Katto-katne ki jingphylla ha kane ka MP Ilekshon ba mynta

Kum kine ki rukom kren bad rukom kanbas ki phalang pynban ïa ka jinglong tynrai hi jong kito ki nongkren.

Babu Kular Khongjirem

Naduh ba sdang beh ka lyer Ilekshon MP mynta u snem 2024, ki don katto-katne ka jingleh bad jinglong ba kham pher bad ba kham phylla ki bym ju kham poi pyrkhat satia ba ki nongïalam ka seng bad ki nongïalam jong ka, ki la leh (practiced) khnang ban pynksan (justified) hakhmat ki paidbah hynrei, kine ki rukom leh bad rukom pyrkhat jong ki, ki ktah bad kyrtoh kylla pynban ïa ki bad ïa ka seng ba ki don.

Ha Meghalaya jong ngi, ka dei ka sien ba nyngkong eh ba ka seng National People’s Party (NPP), ka seng ba la ithuh da ka Election Commission of India (ECI) kum kawei na ki National Party, ka la ïaleh ïa ka ilekshon khlem pynmih (issue) satia ïa ki mat treikam (manifesto) jong ka. Ha ka jingshisha, baroh ki seng saiñ pyrthei (political party) kiba ïaleh ïa ka ilekshon ki dei ban pynmih ne pynbna ïa ki mat kular ilekshon (election manifesto) jong ki hakhmat ki paidbah. Lada kane ka seng NPP ka shu bud (ditto) ïa ka manifesto jong ka BJP ruh, ka dei ban pynbna bad pynshai paidbah (declared publicly) khnang ba ki paidbah kin ïa tip lang baroh. Lada don ba pyntip ne report sha ka Election Commission of India ba ka dei tang kane ka seng kaba ïaleh ilekshon khlem kano-kano manifesto, kumno ka Election of India kan jubab (react/response) halor kane ka kam?.

Ka dei ruh ka sien kaba nyngkong ha Meghalaya ba, ki nongïalam paidbah (political leaders) kiba bat ïa ki shuki hajrong (highest post) kum ka kyrdan Deputy Chief Minister bad Minister, ter ter, ki la sdang ban ïalap ilekshon tang da kaba shu kren ruma-rutit kat shaba lap ba shem, ban shu thlieh ‘six’ beit kat shaba lap ba shem ïa ki briew ne ïa ka seng ba ki shun thlong mluh thlong sying kat haduh ba la shah kynshi kyneh ei hakhmat ki paidbah ba bun. Bun ki paidbah kim sngewdei shuh ban ong ba ki dei ki nongïalam paidbah namar ka rukom kren bad rukom kanbas ilekshon jong ki, ka la kylla long pynban kham poh wat ïa ki ‘riew paidbah ruh.

Kane ka rukom kanbas ilekshon mynta ka sien ka la pynhiar kyrdan bad pynkylla tad dor bad poh dor ruh shi katdei eh ïa ka jinglong nongïalam jong ki. Bun ki paidbah ki kynthoh ba, ki nongïalam jong ngi i kumba, ki kham stad bad kham donburom pynban ki ‘riew paidbah ban kren ban ïa ka rukom kren bad rukom kanbas ilekshon jong ki nongïalam jong ngi. Kum kine ki rukom kren bad rukom kanbas ki phalang pynban ïa ka jinglong tynrai hi jong kito ki nongkren.

Ha ri India ruh kumjuh. Ngi ïohi ba u Myntri Rangbahduh jong ngi, u Narendra Modi um don shuh kano-kano ka mat treikam (crucial issues) ban kren ïa ki paidbah ka ri India ha ka liang ka roi ka par (developmental works) kaei kaba ka sorkar jong u ka la lah ban pyndep ne ban pyntreikam (fulfilled) bad kino pat kiba dang sahteng ban pyndep. Hynrei, u shu thlieh ‘six’ beit tang ïa ki seng liang pyrshah kum ïa ka Congress. Kino-kino ki mat (issues) ba pynmih ne kren ka Congress, ïa kata u leit kren kylleng ki jaka. I kumba kiwei-kiwei ki seng ha ri India ki dei ki seng jong ki ‘riew sniew, ki ‘riew bymman suda bad dei tang ka BJP bad ki briew jong ka, ki dei ki ‘riew khuid (angels), ki ‘riew hok bad ki ‘riew Blei suda. Imat, kumba kiwei-kiwei ki seng kim nang bad synshar ïa ka ri India lait noh tang ka BJP.

Ym tang katta, ka dei ruh ka sien ba nyngkong eh ba u MLA bad u nongïalam ka BJP na Meghalaya un leit kanbas shabar kum sha Delhi haba ka BJP ka khlem pynïeng kyrtong satia wat tang uwei ruh ha ka Meghalaya lajong. La dei ban sngewlehraiñ toi, ban leit pynksan ne pynroh sha kiwei pat ki Jylla haba ha Jylla lajong khlem nud pynïeng kyrtong satia. Imat, ka dei ruh ka sien ba nyngkong ba ka seng saiñpyrthei kum ka BJP ka ïaid lang noh ryngkat-ryngkat bad ka niam (religion) ha ka ri synshar paidbah kum ka ri India jong ngi kaba la ai jingmane laitluid ïa baroh ki jait niam (secular state). Tip shaei kan poi ka Ri jong ngi nangne shakhmat haba ki nongïalam jong ngi ki la sdang ban leh da kumne? Ka por kan sa batai ïa ngi nangne shakhmat.