Ka samla ba la khlad ka don jingpang TB bad jingwit ha ka snier: Dr Nalin

Nalor nangta u la ong hadien ba la dep peit bniah, ka la don ka jingïakren hapdeng ki doktor ba dei puid, bad ki la ai jingmut ban shu puid noh.

Shillong, K’Lyngkot 25

U Director ka North Eastern Indira Gandhi Regional Institute of Health and Medical Sciences (NEIGRIHMS) u Prof. Dr. Nalin Mehta ha ka Sngi Palei u la pynshai ba ka khlem don kano-kano ka jingleh torti na ki nongsumar ïa kawei ka samla, bad ki la ai ïa ka jingsumar kaba biang tam na ka bynta jong ka.

Haba kren bad u nongai khubor, u Dr Mehta u la pynpaw ïa ka jingsngewkhia halor ka jingshah kynnoh leh torti bad bym suitñiew ki nongsumar ka hospital ïa kawei ka nongpang kaba la khlad noh dang shen.

Lah ban kdew ba ki doktor ha NEIGRIHMS ki la shah kynnoh ba ka la don ka jingleh torti ha kaba ïadei bad ka jingsumar ïa ka samla Ranisha Syiemlieh, 23 snem ka rta, bad kaba la khlad noh na kane ka sla pyrthei.

Ha kaba ïadei bad ka jingshitom ba katei ka samla ka la ïoh, u Dr. Mehta u la pynshai ba katei ka samla kaba la khlad ka la don ïa ka jingpang Tuberculosis lane TB, bad ka la don ka jingwit ha ki bynta jong ka snier, bad namarkata, la donkam ban puid ïa ka.

Nalor nangta u la ong hadien ba la dep peit bniah, ka la don ka jingïakren hapdeng ki doktor ba dei puid, bad ki la ai jingmut ban shu puid noh. Kumta, katei ka samla kaba thiah pang ha katei ka hospital ka khlem mynjur ban shah puid ha kato ka sngi hynrei ha ka sngi kaba bud, ka la ai ïa ka jingmynjur ban shah puid, bad namar ba ka la shitom jur, ki doktor ki la leh tang ïa kaba donkam ban leh ban pyllait ïa ka jingwit ha ki snier.

Hadien kata u Dr Mehta u la ong ba la rah noh ïa ka sha ICU, bad ka la don ka jingthut ha ka rukom ring mynsiem namar ka la don ka jinglang um ha ki tor. U la ong ba mar kumta ki doktor ki la pan ïa ka jingmynjur na ka ban thep ïa u ‘pipe’ na shyntur u ban ïarap ba kan lah ring mynsiem, hynrei ka khlem ai ïa ka jingmynjur tad haduh hadien.

Nalorkata, u la ong ba kane ka samla ka la don ruh ïa ka jingpang ha u klongsnam, bad ka dei ruh kaba la shah sumar teng ha kane ka hospital ha u snem 2017.

U Dr. Mehta u la ong ba ki huri-hura ki la mih namar ba don napdeng ki bahaïing ki khlem sngewthuh bha ïa ka jingpang jingshitom ba katei ka samla ka don.

Ha kawei pat ka liang, u Dr. Mehta u la ong ba ka NEIGRIHMS ka dei kaba bha tam bad baroh ki jingsumar ha katei ka jaka ai sumar ka dei kaba la sumar khlem da donkam ban siew pisa.

U la ong ba u sngewthuh ba ki nongpang kim sngewtynnad ban ap ban ïoh jingsumar, bad ïa kane ki la ïoh jingujor la bunsien, hynrei na ka liang ki nongsumar kim lah ban peit lut ïa baroh ki nongpang shisien peit.

U la ong ba ki nongpang ki don hok ban dom hynrei ki doktor kim lah ban shu ai jingsumar jyndat khlem da peit bniah ïa ka jingpang bad ba ki hospital ki don ïa ki kyndon ba ki dei ban bud shwa ba kin ai kano kano ka jingsumar.

U Dr. Mehta u la ong ruh ba yn ym lah ban khang ïa ki briew ban wad daw, hynrei u ju batai ïa ki nongsumar ha katei ka hospital ba ki dei ban pynshai ïa ki nongpang bad ïa ki nongap pang.

U la ong ruh ba ka kham shem jingeh ïa ki doktor ban batai ïa ki mat kiba ïadei bad ki jingpang jingshitom bad jingsumar (medical terms) bad ban pynwan sha ka ktien kaban pynsuk ïa ki nongpang bad ki bahaïing ban sngewthuh. Hynrei u la ong ba ki doktor ki dang wad ïa ki lad ki lynti halor kane.

Haba kren bad u Head of Department Surgery Unit, u Dr. Topno u la ong, ka ju don ka jingbatai kaba bniah ïa ki nongpang bad ïa ki bahaïing shwa ban ai kano-kano ka jingsumar.

Namarkata, donkam ruh ban ïoh ka jingmynjur na ki nongpang kiba la don 18 snem ka rta shaneng ban shah ban sumar, hynrei ki don katto katne ki nongpang kiba shim por namar ki ap ïa ka jingmynjur na ki kmie ki kpa, bad kane ka dei kawei ka jingeh ïa ki.

U Dr. Topno u la bynrap da kaba ong, ban ai ka jingmynjur ban leh ïa kino-kino ki jingsumar kum ban puid, ym da donkam than ban ap ïa ki bahaïing ba kin poi ha ka jaka sumar ban ai ïa ka jingmynjur khamtam ïa kito kiba la kot ïa ka 18 snem ka rta.

U la ong ba ki don ïa la ka jong ka hok ba kin shim ïa ka rai lajong na ka bynta ban ïoh ïa ka jingsumar, namar teng-teng tang na ka daw ba ap ïa ki bahaïing ban wan, ka por ka la shu long lehnohei noh.

Watla katta ruh, u Dr. Topno u la ong ba kan sa don ka jingwad bniah halor katei ka jingjia na ka liang jong ka hospital.