Shillong, Rymphang 08
Ka Look East Policy jong ka Sorkar Pdeng kaba la pynkylla kyrteng sha ka Act East Policy ha kine ki khyndiat snem, mynta ka hap kylla sa sha ka Look South ha kaba ka Bangladesh kaba hakhmat kaba dei ka ri ba marjan bad ka India kan pynïaid ïa ki kam khaïi lyngba ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi (North East).
Haba ïakren bad u Secretary ka North Eastern Council (NEC) u K Moses Chalai bad twad jingmut halor ka jingpyntreikam ïa ka Act East Policy, u la batai shaphang ka jinglong jingman ha North East bad ki ri ba marjan kum ka Myanmar kawei na ki ri kaba hap ban ïaid lyngba ban poi sha kiwei ki ri ba marjan.
U Chalai u la kren ruh shaphang ka jingtei ïa ka kad lieng duriaw ha Cox’s Bazar district ha Bangladesh kaba dei kawei na ki kad khaïi kaba heh ha pyrthei, ha kaba ka India ruh ka hap phaikhmat bad hap ban ïaid lyngba ka North East kaba long kum ka khyrdop ban poi sha kiwei ki ri ba marjan ha South East Asia.
“Na bynta shipor, ka Look East Policy kan dei noh shwa ba hap peit sha ka thaiñ shathie (Look South). Ngi hap phai hi sha thaiñ Mihngi (East), hynrei hap leit sha thaiñ Shathie. Ngi baroh ngi ngin phai shaphang Mihngi hynrei ka jingkdew ka dei shwa lyngba ka phang Shathie,” la pyni nuksa une u heh ka NEC haba ïakren bad ki lad pathai khubor.
U Chalai u la kren ruh shaphang ka Dawki ha Meghalaya kaba long ka jingpynïasoh ban leit sha Bangladesh na ka bynta ki kam khaïi pateng.
Shuh shuh haba kylli shaphang ka jingshna ïa ka Trilateral Highway na Moreh ha Manipur lyngba ka Myanmar (Kaladan Multi-Modal Transit Transport Project, India-Myanmar-Thailand Trilateral Highway) kaba dei shibynta jong ka Act East Policy ka Sorkar India, u Chalai u la ong ba kumba ka long mynta ha ka jingpeit jong u, um ïohi ba kane ka projek kan phuh pura noh namarba ki don shibun ki jingeh kiba mad ha Myanmar bad kumjuh ha Manipur.
Kumta u la bynrap ba ïa mynta kaba kham biang ka long ban phaikhmat sha ka thaiñ Shathie bad ki ri kiba marjan, ym ka Act East.
Kiwei pat ki jingpynïasoh ki kynthup ïa ka lynti rel hapdeng ka India bad Bangladesh kaba ïaid lyngba ka Tripura bad ïa kane ka projek la tip kum ka Agartala-Akhaura Rail Project kaba ïasoh bad ka thaiñ Shatei Lam Mihngi bad ka Bangladesh.
Ha ka jingshisha, ka Lok East Policy ne Act East Policy ka dei ka jingthmu jong ka Sorkar Pdeng kaba la saiñdur naduh u snem 1991 kumno ban kyntiew ïa ki kam khaïi bad wanrah ka jingïadei bad jingïatreilang bad ki ri ba marjan ha South East Asia da kaba kham pynbha ïa ka roi ka kiew bad ka ïoh ka kot jong ka thaiñ Shatei Lam Mihngi (North Eastern Region) kaba long ka khyrdop ban leit sha ki ri kiba marjan kum ka Myanmar, Thailand bad kiwei kiwei.