Tura, Jylliew 14
Ka jingpyrshah ban khmih bniah ïa ka bhah thungkam ka Jylla ka dang ïai bteng haduh mynta ha kaba u MDC ka GHADC na Rongrong u Rinaldo K. Sangma u la phah ïa ki jingai jingmut jong u sha u Secretary ka ‘Expert Committee’, Bah L.K. Diengdoh.
Ha ka shithi ba la phah, u Rinaldo u la pynpaw ba ka bhah thungkam ba mynta ka long kaba donkam ha ka ban pyntikna ïa ka jingïabiang ha ka jingsam ïa ki lad ki kabu bad ka jingpynkup bor ïa ka jaidbynriew Garo, kaba kynthup ïa ka bynta ba kongsan jong kiba duna ha ka ïoh ka kot na ka jingdon briew hapoh ka Jylla.
“Lada khmih ïa ki jingkheiñ, ka jingkhmih bniah jong ka ‘Census of Meghalaya State Government Employees, 2022’ ba la pynmih da ka Directorate of Economics & Statistics, ka Sorkar Jylla, ka kdew shai ba ka jaidbynriew Khasi /Jaiñtia ka kynthup ïa 35,031 ngut (61.69%) na ki 56,790 ngut ki nongtrei ‘Scheduled Tribe’ katba ki Garo ki don tang 19,874 (35%) ha ka Sorkar Jylla. Tang da kaba shu peit, kane ka la paw shai ba naduh kaba sdang, ngi ki Garo ngi la shah pynduh bun haba phai sha ka kam ka jam ha ki kam Sorkar,” u la ong.
U Rinaldo u la ong ruh ba ka ïingbishar ka Jylla ka la ïohi ïa kane bad kumta ka la bthah ban pyntreikam da ka ‘Roster System’ haba phai sha ka jnigthung kam.
“Ki kyndon ka bhah thung kam ka Jylla – mar 40 % ïa ki Khasi/ Jaiñtia bad ki Garo ha ka jingthoh, hynrei kam ju da kham treikam bad ka paw shai ha ki kaiphod ka Sorkar,” u la bynrap bad kyntu ban ym khmih bniah ïa ka.
Ha kawei ka liang, ka GSU, Sengkmie hapoh ka jingïalam u Tengsak G. Momin ha kane kajuh ka sngi ka la pyrshah ban khmih bniah ïa kane ka mat treikam, hynrei kam shym la ai kino-kino ki jingai jingmut ne jingpynsngew haba ïadei bad ka jingkhmih bniah sha ka ‘Expert Committee’.
“Ki jingai jingmut, lada hap ban ai, kan long tang i jingthoh ba dei ban pynneh ïa ka ‘status quo’ bad ka komiti ka dei ban kiar ha ka ban khmih bniah ïa kane. Ka jingkhmih bniah kan mut ba sngap tang ïa kawei ka jaidbynriew; ka ‘United Khasi-Jaiñtia Nation’ hapoh ka Jylla Meghalaya. Ka don ka jingïasngewthuh jingmut kaba tlot bad ka suk ka saiñ hapdeng ki para Khasi-Jaiñtia bad ki Garo bad kano-kano ka jingpyrshang ban khmih bniah ïa ka mat treikam khamtam ïa ka bhah 40% na bynta ki Garo ka lah ban wanrah ïa ka jingthut ha ka shong suk shong shngaiñ kumba la sakhi ha ka mat halor ka MBOSE,” la maham ka seng.