New Delhi, Nohprah 20
Ka Lok Sabha ha ka Sngi Balang ka la ai jingmynjur ïa ki lai tylli ki aiñ rew bakongsan hapdeng ka jingduna ki MP na ka liang pyrshah na ka daw ba kiba bun ki la shah sospon ha u Lamphang.
Kine ki aiñ rew ki kynthup ïa ka Bharatiya Nyaya (Second) Sanhita, 2023, Bharatiya Nagarik Suraksha (Second) Sanhita, 2023, bad ka Bharatiya Sakshya (Second) Bill, 2023, bad kine kin mihpli ïa ka Indian Penal Code, 1860, Code of Criminal Procedure (CrPC), 1973, bad ka Indian Evidence Act, 1872.
Lah ban kdew ba ka IPC bad ka Indian Evidence Act ki dei ba la wanrah naduh ka por ba dang synshar ki dohlieh ïa ka India.
Ka jingkohnguh ka Lok Sabha ïa kitei ki lai tylli ki aiñ rew ka long hapdeng ka jingbym don ka jingïatai kaba haduh katta-katta namar ka jingshah sospon jong kiba bun ngut ki MP ka liang pyrshah. Haduh mynta ka sngi, ki MP kiba la shah sospon na Lok Sabha ki la kot sha ka 97 ngut bad lada kheiñ lang bad ka Rajya Sabha, ki la kot sha ka 143 ngut bad kane ka long ka bym pat ju jia mynno-mynno ha Parliament.
Haba wanrah ïa kitei ki aiñ rew, u Myntri Korbar Ri, u Amit Shah, u la ong ba kitei ki aiñ kin pynkut noh syndon ïa ki kyndon ba la wanrah da ki dohlieh ki bym ïahap shuh bad ka juk kaba mynta. U la ong ba kitei ki aiñ rew ki ïeng na ka bynta ka jinglong ki nong India, ka Riti Synshar jong ka India bad ka jingbha jingmiat jong ki nong India.
“Nga la pule lut ïa kitei ki aiñ rew kiba ïadei bad ki kam bymman bad kumno ban pynshitom ne pynsaja ïa kiba leh bymman,” la ong u Shah da kaba ban jur ba ki long kiba ïahap bad ka Riti Synshar jong ka Ri.
Ïa kitei ki aiñ rew la wanrah nyngkong ha ka Dorbar Lyiur, hynrei la phah ïa ki sha ka Standing Committee ban peit bniah. Hadien ba ka Committee ka la ai jingmut ban buh ïa ki jingpynkylla, ka sorkar ka la wanrah biang ïa ki sha ka Lok Sabha.
Ka liang pyrshah ka la kynnoh ba ka jingshah sospon jong kiba bun ngut ki MP ka dei ka buit jong ka sorkar ban ïoh jingmynjur halor ki aiñ rew ki bakongsan khlem da donkam ka jingïatai.
Hynrei ka Congress, Trinamool Congress bad ka DMK ki la pyrshah jur ïa kitei ki aiñ rew. Ka Congress ka la kwah ba dei ban don shwa ka jingïathir kaba kham janai ban ïadon bynta lang ki nongbishar, riewshemphang ha ka liang ki aiñ bad kumjuh ruh ki ‘riew paidbah.
Kitei ki seng ki la ong ruh ba ki don bun ki kyndon ha kitei ki aiñ rew kiba ïasyriem bad ki aiñ ba la wanrah da ki dohlieh watla ka sorkar ka la kam ba la weng ïa ki. Ki la ong ruh ba ïa kine ki aiñ dei ban ai jingmynjur hadien ka ilekshon Lok Sabha 2024.
U Amit Shah u la ong ba kitei ki aiñ rew bathymmai kin pynduna ïa ka por ba ki ïingbishar ki shim ban ai rai namar la pynbeit ha kata ka rukom ba kiei-kiei baroh kin ïaid da ka por bad ym kumba ka long mynta.
