Shillong, Rymphang 19
U Myntri Rangbah ka Jylla u Conrad K Sangma u la ong ba ka jingjakhlia kam don pud don sam bad kumta ka jingpaw ka Byrnihat kum kawei na ki jaka sor ba jakhlia tam, imat ka lah ban kynthup lang ïa ki jaka na Assam.
U Conrad u la ong ïa kane haba jubab halor ka ‘Call Attention’ kaba la wanrah da u MLA ka NPP na Jirang u Bah Sosthenes Sohtun hapoh ka ïingdorbar thawaiñ ha ka Lah Sngi U Blei. U Myntri Rangbah ka jylla u la ong, ba ka jingkheiñ ka lah ban dei kaba la shim kyllum lang na ki jaka kiba hap sha Assam namar ka Byrnihat ka don ha khappud bad ha kine ki jaka ruh ki ïeng ki karkhana.
U Conrad u la ong, ki kaiphod bad ki jinglum jingkheiñ ba ïadei bad ka jingkhuid ka lyer ha Byrnihat, Ri-Bhoi ki la pyni ba ka la kham biang bad kam pat ju hiar sha u pud na kaba sniew sha kaba palat.
“Wat hapdeng ki kaiphod kiba pyni ïa ka jingkhuid ka lyer ka la kham biang, hynrei ngin nym shong kli-kti ne shim sting satia ïa kane ka kam,” u la ong bad bynrap ba ka Byrnihat ka dei kaba don ha syndah khappud ka Assam bad ki karkhana ki dei kiba don ha baroh arliang u pud.
U la pyntip ruh ba ka Meghalaya State Pollution Control Board (MSPCB) ka la pyndait ïa ki kor ban ai jingkheiñ halor ka jinglong ka lyer man la ka sngi. Kumta lada ym buh ïa ka Branch Office jong ka MSPCB, ka kor ka la don ban peit ïa ka jingjaboh ka lyer.
U Conrad u la ong ba ka MSPCB kan pyndonkam ruh ïa ki kor ka juk mynta ban peit thuh ïa ka jingjaboh jong ka um. Lah ban kdew ba katkum ka kaiphod na ka Centre for Research on Energy and Clean Air, ka Byrnihat ka ïoh jingkheiñ kaba jur bha ka jingjaboh ka lyer bad tam ruh ïa u pud ba la buh da ka National Ambian Air Quality Standard. Ka MPSCB dang shen ka la kdew ba ka jingjur ka lyer ka lah ban dei na ka jingdon ki karkhana kiba don sawdong jong katei ka jaka bad kiwei pat ki jingpynmih jakhlia kum ka tdem kali bad kiwei kiwei.
Ha shwa kane, haba wanrah ïa ka Call Attention, u Bah Sosthenes Sohtun u la ong ka jingmih paw ka Byrnihat kum ka jaka ba jaboh tam, ka la wanrah ka jingsngewkhia ym tang ha u MLA hynrei wat ïa ki nongshong shnonglong ka thaiñ Byrnihat, namar kane kan ktah ïa ka koit ka khiah.
“Nga kyrpad ïa ka sorkar ba kan shimkhia ban wad ki lad ki lynti kumno ban tehlakam ïa ka jingjaboh, khnang ban lah ban ai ka jingïada ïa ki nongshong shnong. Ka Byrnihat ka dei ka jaka ba bun ki karkhana, imat dei na ki karkhana ba pynmih ka lyer jaboh bad khamtam lei ba ka don ha khappud bad ka Assam kaba don ruh kiba bun ki karkhana,” la ong u Bah Sohtun. U la ai jingmut ruh ïa ka Sorkar ba kan pyntip sha ka sorkar Assam na ka bynta ban pynlong ïa ka Joint Inspection ne ka jingleit jurip lang na baroh ar liang ki Sorkar ha kane ka jaka.