Ngat ka kynhun treimon sngewbha ka US kaba leh ïa ki jingïalap paidbah pyrshah ka jingpyndonkam duma ki khynnah hapoh ka jingbishar ka PRC

Dang shen la mih ki jingthoh ba kawei na ki seng treimon sngewbha ne ka NGO kaba la ïatreilang bad ka CFTK, ka Voluntary Health Association of India (VHAI), la lap ba ka la pyndonkam...

Shillong, Jymmang:

Ha ki snem ba la dep, palat 100 tylli ki seng treimon sngewbha ne ki 100 NGO, kynthup ïa ka Centre for Policy Research (CPR), Rajiv Gandhi Foundation, Rajiv Gandhi Charitable Trust ïa kaba la khlieh da ka President barim ka seng Congress ka Sonia Gandhi bad Rahul Gandhi bad Oxfam India, ki la duh noh ïa ka License na ka bynta ka Contribution Regulation Act (FCRA) namar ka jingshah kynnoh ba la pyndonkam bakla ïa ka pisa ba la phah na bar ri.

Ka sorkar India dang shen ka la buh seng treimon sngewbha na US, ka Campaign for Tobacco-Free Kids (CFTK), hapoh jong ka kyndon treikam ka Prior Reference Category (PRC) – kaba pyni ba kino kino ki jingnoh synñiang na bar ri ha India donkam ban da leh shwa ïa ka jingtih bniah bad jingpynshisha bad dei ban ïoh ïa ka jingmynjur na ki bor pynïaid hashwa ban pyndonkam ïa ka. Ka tnad ki kam pohïing ka sorkar pdeng ka la pynpaw ba ki seng treimon sngewbha kiba na kane ka ri ki don ka jingshah ktah na ka bynta ki karkhana kiba shna ïa ki duma, bad kane ka dei kawei na ki daw ban shah pyrkhing noh ka jingbei tyngka na ka bynta ka CFTK.

Ka kynhun ka US kadei kawei na ki kynhun ba dang shah pynrung shen hapoh ka thup kyrteng ki NGO kiba ngat ha ka jingpynkheiñ ïa ka aiñ jong ka FCRA

Ïa ka CFTK la bei tyngka da uwei na ki riew pawkhmat ka ri America bad uba long ruh u Mayor barim ka New York City, u Michael Bloomberg. Kane ka shnat ka ai ka jingkyrshan ha ka liang ki aiñ, ka jingpynsaphriang khubor bad ka jingwad bniah sha ki sorkar bad ki kynhun treimon sngewbha ha kylleng ka pyrthei bad ïarap ïa ki ban kyntiew, ban wanrah ïa ki lad treikam bad ban tehlakam ïa ka jingpyndonkam ïa ki duma.

Dang shen la mih ki jingthoh ba kawei na ki seng treimon sngewbha ne ka NGO kaba la ïatreilang bad ka CFTK, ka Voluntary Health Association of India (VHAI), la lap ba ka la pyndonkam bakla ïa ka FCRA & bad ïa ka License ba kin treikam la shah knieh noh ha u bnai Lber mynta u snem da ka tnad ki kam pohïing ka sorkar pdeng. 

Lada kino kino ki seng treimon sngewbha ki noh synñiang pisa donkam shwa ban ïaid lyngba ki kyndon ban ïoh ïa ka jingmynjur ne ‘Prior Permission Category’, la khang ban bei tyngka ïa kino kino ki seng treimon sngewbha khlem da ïoh ïa ka jingmynjur na ka sorkar. Ha u bnai rymphang mynta u snem, ka VHAI ka la pynlong ïa ka rynsan ïamir jingmut ne ka National Conference on Tobacco or Health ha kaba bun ki phang la ïakren naduh kaba ïadei bad ka ïoh ka kot ha kaba pynmih ïa ki duma bad kumno yn tehlakam ïa ki ha India, kumno ban wanrah ki bor synshar ban tehlalam ïa u duma, ka mariang sawdong sawkun, bad ka jingpynmih ïa ki buit treikam Digital na ka bynta ban teh lakam ïa u duma.

Ha ka snem 2017, sa kawei pat ka seng treimon sngewbha ba paw bha jong ka ri US kaba dei na ka kynhun khristan, ka Compassion International (CI), ka la hap ha ka thup jong ka ‘Prior Permission Category’. Ha katei kajuh ka snem kawei na ki seng treimon sngewbha ba la seng da u Michael Bloomberg, uba long uwei na ki riew pawkhmat, ka la shah buddien ha ka tnad ki kam pohïing ka sorkar pdeng namar ki don ki jing shah kynnoh ba kane ka seng ka la pynlong ïa ki jingïalap paidbah pyrshah ïa u duma da kaba ïatreilang bad suh buit bad ban ïaleh pyrshah ïa kane ka bynta.

Ïa ka License jong ka FCRA la ai da ka tnad ki kam pohïing sha ki NGO bad ki shnat kiba trei na ka bynta ban pyrkhat ïa ki kam bad ki kyndon na ka bynta san snem bad ïa ka aplikashon jong ki yn sa buddien bad bishar biang man la u snem lyngba ka jingïoh pdiang jingbei tyngkat na bar ri na ka bynta ki kam kiba thmu ban leh. Kino kino ki jingpyndonkam bakla bad ka jingpynïaid bakla shawei-shawei ïa kane ka pisa da kine ki NGO la kheiñ ïa ki ba ki long kiba pynkheiñ pyrshah ïa ka FCRA Act, ong ki heh ophisar.