Shillong, Jylliew 13
Hadien kawei ka jingjia kaba la jia ha ka miet jong ka 11 tarik u Jylliew 2024 ha ka shnong Pyrdiwah kaba don ha khappud bad ka Bangladesh ha kaba ki pulit jong ka thanat Dawki nalor ba ki la shoh la dat ïa uwei u rangbah ïa uba la tip kyrteng kum u Bah Solin Suting, 65 snem ka rta hynrei ki la phah dait ruh da u ksew ïa utei u rangbah hadien ba la rah sha thanat halor ka nongrim ba ki la suba ba u dei u nong Bangladesh.
Halor kane ka jingleh kput bad ka jingleh ka bym ïahap jong kitei ki pulit ka thanat Dawki, na ka liang u samla Enlang Sawiañ uba dei uwei na ki nongïasaid aiñ ka jylla bad ruh kum u Education Secretary ka Hynñiewtrep Youths’ Council (HYC) sengkmie, ha ka 13 tarik u Jylliew 2024, u la leit ban buh da ka jingujor ‘Criminal Complaint’ pyrshah ïa u Officer-In-Charge ha ryngkat kiwei ki pulit kiba donkti ha kane ka kam ha u Chairperson jong ka Meghalaya Human Rights Commission (MHRC), Shillong.
Haba kren sha ki lad pathai khubor hadien ka jingleit ai ïa ka shithi jingujor, na ka liang u samla Enlang Sawian, u la ong ba katkum ki dur khih ba la saphriang ha ki rynsan pathai khubor ka la pyni shai kdar ba ka la don ka jinglehbor bad jingthombor da ki pulit jong ka thanat Dawki pyrshah ïa u Bah Solin Suting.
“Ngi la ïohi ba kumno lyngba ki dur khih ba la saphriang sted ha kaba une u rangbah u la shah thombor da kaba phah ban dait da ki ksew hangta hapoh ka thanat kaba don ha Dawki”, la ong u samla Enlang.
U samla Enlang u la ong ba na ka liang ka seng da ka jingsngewkhia halor ka hok longbriew-manbriew, ka la wan ban ujor da ka ‘Criminal Complaint’ pyrshah ïa u Office-In-Charge bad kumjuh ruh ïa ki pulit kiba la donkti lang ha katei ka miet ban thombor pyrshah ïa u Bah Solin Suting ha ka Meghalaya Human Rights Commission.
“Ha kane ka jingujor, ngi la thoh bad batai ruh halor ka jingjia ha kaba ïadei bad kaei kaba u Bah Solin Suting u la ïakynduh hapoh ka shnong Pyrdiwah bad ha ka jingïakynduh bad ki bor pulit”, la ong u samla Enlang.
Shuh shuh u samla Enlang u la ong ba na ka liang ka seng ka la kyntu ïa ka Commission ba ka dei ban shimkhia mardor bad ban pynlong da ka jingtohkit bad kumjuh ruh ba dei ban leh da kaba tyngeh pyrshah ïa kitei ki pulit kiba la donkti ban thombor ïa u Bah Solin Suting uba dei tang u nongshong shnong.
U samla Enlang u la ong ba katkum ki khubor kiba la ïohpdiang la ïoh jingtip ruh ba ki pulit jong ka thanat Dawki hadien ba la saphriang katei ka dur khih, ki pynmih ïa ki daw kiba har rukom da kaba kynnoh ba u Bah Solin u dei u nong Bangladesh. Hynrei na ka liang u samla Enlang u la ong ba lada ki pynshong nongrim katkum ka EPIC Card bad ka Aadhaar Card jong u Bah Solin, la lah ban pynshisha ba une u rangbah u dei u nongshong shnong bapura jong ka shnong Pyrdiwah bad jong ka Ri India.
“Kane ka jingkam jong ki pulit ba u dei u nong Bangladesh ka dei tang ka jingthmu ban tap eit-miaw noh ïa kaei kaba kine ki pulit ki la leh pyrshah ïa une u briew bad kaba long pyrshah ïa ka hok longbriew-manbriew”, la bynrap u samla Enlang.
Na ka liang ka seng ka la pynpaw ruh ba kane ka jingleh jong ki pulit ka dei ka kam kaba la pynkheiñ beaiñ katkum ka hok longbriew-manbriew. Kumta na ka liang ka seng kan ym shong kli-kti hynrei kan dang ïai buddien halor kane ka jingthombor jong ki pulit ban pyntikna ba kitei ki pulit kiba don hapoh ka thanat Dawki, ki dei ban ïoh ïa ka jingpynsaja kaba tyngeh.
“Kum ka seng ngi kwah ban buh ïa ka jingkylli sha ka tnad pulit jong ka thanat Dawki, balei ïa u briew ba phi la rah ban tohkit ha thanat bad kaba la pynlong ïa phi ban don ïa ka jingmut sniew ba une u briew um dei lehse u nong India bapura hynrei balei pat phim shym la tohkit shwa ïa u?”, la buh jingkylli u samla Enlang.
U samla Enlang u la ong ba kaba sngewphylla ruh ka long ba kitei ki pulit wat la ki la rah ïa utei u rangbah sha thanat hynrei ki la teh pynban ïa u ha u post ilektrik ha ryngkat ka phah dait ha ar tylli ki ksew. Kumta u la ong ba kane ka jingleh jong ki pulit ka pyni ba kim don shuh ïa ka mynsiem jong ka jingïatip lem bad kata ka mynsiem ïatip lem ruh ha ki ka la ïap noh.
”Ha ka jaka ba ki pulit kin ai ïa ka jingshngaiñ bad jingïada ïa ki paidbah nongshong shnong kiba don hangthie hapoh khappud hynrei hadien kane ka jingjia, nga sngew ba ki paidbah kin don ïa ka mynsiem kaba shongsyier bad ka mynsiem ban tieng lada ki hap ban ïakynduh kam bad ki bor pulit nangne shakhmat”, la bynrap u samla Enlang.
Na ka liang ka Commission ka la ong ba kan sa shimkhia halor kane ka kam bad na ka liang ka seng ka kyrmen skhem ba ka Commission kan leh ïa kaba donkam ban pynshitom da kaba tyngeh khamtam ïa u OC bad kumjuh ruh ïa ki pulit kiba donkti ha kane ka jingthombor ïa u Bah Solin Suting.