Shillong, Rymphang 01
Ka Sorkar Pdeng ka la wanrah ïa ka Mang Tyngka ba shipor jong u snem 2024-25 ha ka Sngi Palei ha kaba ym shym la pynbna ïa ka jingoh khajna bathymmai ha kino-kino ki bynta.
“Da kaba bud ïa kaei kaba ju long, ngam tyrwa ban wanrah ïa ki jingoh khajna bathymmai bad kin neh kumjuh,” la ong ka Myntri ka tnat pla tyngka, ka Nirmala Sitharaman, haba wanrah ïa ka Mang Tyngka ba shipor jong u snem 2024-25 ha Parliament mynta ka sngi.
Ha kane ka Mang Tyngka ba shipor, ka Myntri ka la ong ba la antad ba ka jingïohlum pisa, lait noh ka jingpan ram pan shah, kan long T. 30.80 lak klur katba ka jingpynlut kan long T. 47.66 lak klur. La antad ruh ba ka jingïoh lum khajna ha u snem 2024-25 kan long kumba T. 26.02 lak klur.
Ha kajuh ka por, ka Myntri ka la tyrwa ba ka jingpynlut na ka bynta ban shna ïa ki jingtei bapher-bapher lane ‘Capital Expenditure’ ha u snem 2024-25 kan long T. 11.11 lak klur bad kane ka la kiew da 11.1% haba nujor bad ka Mang Tyngka jong u snem 2023-24.
Lah ban kdew ba ïa ka Mang Tyngka bapura jong u snem 2024-25 yn sa wanrah hadien ba la pyndep ïa ka ilekshon MP Lok Sabha.
Hynrei ka Sitharaman ka la pynpaw ïa ka jingsngewkhia halor ka jingkiew sted ka jingdon briew ha ka Ri bad ki jingeh ki ban wan bad kiba lah ban khanglad ïa ka jingïaid shaphrang jong ka Ri.
Namarkata, ka Myntri ka la tyrwa ban thaw da ka ‘High-Power Committee’ ka ban peit bniah ïa ki jingeh kiba mih na ka jingkiew sted ha ka jingdon ki briew. Kane ka Committee kan sa ai jingmut ruh kumno ban ïakhun ïa kita ki jingeh.
Shuh shuh ka Sitharaman ka la ong ba ka sorkar kan sa pyntreikam ïa kawei ka skhim bathymmai ban ïarap ïa ki nongshong shnong kiba dang shong wai lane kiba sah ha ki slum bad kiwei ki jaka ba la kheiñ be-aiñ. Lyngba kata ka skhim, yn ïarap ïa kiba kum kine ki nongshong shnong ban thied ne shna ïa ki ïing lajong.
Ban ïarap ïa ki samla kiba don ka sap ha ka jingpyndonkam ïa ki kor ki bor, ka Sitharaman ka la tyrwa ïa ka jingbuh ïa ka pisa (Corpus Fund) kaba T. 1 lak klur. Na kane, yn ai jingïarap ha ka dur jong ka ram kaba donkam ban siew biang hadien bun snem lane da ka ram kaba ym donkam ban siew sut.
Ka la ong ba lyngba kane, ki samla bad ki shlem treikam shimet kin ïoh lad ban pynkiew ïa ki kam wad bniah bad ka jingpynmih ïa ki kor ki bor ki bathymmai.
Nalorkata, ka Sitharaman ka la tyrwa ban shna kham bun ïa ki jaka pule doktor da kaba pyndonkam ïa ki Hospital kiba la don lypa ha ka Ri. Ha kaba ïadei bad kane, ka sorkar kan thaw da ka Committee ka ban peit bniah bad ban ai jingmut. Ka la ong ba lyngba kane, ym tang ba ki samla kin ïoh lad ban pule doktor, hynrei kan ïarap ruh ban pynbha ïa ki lad ai jingsumar.
Ha kajuh ka por, ka la pynbna ba ki nongtrei ASHA bad Anganwadi kin sa shah kynthup hapoh ka Ayushman Bharat Scheme.
Nalor kitei ki jingpynbna, ki la don bun sa kiwei pat kiba ka Myntri ka la wanrah ha ka Mang Tyngka ba shipor.
