Shillong, K’Lyngkot 22
Ka Ri India bad ka pyrthei baroh kawei ka la sakhi ïa ka jingpynkyntang ïa u Shri Ramlalla ha ka Shri Ram Janmbhoomi Mandir bathymmai ha Ayodhya, Uttar Pradesh.
Kane ka la long ka sngi ka ban sah kynmaw na ka bynta ki paid riewngeit Hindu bad khamtam ïa ki nongbud jong u Lord Ram.
Ha kane ka jingpynkyntang, u Myntri Rangbahduh, u Narendra Modi, u la shim ïa ka bynta bakongsan. Ha ka jingkren jong u, u la ong, “Hadien bun spah snem jong ka jingïaishah, jinglen lade ki bym lah ban ñiew, jingkyndiah, u Lord Ram jong ngi u la don hangne mynta.”
Ha katei ka Ram Mandir, ki don la jan 400 tylli ki païa, 44 tylli ki jingkhang, bad u maw dur bathymmai jong u Lord Ram.
Lah ban kdew ba ka jingtei ïa ka Ram Mandir bathymmai ka la shimpor haduh 500 snem eiei. La ngeit ba ha u snem 1528, u Mir Bagi, uba dei u ‘Commander’ jong u nongsynshar Mughal, u Babur, u la tei ïa ka Babri Masjid halor jong ka Ram Mandir kaba la don shwa.
Naduh kato ka por bad haduh ki khyndiat snem ba la lah, ki Muslim bad Hindu ki la ïakhun namar ki la kam trai markylliang ïa katei ka jaka.
Kawei na ki jingjia ha kine ki snem ka dei ka jingpynpra ïa ka Babri Masjid ha u snem 1992 da ki Hindu, bad hadien kane ka jingpynpra, la mih sa ka jingïakynad hapdeng ki Hindu bad Muslim ha kylleng ka Ri.
Ha u snem 2019, ka Supreme Court ka la ai ïa ka rai ha kaba la aiti ïa baroh ka khyndew kaba don jingïakajia sha ki Hindu ban tei ïa ka Ram Mandir, bad ka la ai da kawei pat ka jaka ban shna ïa ka Mosque.
Ha ka 5 tarik Nailar, 2020, u Modi u la buh ïa u mawnongrim ban tei ïa ka Ram Mandir ka bathymmai, bad mynta ka sngi, la plie ïa kane ka jaka mane blei ha Ayodhya.
“U Ram Lalla un ym shong bad sah shuh ha ka ïing shara. Kane ka Temple ba la kyntang kan dei ka ïing jong u mynta,” la ong u Modi mynta ka sngi hapdeng ka jingdon jong ki kynrem ki lyndan na kylleng ka Ri.
Nalorkata, u la ong, “Ka 22 tarik Kyllalyngkot, 2024 kam dei tang ka tarik ha ka almanak, hynrei ka dei ka jingsdang jong ka ‘Kaal Chakra’ bathymmai (juk bathymmai).”
Ha kane ka sngi, kiba bun na ki paid ‘riewngeit Hindu ki la lehkmen ha ki bynta bapher-bapher jong ka Ri bad sha kiwei pat ki bynta jong ka pyrthei.
U Modi u la ong ruh ba “ngin hap ban seng ïa ka nongrim jong ka India na ka bynta ki 1,000 snem ki ban wan. Mynta, baroh ki nongshong shnong kin hap ban bam smai ba kin tei ïa ka India kaba khlaiñ, baphyrnai bad kaba don ïa ka bor.”
“U Ram um dei ka ding, u dei ka bor. U Ram um dei na ka bynta ka jingïakajia, u dei uba plie lad ban pynkut ïa ki jingïakajia. U Ram um dei tang u jong ngi, u dei lang jong baroh,” la ong u Modi.