Shillong, Rymphang 21
U MLA ka VPP na Nongkrem, Bah Ardent M. Basaïawmoit ha ka Sngi Balang u la ban jur ïa ka Sorkar Jylla ban kyntiew ïa ka tulop jong ki nongtrei (ki bym hikai) kiba shakri hapoh ka Samagra Shiksha Abhiyan (SSA).
“Ki nongtrei ka SSA ki la thoh bun ki shithi sha u State Project Director (SPD) ban pynpaw ka jingsngewkhia bad wat u SPD ruh u la thoh bun tylli ki shithi sha ka tnad pule-puthi ka Jylla,” la ong u Bah Basaïawmoit haba ai jingkren hapoh ïingdorbar thawaiñ lyngba ka ‘Short Duration Discussion’ halor ka jingbym leh eiei ka Sorkar ban kyntiew ïa ka tulop jong ki nongtrei (ki bym hikai) hapoh ka SSA.
U la ong ruh ba ki kynhun bapher-bapher kiba la thaw hapoh jong ka Sorkar ba kynthup ïa kito kiba pyntreikam ïa ki ‘Externally Aided Project’ bad ki skhim ba la kyrshan da ka Sorkar Pdeng ki thung kam ïa ki nongtrei kontrak bad buh ïa ka jingïoh kaba khlem ka jingmynjur na ka tnad pla tyngka ka Jylla.
“Halor kane, ka tnad pla tyngka ka la bthah ïa ka tnad pule-puthi ban pynkhreh ïa ka jingïoh jong ki nongtrei khnang ba kan ym don ka jingïapher. Nga la ïoh jingtip ruh ba nalor ki nongtrei ha ka Samagra, kiwei-kiwei ki nongtrei (ki bym hikai) ha kiwei-kiwei ki tnad ki la dep ïoh ïa ka jingkyntiew tulop,” u la ong.
Na ka liang u Bah Basaïawmoit u la kyrpad ïa ka tnad pule-puthi ban pynsted ïa ka kam naba katkum ki jingtip ba u la ïoh, ïa ka pisa kaba la tyrwa da ka tnad la dep mynjur na ka tnad pla tyngka.
“Kumta ka dei ka kamram jong ka tnad pule-puthi ban pyllait ïa kane ka pisa sha ki nongtrei (bym hikai) ka SSA,” u la ong.
Ha kajuh ka por u kyrpad ïa u Myntri ka tnad pule-puthi ka Sorkar Jylla, u Rakkam A. Sangma ban shim khia ha ka ban ithuh noh ki nonghikai SSA kum ki nonghikai Sorkar, ban kyntiew ïa ka jingsiew jong ki kumjuh ban pyllait noh ïa ka ‘arrear’ ba sahteng jong ki.
Nalor kane, u Bah Basaïawmoit u la pynpaw ruh ka jingsngewkhia halor ka jingpynneh sah jong ka Sorkar ïa uwei u ophisar uba la palat 70 snem ka rta.
“Nga sngew ba haba ka Sorkar ka dang mad jingeh ha ka liang ka pisa-tyngka ban siew ne kyntiew tulop jong ki nongtrei (ki bym hikai) bad ban siew tulop sha ki nonghikai SSA, kam dei hok ïa ka Sorkar ban thung ne ban pynïadon bynta ïa u briew uba la palat 70 snem. Ka Sorkar ka la pynmih ïa ka jingpynbna ba yn ym shah ïano-ïano kiba la palat 70 snem ban shah thung ha ki tnad treikam ka Sorkar,” u la ong.
U Myntri ka tnad pule-puthi, u Rakkam A. Sangma haba jubab ïa katei ka mat u la ong ba ka Executive Committee kaba la long ha u Ïaïong mynshem snem ka la ai jingmut ba ïa ka jingtyrwa ba ïadei bad ka jingkyntiew tulop jong ki nongtrei (ki bym hikai) dei ban pynsngew sha ka tnad pla tyngka ha ryngkat ka jingmynjur bad kiwei-kiwei ki kynhun ka imlang-sahlang, tnad treikam Sorkar nalor kiwei-kiwei, na bynta ka jingbeit ryntih ha ka rukom siew tulop.
Haba kdew ba ha ka Jylla, la thung ïa ki nonghikai SSA da ki bor pynïaid jong ki skul ba ki hikai (SMC), u Myntri u la ong, “Ngim tip katno kane ka prokram SSA kan bteng bad ngi phai khmat sha baroh ki jingeh ha ka liang ka pisa tyngka…ïa kane ka prokram la pynjlan. Ha u 2026, ka Sorkar India ka lah ban rai ban aiti noh ïa baroh ki nonghikai SSA sha ka Sorkar Jylla.”
Shuh shuh u Sangma u la bynrap ba ka Sorkar ka la ïohi lypa ba kane kan ktah shi kat dei ïa ka pla tyngka jong ka Jylla, hynrei katkum ka jingslem ha ka kam bad ka jingpyndep ïa ki kyrdan jingpule, ka Sorkar ka dang khmih kaei kaba ka lah ban leh kaba biang tam ban ïarap ïa ki nonghikai ba tbit ban shakri ha ki shlem ai jinghikai.
Haba ïathuh ba ka la don ka jingkyntiew tulop ïa ki nonghikai ha kine ki khyndiat snem, u la ong ba haba phai sha ki ‘arrear’, ka tnad pule-puthi ka la dep pyllait ïa ka ‘2nd Installment’ kum ka ‘arrear’.
Haba ïadei bad ka jingïai bteng ban thung kam ïa uba palat 70 snem, u Myntri u la kular ban khmih bniah bad shim ïa ki sienjam ban leh ïa kaba donkam.