Shillong, Naitung 21
Ki kam thombor ïa ki kynthei ki dei kiba ju jia na ka por sha ka por ha kylleng satlak ka pyrthei. Kum kine ki jingjia ki la wanrah jingsngewsih ïa kiba bun longïing-longsem namar hateng-hateng ka poi sha u pud ban duh noh ïa ki mynsiem briew.
Hapoh ka jylla Meghalaya, ki don shibun bah ki kam thombor pyrshah ïa ki kynthei bad katkum ki jingkheiñ ruh la ïohi ba ki kam thombor ïa ki kynthei ki ïai kiew na ka por sha ka por.
Ban ïada bad aibor ïa ki kynthei ba kin lait na kum kine ki jingshah lehbeiñ, banbeiñ bad thombor ha ïing- ha sem ne shabar ruh kumjuh, la pynkupbor ïa ka kynthei ba kan don da ki aiñ kiba tyngeh ban pynshitom ïa kita ki briew kiba banbeiñ ïa ka kum ka riewkynthei.
Hapoh ka jylla Meghalaya, ka Meghalaya Women’s Rights Commission ka dei ka Commission kaba ai jingïada bad kaba khmih ïa ka jingshngaiñ na ka bynta kynthei ban lait na kano-kano ka jingshah banbeiñ la ka long ha ha ïing- ha sem ne ha kiwei-kiwei ki jaka.
Ha ki khyndiat sngi ba la dep, kawei ka dur khih kaba la saphriang ha kylleng ki rynsan ‘social media’ kaba la ïoh ban ring da ki paidbah ha kaba ha katei ka dur khih la ïohi ba uwei u shynrang u la timsih-timsang ïa kawei ka kynthei ha surok khlem tieng khlem smiej ne khlem don satia kano-kano ka jinglehraiñ ïa ki paidbah nongïaid nongïeng ha surok ha ryngkat ka jingjrong kti ïa katei ka kynthei.
Katkum ka jingïoh jingtip, la ong ba katei ka jingjia ka la jia ha ka jingkieng kaba pynïasoh ïa ka Mawlai bad ka Mawprem bad kaba dang hap hapoh u pud u sam jong ka Dorbar Shnong Lumkshaid.
Ha katei ka dur khih la ïohi ruh ba namar ka jinghylla bad ka jingpyrta jong ki briew kiba shong ba sah ha katei ka jaka, utei u samla shynrang uba la pyndonkam da ki ‘tien sih ‘tien sang, u la sangeh na ka jrong kti ïa katei ka kynthei.
La ïohi ruh ba utei u samla u la ïaleh ban knieh da ka bor ïa ka mobile phone jong katei ka kynthei da kaba leh da ka bor khlem don jingsalia shuh wat ha lynti ha syngkien. Ha kum katei ka por u la knieh ïa ka phone jong ka bad kawang shapoh ka wah kaba tuid sha Sunapani.
Kaei kaba pynsheptieng shuh ka long ba lada kum kine ki jait shynrang kim don jingsalia shuh wat ha ki jaka paidbah ban timsih timsang bad ban thombor ïa ka kynthei, kaba sngewtieng ka long ba kum kine ki jait briew kin leh kumno lada ki paidbah ne lada ym don mano-mano ba ïohi ne wan ban ïarap ïa katei ka kynthei ha kum katei ka por. Kaei ka ban jia ïa katei ka kynthei?
Halor kane ka bynta, haba ïoh ban ïakren bad ka Chairperson jong ka Meghalaya Women’s Rights Commission, ka Kong Ïamon Syiem, ka la ong ba kane ka jingleh jong utei u samla shynrang ïa katei ka samla kynthei ka long kaei-kaei kaba ym lah pdiang satia bad na ka liang ka Commission ka la ong ba kan sa shimkhia mardor halor kane ka kam.
Na ka liang ka Chairperson ka la ong ruh ba kan sa wad ïa ki daw tynrai halor kane ka jingjia bad ban leh ïa kaba donkam halor kane ka bynta khnang ba kum kine ki kam thombor kin nym ïai jia shuh nangne shakhmat.
