Shillong, Rymphang 09
Ka President jong ka Ri India ha ka Sngi Thohdieng ka la pynbna ba ïa ka khusnam ba heh duh jong ka Ri, ka Bharat Ratna, yn ai sa sha ki arngut ki Myntri Rangbahduh barim lem bad uwei pat u nongshong shnong uba la wanrah jingkylla ha liang ka rep ka riang.
Kine ki Myntri Rangbahduh barim ki kynthup ïa u Chaudhary Charan Singh bad u PV Narasimha Rao katba u nongwanrah ïa ka jingkylla ha liang ka rep ka riang u dei u Dr MS Swaminathan. Kine baroh lai ngut ki dei kiba la khlad noh na kane ka sla pyrthei.
Haba pynbna ïa kane, u Myntri Rangbahduh, u Narendra Modi, u la pynpaw ïa ka jingsngewkmen ba ïa ka Bharat Ratna yn ai sha u Chaudhary Charan Singh. U la ai jingïaroh ïa une u Myntri Rangbahduh barim uba la aiti ïalade na ka bynta ka bha ka miat jong ki nongrep.
Lah ban kdew ba u Singh u la long kum u Myntri Rangbahduh uba san jong ka Ri naduh ka 28 tarik Naitung, 1979. Hynrei ka sorkar jong u ka la neh tang 23 sngi bad ha ka 20 tarik Nailar, 1979, u la hiar noh na ka shuki Myntri Rangbahduh. Tangba u la bteng kum u Myntri Rangbahduh ba shipor haduh u Kyllalyngkot 1980. U Singh u la long teng ruh kum u Myntri Rangbah ka jylla Uttar Pradesh, bad u la khlad ha u snem 1987.
Ha kawei pat ka liang, u Modi u la pynkynmaw ïa ka jingim jong u Myntri Rangbahduh barim, u PV Narasimha Rao uba la don ha ka shuki naduh u snem 1991 haduh 1996. U la ong ba ha ka por jong u Rao, ka sorkar ka la wanrah ïa ki jingkylla ha ki kam kiba ïadei bad ka ïoh ka kot bad ka khaïi ka pateng kiba la ai jingmyntoi ïa ka Ri.
U la pynkynmaw ruh ba u Rao u la shakri kum u Myntri Rangbah ka jylla Andhra Pradesh bad Myntri ha ka Sorkar Pdeng ha kaba u la bat ïa shibun tylli ki tnat treikam bakongsan. Nalorkata, haba kynthoh halor u Dr Swaminathan, u Modi u la ong ba une u rangbah u la don ka bynta ka bakhraw ban wanrah ïa ka ‘Green Revolution’ ha ka Ri. U la ong ba ki kam ba radbah jong u Dr Swaminathan ki la pynkylla ïa ka rep ka riang ha ka Ri bad ki la ïarap ruh ban pynkhlaiñ ïa ka jingpynmih marbam.
Lah ban pynkynmaw ba dang shen, ka Sorkar India ka la pynbna ban ai ïa ka Bharat Ratna ïa u Symbud Myntri Rangbahduh barim, u Lal Krishna Advani, bad ïa u Myntri Rangbah barim ka Bihar, u Karpoori Thakur.
