Shillong, Lber 01
Wat la kam pat pynbna ïa ki tarik ilekshon sha ka Lok Sabha, ka Election Commission of India (ECI) ha ka Sngi Thohdieng ka la kyntu lypa ïa ki kyrtong bad ki seng saiñpyrthei ba kin ïakren ïakhana da ka burom ka akor lyngba ki rynsan ïalap ilekshon bad kin kiar na ka jingpynkheiñ ïa ki kyndon jong ka Model Code of Conduct (MCC).
Ka jingkyntu jong ka ECI ka long hadien ba ka la ïohi ïa ka jinghiar dor ha ka rukom kren ka khana ha ka por ïalap ilekshon. Na ka liang ka ECI ka la kyntu ba ka jingïalap ilekshon ka dei ban long beit halor ki mat ki jura bad ban kiar na ka jingkren khlemakor.
Ha kajuh ka por, ka ECI ka la maham lypa ba kan peit bniah ïa ki jingpynkheiñ im-im peit-peit ne da kiwei pat ki lynti ïa ki kyndon ïakhun ilekshon ne MCC.
Lah ban kdew ba nalor ka ilekshon Lok Sabha, kan don ruh ka ilekshon sha ka Ïingdorbar Thawaiñ ha ki saw tylli ki jylla.
Ka ECI ka la pynkynmaw ïa ki seng saiñpyrthei, kyrtong bad ki nongïalap ilekshon ba kim dei ba kin khroh ‘vote’ ha ka kyrteng jong kano-kano ka jaitbynriew lane da ki lynti kiba lah ban wanrah ïa ka jingïapait hapdeng ki nongshong shnong ha ka kyrteng jong ka jaitbynriew, niam bad kumta ter-ter.
Ha kajuh ka por, la kyntu ba ym dei ban kren lamler ne thok lane ki jingkren ba khlem don ki jingshisha. La ai jingmut ba dei ban kiar na ka jingkynthoh ïa ki seng lane ki nongkyrshan jong ki da kaba pyndonkam da ki jingkynnoh ki bym don jingshisha.
Nalorkata, ka ECI ka la maham ba ym dei ban ktah ïa ka jingim shimet, ki bym don jingïadei eiei bad ka kam paidbah, jong ki nongïalam ne nongkyrshan jong ki seng. Ka la ong ruh ba dei ban kiar na ki jingkynthoh ba poh dor.
Sa kawei pat ka jingmaham ka long ba ki kyrtong bad ki seng kim dei satia ban pynkylla ïa ki jaka mane blei kum ki Temple/Mosque/Ïingmane kum ki rynsan ban ïalap ilekshon. Ha kajuh ka por, ka ECI ka la ong ba ki kyrtong bad ki seng ki dei ban kiar na ka jingkynthoh ïa kino-kino ki kyntien kiba long pyrshah ïa ka burom ka i-jot jong ki ‘riew kynthei. La mana ruh ba dei ban ym ai ïa kino-kino ki byrta kiba ïalam bakla ha ki lad pathai khubor lane ki byrta kiba long ha ka dur jong ki khubor.
Ha ki rynsan ‘Social Media’, ka ECI ka la ong ba ym dei ban ai kino-kino ki jingthoh kiba long poh dor bad kiba ktah matïong ïa kiwei pat.
Ka ECI ka la kyntu ïa baroh ki seng saiñpyrthei, ki nongïalam jong ki bad ki kyrtong ba kin teh lakam ïalade hapoh ka Model Code of Conduct bad ki aiñ ki kanun. Lada don kiba pynkheiñ pylleiñ-pylleiñ lane da kiwei pat ki rukom ïa ka MCC, ka ECI kan sa leh da kaba tyngeh.
Shuh shuh ka ECI ka la khang ïa ka jingpyrshang ban khroh ïa ki nongthep ‘vote’ da kaba kular ban pynrung kyrteng ha ki skhim ki bym don satia namar kane ka long kum ka jingthied ‘vote’ bad jingkular thok.
Nalor kitei kiba la kdew haneng, ka ECI ka la pynmih ruh sa ïa kiwei pat ki kyndon kiba ki seng saiñpyrthei, kyrtong bad nongïalap ilekshon ki hap ban bud ryntih.
