Nongpoh, Jymmang:
Kumba ka pyrthei baroh kawei ka dang pynkhreh ban rakhe ïa ka World No Tobacco Day (WNTD) 2024, ka jylla Meghalaya ruh ka la ïaid shaid-shaid ban pynkhreh ïa kane ka jingrakhe ban pyllait na ka jingkyrni ha ka jingbam bad dih duma bapher-bapher lyngba ka phang pdeng kaba la ai kyrteng ‘My Meghalaya, Tobacco-Free Meghalaya.’
Ka jingpynkhreh na ka bynta ban rakhe ïa katei ka sngi kyrpang ban pynshai paidbah halor ki jingsniew kiba ktah ïa ka koit ka khiah jong u briew na ka jingbam bad dih ïa u duma la sdang naduh ka 3 tarik jong u bnai Ïaïong, 2024 ryngkat ka jingïashimbynta jong ki jaka pule bapher bapher jong ka jylla lyngba ki artylli ki mat treikam kiba la jer kyrteng ‘Walk Against Tobacco’ bad ”Create A Wall Of Posters.’
Kum ban shu kdew khyndiat, ka jingpynlong ïa kane ka jingpynshai paidbah ka dei ruh ka jingbteng ïa ka Tobacco Free Educational Institutions (ToFEI) prokram, kaba la sdang ban pynlong ha ki skul naduh u bnai Lber 2021 bad pynïar pat sa sha ki kolej ha u bnai Nailur 2023 ryngkat ka jingïatreilang bad ka Sambandh Health Foundation. Jan baroh ki skul bad kolej ha ka jylla, ki la ïashim bynta shitrhem mynta u snem naduh naduh u bnai Ïaïong haduh une u bnai Jymmang, 2024 da ka jingthmu ban ïoh ïa ka jingkyrshan bad jingïatreilang ryngkat ryngkat na ki paidbah nongshong shnong ka jylla.
Ka Dr Lana L Nongbri, State Nodal Officer jong ka National Tobacco Control Program jong ka tnat ka koit ka khiah, kala ïathuh ba katkum ki jinglum jingkheiñ, marshiteng na kiba la sdang khie samla, kata naduh kiba 15 snem ka rta shaneng ki dei kiba la ngop ha ka jingdih duma kaba la pynlong ïa kumba phra hajar ngut ki briew ha ka jylla kin duh noh ïa la ka jingim ha ka shisnem na ka jingpang kiba ïadei bad u duma.
Ka la ïathuh ruh ba katkum ka jinglum thup kaba la pynlong ha ki 61,748 tylli ki skul, ha ki saw tylli ki jylla ka ri ba kynthup ruh ïa ka jylla Meghalaya kaba la pynpaw ïa ka jinglong jingman kaba sngewkhia jur halor ka jingïajan jong ki dukan kiba die duma bad ki skul bad ka jingbun jong ki khynnah kiba ngop ha kine ki jingdih.
Katkum ka jinglum jingtip kaba la pynlong ha u snem 2022, kumba 41% ki skul ki don ïa ki dukan kiba die ïa ki duma, kata hapoh ka 100 yards bad halor kane ka bynta, ka Dr Lana L Nongbri ka ban jur halor ka jingdonkam ban don ka jingïatreilang ryngkat ryngkat hapdeng ka tnat Pulit ka jylla, ka tnat pule puthi bad ruh ki shnong ki thaw ban pyllait ïa ki khynnah na ka jingsniew jong u duma.
Ka Kong Jennyfer J Synrem na ka tnat pule puthi ka la pyntip halor ka jingjop jong ka jingpynlong ïa kaba kum kane ka jait prokram ha u snem 2023 ha kaba la ïohi kumba palat phra hajar tylli ki skul ki la ïashim bynta shitrhem lyngba ki jingïaid paidbah, ka jingtah ïa ki poster bad kumba 65 lak ngut ki briew kiba la ïashim bynta ha ka jingsoi paidbah (signature campaign).
Halor kane bynta, na ka liang u Deputy Commissioner ka Ri Bhoi District, u Arpit Upadhyaya u la buh ka jingkyrpad ïa ki paidbah ka district hi baroh kawei ba kin long tylli ban pynshai paidbah lyngba ka campaign WNTD 2024 ban wanrah ïa ka lashai kaba koit ba khiah bad kaba shait ba khlaiñ.