Shillong, K’lyngkot 28
Hadien ba ka Geological Survey of India (GSI) ka la pyni ba kam long kaba biang ban tei jingkieng thymmai la ka dei ha ka bynta shaneng ne sharum jong ka Pung Umïam, ka Sorkar Jylla ha ryngkat ka National Highway Infra-structure Development Corporation Limited (NHIDCL) ka dang thawlad ban tei jingkieng thymmai ha ka bynta ba kham sharum shuh shuh kaba kham pajih na ka jaka ba den ïa ka pung Umïam.
Haba ïakren bad u Symbud Myntri Rangbah ka Jylla uba peit ïa ka tnat shna surok, u Bah Prestone Tynsong u la ong ba ka long kaba shisha ba ka GSI ka la dep ban khmih bniah ïa ka jinglong ka jaka ha ki ar bynta, kawei ka dei ha ka bynta ba shaneng ban tei ïa ka jingkieng kaba pynïasoh na Nehru Park sha shiliang jong ka pung Umïam bad kawei pat ka dei ha ka bynta kaba sharum hajan ka jingkieng barim.
Hynrei u la ong ba ka GSI ka la ai jingmut katkum ka jinglap jingshem jong ka bad katkum ka jinglong ka jaka ba kam long satia khamtam eh ha ka bynta kaba shaneng ban tei jingkieng thymmai namar lada don ka jingtei jingshna kan ktah pynban ïa ka jaka ba tei ïa ka dam.
U la ong ba lada tei ïa ka jingkieng ha ka bynta kaba kham sharum shuh shuh kham pajih na ka jaka ba den (dam) ïa ka Pung Umïam kan nym don jingktah khamtam lada tei ïa ka jingkieng ha ka bynta kaba kham madan na shiliang sha shiliang jong ka wah kaba tuid sharum jong ka dam.
Kumta u la ïathuh ba na ka liang ka NHIDCL ka dang leh ïa ka jingpule kham bniah ïa ka bynta kaba kham sharum (pre-feasibility study) namar ka jingthmu ka long ban tei ïa ka jingkieng kaba long ka surok kali kaba kham jrong ha kaba ka jingjrong lehse kan ym duna ïa ka 2 km.
U la ong ba lada urlong kane ka jingkieng kan ïaid ka surok lyngba ka jaka ba don ki karkhana ha Umïam bad kan pynïasoh bad ka surokbah Shillong-Guwahati ha kaba ki kali ki lah ban nym ïaid shuh lyngba ka jingkieng kaba den ïa ka pung Umïam.
U Bah Tynsong u la ong ba ynda ka NHIDCL ka la dep ban pule bniah ïa kane ka jaka, yn sa pynkhreh sa ïa ka Detail Project Report (DPR) ka ban sa batai ruh ïa ka jingdonkam ban mang pisa ban tei ïa ka jingkieng kaba donlang bad ka surok.
Kumba ka long mynta, ka jingkieng kaba ïaid na ka jaka ba den ïa ka Pung Umïam ka dang don hapdeng ka jingmaramot kaba la mang pisa da ka Sorkar Pdeng lyngba ka skhim kaba kyrteng ka Dam Rehabilitation and Improvement Project Phase-II (DRIP-II) ha ka jingmang pisa kaba T. 45.58 klur. Na kane, kumba T.16.94 klur la mang na bynta kane ka jingmaramot ïa ka Umïam Stage-I Hydroelectric Power (HEP) Dam.