot sha ka T.53 klur na ka bynta ban siew ïa ki ASHA hapoh ka Meghalaya ASHA Benefit Scheme (MABS) bad Meghalaya Maternity Benefit Scheme (MMBS) kaba kynthup lang ïa ka jingsiew kaba la pynsahteng kumba la rai ban siew dep lut tang haduh u Lber 2021.
Kine ki skhim MABS bad MMBS ki la kut noh namar ka Sorkar Jylla ka la wanrah noh da ka fixed incentive kaba shisien shibnai T.2000, ha kaba ki ASHA ki ïoh jingmyntoi na kane, nalor kiwei pat ki incentive kiba ki dei ban ïoh na ka NHM.
Ka Sorkar ka la kular ruh ban pynkiew sa T.1000 da kaba pynrung ha ka skhim kaba tip kum ka CHIS na ka bynta ki ASHA ha kaba kin ïoh noh ïa ka fixed incentive kaba long T.3000 shibnai.
La ïathuh ba ka Sorkar ka la pyllait ïa ka pisa T. 53 klur kaba dei ruh ka pisa kaba heh tam na baroh ki snem ba la pyllait ban siew ïa ki ASHA naduh ba sdang ïa ka National Health Mission (NHM) kaba dei ïa baroh 2 tylli ki skhim (MABS bad MMBS) ban siew lut ïa ka pisa kaba dei ban siew tang haduh u Lber 2021.
La ong ba namar ka jingbym pyllait tikna ïa ka pisa ha u snem mang tyngka 2018-2019, ka NHM Meghalaya kam shym la lah satia ban siew tista ïa ki ASHA.
Da ka jingkyrshan ka NHM, ka Sorkar Jylla ka la sdang ïa ka rukom siew pisa kaba tip kum ka ‘ASHA bad ASHA Facilitator payment mobile application.’ Ka jingthmu jong kane ka app ka long ban pynsuk ïa ka rukom siew pisa ïa ki ASHA bad ban pyntikna ba ka jingsiew kan kham sted. Kane ka app ka long kaba donkam bha na ka bynta ki ‘programme officer’ ha baroh ki liang namarba ka ïarap ruh ban peit bad wad kumno la siew ïa ki ASHA. Ïa kane ka ‘app’ la sdang nyngkong ha Umling Block kaba hap ha Ri-Bhoi District kum ka jingsdang ban pyntreikam.
Ïa ka skhim MABS bad MMBS kiba dei ki skhim ka Sorkar Meghalaya, la sdang pyntreikam mynshwa ha u snem 2011-12. Ka jingthmu ka long ban kham pynbha ïa ka rukom shakri ki ASHA ha ki shnong ki thaw.
Hynrei katkum ka jingai jingkheiñ haba ïadei bad ka rukom pyllait ïa ka pisa, la pyni ba ka jingpyllait pisa na ka bynta kane ka skhim ka dei ha u snem mang tyngka 2012-2013 kaba long palat T.7 klur. Hynrei ha u snem ba bud 2013-2014 ka Sorkar ka khlem mang bad pyllait pisa ei ei. Kumta ka Sorkar ba mynshwa ka la pyllait biang ïa ka pisa ha u snem 2014-2015 kaba long T.10 klur. Hynrei ha ki lai tylli ki snem kata ha u 2015-16, 2016-17, 2017-18 bad 2018-2019 ym don satia ka jingpyllait pisa ban siew ïa ki ASHA. Dei naduh u snem 2019-20 la pyllait palat T. 25 klur, ha u snem 2020-21 la pyllait T.2.50 klur bad ha u snem 2021-22 la pyllait T.53 klur, kaba dei artad ka pisa kaba heh tam na baroh ki snem.
Hynrei ka jingpyllait ïa ka pisa kaba dei ka jingsiew ïa ki ASHA ka khlem sahteng shuh naduh u snem 2019-2020 ter ter, ha kaba la pyllait palat T.25 klur ha une u snem.
Ha u snem 2020-2021 la pyllait palat T. 2.5 klur, ha u snem 2021-2022 la pyllait T.53 klur kaba dei ka backlog payment bad ha une u juh u snem 2021-2022 la pyllait ruh T.16.32 ïa ka fixed monthly incentive kaba 2000 tyngka shibnai. Ha u 2021-2022, la pyllait ruh ïa ka incentive lyngba ka NHM kumba T. 21.96 klur, 2022-2023 la pyllait T.16.98 klur bad T.22.68 klur.