Pyndam ka SC ïa ka ‘Electoral Bonds Scheme’; “Ka jingnoh synñiang sop-sop sha ki seng saiñpyrthei ka long be-aiñ”

Lah ban kdew ba ka sorkar jong u Narendra Modi ka la pyntreikam ïa ka 'Electoral Bonds Scheme' ha u snem 2018.

New Delhi, Rymphang 15 (UNI)

Ka Supreme Court ha ka Sngi Palei ka la pyndam noh ïa ka ‘Electoral Bonds Scheme’ hadien ba ka la rai ba ka jingnoh synñiang sop-sop sha ki seng saiñpyrthei ka long kaba be-aiñ bad kaba long pyrshah ïa ki kyndon ka Riti Synshar.

Ki san ngut ki nongbishar ka Supreme Court ba la khlieh da u Chief Justice, u Dr D Y Chandrachud, ka la pyndam noh ïa katei ka Scheme kaba ailad ïa ki briew ba kin noh synñiang katba ki mon sha ki seng saiñpyrthei khlem da donkam ban pyntip paidbah.

Lah ban kdew ba ka sorkar jong u Narendra Modi ka la pyntreikam ïa ka ‘Electoral Bonds Scheme’ ha u snem 2018. Ki nongshong shnong lane ki kompani kiba don ha India ki lah ban thied ïa kine ki ‘Bond’ ha ka dor ba 1,000, 10,000, 100,000, 1,000,000, bad 10,000,000 na ki katto katne ki tnat jong ka State Bank of India (SBI).

Ka jingthied ïa kine ki ‘Electoral Bond’ ka long ha ka dur kaba rieh bad ym lah ban ïoh ïa ki kyrteng jong kito kiba noh synñiang sha ki seng saiñpyrthei. Ki nongshong shnong shimet lane ki kompani kiba heh ki lah ban noh synñiang sha ki seng saiñpyrthei lyngba kane ka ‘Electoral Bonds Scheme’ khlem da donkam ban pyntip paidbah.

Haba pynbna ïa ka rai jong ki nongbishar, u Chief Justice u la ong ba ki nongshong shnong ki don ka hok ban pan jingkheiñ na ka sorkar.

U la ong ba kam dei tang kata ka ‘Electoral Bonds Scheme’ kaba lah ban khanglad ïa ka pisa be-aiñ (Black Money), hynrei ki don ruh da kiwei pat ki lad.

Shuh shuh u la ong ba ka jingnoh synñiang sha ki seng saiñpyrthei ki long namar artylli ki daw – kawei ban kyrshan ïa ki seng saiñpyrthei bad kaba ar ka long ba da ka jingnoh synñiang, kito ki nongai ki khmih lynti ba kin ïoh jingmyntoi kylla. U la ong ba ka jingkyrshan da ka pisa ïa ki seng saiñpyrthei ka lah ban ïalam sha ka jingïarap ba markylliang.

Nalorkata, u Chief Justice u la pynbna ba ka Electoral Bonds Scheme ka pynkheiñ ïa ka hok jong ki paidbah ban ïoh jingtip (Right to Information), bad ka pynkheiñ ruh ïa ka Article 19(1) (a) jong ka Riti Synshar ka Ri.

Ka Supreme Court ka la bthah ïa ka State Bank of India ba kan ai lut ïa baroh ki kyrteng jong kito kiba la noh synñiang sha ki seng saiñpyrthei lyngba katei ka ‘Electoral Bonds Scheme’ bad ki kyrteng jong ki seng saiñpyrthei kiba la ïoh ïa u synñiang lyngba kane ka Scheme.

Ka la bthah ba ïa kitei ki kyrteng dei ban ai naduh ka 12 tarik Ïaïong, 2019 haduh mynta mynne, bad hap ban ai sha ka Election Commission of India hapoh ka 6 tarik Lber, 2024.

Na ka liang ka Election Commission pat, kan hap ban pynmih ïa kine ki kyrteng ha ka ‘website’ jong ka ha ka 13 tarik Lber, 2024.

Ka Supreme Court ka la bthah ruh ba dei ban pynsangeh noh shi syndon ïa ka jingthied ïa ki ‘Electoral Bond’.