Donkam ïa ki Jylla bad ki Ri ban ïakren halor ka jingkylla suiñ bneng bad mariang: Conrad

U la ong ruh ba katei ka mat treikam ka la ïarap shi kat dei ïa ka Sorkar ban shimkhia ïa ki jingtynjuh bapher-bapher haba ïadei bad ka um.

Shillong, Rymphang 09

U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ka Sngi Thohdieng u la ban jur halor ka jingdonkam jong ki Jylla lem bad ki ri bapher-bapher ban ïakren halor ka mat ba ïadei bad ka jingkylla suiñ bneng bad ka mariang.

“Ka um kam don pud bad haba ïadei bad ki mat ba kongsan kum ka um bad ka mariang, ka long kaba donkam ïa ki Jylla bad ki ri bapher-bapher jong ka pyrthei ban ïakren. Lada ki Jylla ba marjan ne ki ri kim ïa beit ryntih haba ïadei bad ki jingpyrshang jong ki thong jong ngi, ngin ym poi sha ka thong,” la ong u Myntri Rangbah haba ai jingkren ha ka jingïalang ‘International Water Conclave’ kaba la long ha Shillong ha ka sien banyngkong. 

Halor ka bynta jong ki kynhun ba khmih ïa ka jingkylla suiñ bneng ha kyrdan jong ka jylla, thaiñ bad ka ri baroh kawei, u Sangma u la ong, “Ki mat ba ïadei bad ka jingkylla suiñ bneng ki la ktah shi kat dei ïa ki tyllong um. Ka jingïadon bynta lang jong kiba sngewkhia ban ïakren bad ïatreilang halor ki mat ba ïadei bad ka jingkylla suiñ bneng ha ryngkat ka jingsam jingtip kan sa ïarap ha ka ban shimkhia ïa kine kiei-kiei baroh.”

Haba kren shaphang ka jingïalang, u la ong, “Ka jingthmu jong ka jingïalang ka long ban wanrah lang ïa ki tnad treikam bapher-bapher jong ka Sorkar lem bad ki dkhot bapher-bapher jong ka imlang-sahlang ban simkhia ïa ki mat bad ym tang pynleit jingmut halor ka jnigpyntreikam ïa ki skhim ne ka jingpyndep ban kynjoh ïa ka thong.” 

Haba ban jur halor ka jingdonkam jong ka ‘Water Policy’, u Myntri Rangbah u la ong, “Ka Meghalaya ka la minot thop bad ka long ruh kawei na katto-katne ki Jylla ban don ïa ka ‘State Water Policy’, kaba long ka sienjam kaba kynthup lang haba ïadei bad ka um naduh ba la sam ïa ka, ka jingpynlang, ban ïada ïa ki jaka pynlang um, jingpynkhie im biang ïa ki tyllong um haduh ka jingpynbit pynbiang ïa ka um.”

U la ong ruh ba katei ka mat treikam ka la ïarap shi kat dei ïa ka Sorkar ban shimkhia ïa ki jingtynjuh bapher-bapher haba ïadei bad ka um.

Ha kajuh ka por, u la ai jingmut ban pyndonkam ïa ki bor teknoliji ha ka ban lum jingtip, kumjuh ïa ki jingkheiñ bad ban peitngor ïa ki bynta bapher-bapher ba ïadei bad ka um.

“Shen ngin sa ïoh ïa ka ‘Data Innovation Center’ ban lum jingkheiñ bad jingtip lyngba ka tnad treikam bad hadien yn pyndonkam ïa kine ki jingtip ban thaw ïa ka ‘Model’ ka ban ïarap na bynta ki tnad treikam bapher-bapher ha baroh ki kam ba ïadei bad ka um,” u la ong.

U Sangma u la ïathuh ruh ba ka Asian Development Bank ka kyrshan ïa ka Sorkar ha ka ban thaw ïa 600 tylli ki ‘Multipurpose Reservoir’ ba rit ha kylleng ka Jylla. Nalor kane, la thaw ïa 81 tylli ki pung ri dohkha ha kylleng ka Jylla.

Ha kane ka jingïalang ba-ar sngi la wan ïashim bynta ruh da ki ‘delegate’ na Thailand, Nepal, Bhutan, Myanmar, Cambodia bad Vietnam bad kiwei-kiwei.

Ha kane ka sngi, la sam ruh ïa ki khusnam sha ki nongjop jong ki jingïakop bapher-bapher ba la pynlong kum shi bynta jong kane ka jingïalang.