Tura, Rymphang 23
Ar tylli ki kynhun seng na Ri-lum Garo – Garoland State Movement Committee (GSMC) bad ka A’chik State People’s Front (ASPF) ki la pyrshah ïa ka jingtyrwa ba dang shen ba la wanrah da u MLA ka Mawkyrwat, Bah Renikton L. Tongkhar, halor ka jingai jingmut kaba 80% ha ka liang ka bhah thung kam na bynta ki lai tylli ki jaidbynriew ka Jylla -Khasi, Jaiñtia bad Garo.
Ka GSMC, Southern Zone (Nengkhra Unit) ka la pynlong ruh ïa ka jingïalang halor kane ha ka 21 tarik mynta u bnai ban pynpaw ka jingpyrshah kaba jur halor katei ka jingtyrwa.
“Ngin kynthoh jur ïa kane ka sienjam ba la wanrah da u MLA ka Mawkyrwat bad ngin ym shah ïa kiba kum kine ki mat treikam. U dei ban tip ba dei ban pynneh ïa ka bhah thung kam ha ka ‘Status-Quo’ khlem kino-kino ki jingpynkylla – 40% ïa ki Garo bad 40% ïa ki Khasi-Jaiñtia,” ka la ong.
Ka komiti ka la kyntu ruh ïa ki nongmihkhmat ka Ri-lum Garo ban pynsngew ïa ka sur halor kaei kaba ki sngew ka long ka jingleh shiliang, ha kajuh ka por, da kaba kynnoh ba ki nongshong shnong ka thaiñ ki la shah ieh beiñ bad shah pynduh ïa ka hok ban ïoh kam Sorkar hapoh ka Jylla.
Ha kawei ka liang, ka ASPF ka la ñiew ïa katei ka jingtyrwa kum ka bym don nongrim bad ka bym shisha ha ryngkat ka jingbyrngem ba lada wanrah ïa katei ka jingtyrwa, kan nang pynkhluit shuh-shuh ïa ka mat ba la slem halor ka bhah thung kam.
“Ka ïingdorbar banyngkong ha u snem 1972 ka kynthup ïa ka jingmynjur halor ka rai ban pynbna ïa ka Tura kum ka nongbah ba-ar. Sa kawei, la shim haba ïadei bad ka bhah thung kam ha kaba la mynjur da ki nongïalam ba ïakhun ‘Hill State’ ba ka bhah ka dei ban long 40% ïa ki Khasi-Jaiñtia bad 40% ïa ki Garo,” la ong ka Bernitha Rangsa Marak, General Secretary bad nongaikiten ka ASPF ha ka kyrwoh.
Ka Marak ka la ban jur ba ki rai ba la mynjur ha katei ka por ki ïai bteng ban neh ha ka jingthoh hynrei khlem treikam, ha kawei ka liang kaba ïalam sha ka ‘backlog’ na bynta ki ‘Garo’ ia kaba ym pat lah pyndap.
“Ngi la ïaishah na bynta ka hok bad ka jingai jingmut ka bym shong nongrim jong u Bah Tongkhar kan ym wanrah kano-kano ka jingbha, hynrei kan nang ai ding pynban ïa kane ka mat kaba la khluit lypa,” ka la ong.
