Tura, Risaw 04
Haduh lai ngut ki briew ki la duh noh ïa la ka jingim bad saw ngut kiwei pat ki la mynsaw jur na ka jingtwa khyndew kaba la jia ha ki bynta jong ka rilum Garo hadien ka jingbteng jong ka jinghap slap ha kine ki sngi bad kaba la ther tyngeh ha ka miet Sngi Palei.
Nalor ka jingtwa jong ka khyndew, ka la wanrah ruh ïa ka jingshlei um ha kiba bun ki bynta jong ka rilum Garo. La ong ba ka jingdon jong kiba ïap ka lah ban nangkiew shuh namar haduh mynta dang ap ïa ka jingtip na ka bynta jong ka South Garo Hills ha kaba ka thaiñ Gasuapara ka la shah ktah jur bha.
Wat la ka jinghap slap ka la long kaba ïai bteng ha baroh ki district, hynrei ki district kiba la shah jur bha ki dei ka South, West bad South West Garo Hills.
Kitei lai ngut kiba la khlad noh ki dei ba la tip kyrteng kum u Santa N Marak (Koinabui), u Mairdo P Marak (Sorokpara) bad u Sarika M Marak (Karongre), baroh ki dei na kajuh ka Dalu C&RD Block.
Katba, ar ngut kiba la mynsaw malu-mala na ka jingtwa khyndew, ar ngut pat ki la mynsaw jur bad mynta ki dang shah sumar ha Tura Civil Hospital bad ha Dalu CHC.
Ha ka step Sngi Thohdieng, ka rilum Garo ka la kyndit na ka khubor ba la shah rong noh ki jingkieng, ka jingtwa khyndew, ka jingshlei um bad kumjuh ruh ka jingduh noh ïa ka network. Ka jingjur kynsan jong u slap ka la pynlong ïa ym duna ïa ki lai tylli ki distrik ban don ha ka jingsngew jynjar, ha kaba ki bor synshar ki la pyndonkam ïa baroh ki lad ki lynti ban bishar bniah ïa ka jingjulor bad kumjuh ruh ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ bad jingbit jingbiang jong kito kiba shah ktah. Kiba la shah ktah jur kumba long mynta ki dei ki bynta jong ka West Garo Hills khamtam ka Dalu C&RD Block ha kaba 3 ngut ki briew ki la khlad noh na ki jingjia ba ïadei bad ka jingshlei um. Kawei ka jingkieng dieng kaba pynïasoh ïa ka Dalu bad ka shnong Kujikura ka la shah rong noh ha ka um.
Kumjuh ruh ha sor Tura la ïoh ban sakhi bun ki jingtwa khyndew kiba jur kiba la pynlong ïa 3 ngut ki briew ban mynsaw. Wat ka jaka kaba don hajan ka Circuit House ka la don ka jingtwa khyndew, ha kaba uwei u briew u la lait phet na ka jingshah ban khyndew katba ka kali kaba u shong ka la shah pynjulor.
Haba ïakren halor ka jinglong jingman, u DC ka WGH, u Jagdish Chelani u la pyntip ba kawei ka shnong ha Dalu ka la shah tap lut ha ka um bad la pynkynriah noh ïa ki nongshong shnong sha ki jaka ai jingïarap.
“Mynta ngi dang pyndonkam da ki GR na ka bynta 3000 ngut ki briew na ka bynta ar sngi kaba kynthup ïa u khaw rashon bad kumjuh ruh kiwei kiwei ki tiar ba donkam. Namar ba bun ki wire kiba dang don ding ki dang don ha madan, la hap ban ot noh ïa ka bording ha ka thaiñ Dalu. Namar ka jingtwa khyndew ym don network shuh hynrei la lah ban pynkhuid ïa ki jaboh jabaiñ ha rud surok kaba la ailad ïa ka leit ka wan,” pyntip u DC.
U la bynrap ba ha ka sor Tura, kaba la sakhi ka jingtwa khyndew ha kiba bun ki jaka, la lah ban pynkhuid ïa ka khyndew namar ka jingduna slap.
“Ngi don ïa ka kynhun NDRF ha ka distrik bad ha ki jaka ba don ka jingtwa bad ka dang don ka jingïaleh ban pyllait im ïa ki briew bad kumjuh ruh ban pynpoi ki jingïarap ka ban bteng biang lashai ka sngi. Ngi khmih lynti ba u slap un dang bteng kumta ngi la ithuh shuh shuh ïa ki jaka ai jingïarap bad jingpyllait im wat ha ka sor Tura ha kaba yn lah ban pynkynriah ïa ki briew ha ka por kaba lyngkot. 160 tylli ki tarpaulin sheet la sam ha Tura sha kito kiba shah ktah,” u la bynrap.
Kane ka jinghap slap kaba la neh haduh kumba 16 kynta eiei ha kylleng ki bynta jong ka WGH, SGH bad SWGH ka la wanrah ïa kane ka jinglong jingman kaba mynta.
Katkum ki khubor ba nyngkong, ka District ka don ha ka jinglong kaba sniew bha hadien ka jingjur slap ha kaba bun ki jaka ki ïakynduh ïa ka jingma jong ka jingshlei um. Ka wah Simsang kaba ïaid lyngba ïa ka distrik baroh kawei ka la dap bad poi haduh u dak jingma ha kaba ka um ka la jan poi shaduh ka jingkieng bah Baghmara.
Kaba la pynsniew shuh shuh ïa ka jinglong jingman ka long ka jingbym don ka network ha kiba bun ki bynta bad kumta ki lad jingpyntip ruh ki la poi slem bad ruh ban ïoh jingtip halor ki jingjulor.
“Ngi dang ap ïa ki kaiphod na ki ophisar ba trei ha madan hynrei ka jingbym don ka network ka la pynlong ba kim shym la lah ban ai kaiphod ba biang. Ka jingbym don ka jingpynïasoh network ka la long ka jingkhanglad kaba khraw ïa ka jingpyrshang jong ngi kumba ka long mynta,” la pyntip u DC jong ka SGH.
Kham hashwa kawei ka jingkieng kaba don ha surok khappud hajan Dumnikura ka la shah rong noh ha ka um ha kaba ka surok khappud ka la dkut noh shi syndon. Katba ïa ki jingtip kiba thikna ym pat lah ban ai hynrei la ong ba ka surok NH-62 (NH 217B ba thymmai) hapdeng ka Baghmara sha Karonggre ha WGH ruh ka la jah rngai. Hynrei ka bynta kaba pyniasoh ia ka Baghmara bad ka Nongalbibra ka dang plie na ka bynta ka jingleit jingwan.
