Dei ban bhah 50% ïa ki Khasi-Jaiñtia & 30% ïa ki Garo, ong u Bah Adelbert

U MLA jong ka Voice of the People Party (VPP) na North Shillong Konstitwensi, Bah Adelbert Nongrum u la ong ba lada kheiñ ïa ka jingbun briew jong ki Schedule Tribe ha u snem 1971...

Shillong, Risaw 06

U MLA jong ka Voice of the People Party (VPP) na North Shillong Konstitwensi, Bah Adelbert Nongrum u la ong ba lada kheiñ ïa ka jingbun briew jong ki Schedule Tribe ha u snem 1971 ka la poi sha ka 10 lak tam kaba kynthup ïa ki Khasi, Jaiñtia bad Garo bad kiba dei hok ban don ha Meghalaya ha kaba katkum ka jingkheiñ ki jaidbynriew Garo ki la don kumba 3 lak tam bad 5 lak duna ka jingbun briew jong ki jaidbynriew Khasi Pnar bad dei halor kane ka nongrim kam shongnia ban pynneh ïa ka 40 la 40 persen.

U Bah Adelbert u la ong ruh ba lada ïaid katkum ka khanasamari ne census ha u snem 2001 ruh ka jingdon paid jong ki jaidbynriew Khasi Pnar ki don haduh 23 lak 18 hajar 822 ngut bad lada kheiñ ka jingdon jong ki Garo ka long tang 37.7 persen katba ki Khasi Jaiñtia pat ka la poi sha ka 62.3 persen. Tang na kane la ithuh ba ka long kaba shongnia ba dei ban wanrah noh ka jingkylla ha kaba ïadei bad ka bhah ïoh kam ïoh jam ha kaba yn ai noh ïa ki Garo 30 bad ki Khasi Jaiñtia kan long 50 persen.

U Bah Adelbert u la pynshai ruh ba u khlem wan ban ïadonbynta ha ka jingïalang ba la khot da ka Expert Committee, ka long tang ban shah liang ïa ki jaidbynriew Khasi Jaiñtia hynrei ka dei na ka bynta ka jylla hi baroh kawei namar 52 tylli ki snem naduh ba ïoh ïa ka jylla ki paidbah ki khlem ïohi ïa ka jingkylla bad ka jingkiew shaphrang hynrei tang ka jinghiar arsut sha trai.

Na ka liang u General Secretary jong ka United Democratic Party u Dr Jemino Mawthoh, u la ong ba ka mat jong ka Reservation Policy ka dei ka mat kaba la ktik bha ïa ka jingmut jong ki babun balang ki paidbah jong ka jylla bad ka la don ka jingdawa na ki seng saiñ pyrthei, ki seng bad wat haduh ki ‘riewshimet na ka bynta ban peit bad pynkylla biang ïa kane ka policy namar ka don ka jingsngewthuh bakla jong kiba bun ki briew.

Haba ïakren bad ki nongthoh khubor hadien ba la wai ka jingïalang kaba la khot pynlong da ka Expert Committee (EC) ka Sorkar Jylla ha State Convention Centre, na ka liang u Dr Jemino u la ong ba kum ka UDP ka la ïaleh ban lum ïa ki jingïalang kiba kyrkieh ha kaba ïadei bad ka mat ban ïakren halor ka Roster System bad ka Reservation Policy. Hadien ba la khot ïa ka jingïalang ïa baroh ki seng saiñ pyrthei ha ka 14 tarik u Jymmang 2023, na ka liang ka UDP ka la ai ïa ki jingai jingmut ha kaba ïadei bad ka Roster System bad 8 tylli ki mat na ka bynta ka Reservation Policy bad mynta ka sngi kum ki nongïalam jong ka seng ki la ïoh ban ïakynduh markhmat bad ka Expert Committee bad ki la kyntu ruh ïa kane ka committee ba ka dei ban shimkhia ha kaba ïadei bad ki jingai jingmut jong ka seng.

Shuh shuh u Dr Jemino u la ong ba ka Reservation Policy ka dei ka jingmyntoi na ka bynta ki paidbah ‘riewlum kiba dang sahdien bad ka long kaba donbok ba ki Khasi Jaiñtia bad Garo ki ïoh haduh 80 persen hynrei hadien ka jingmih ka jingsngewthuh bakla na ka liang ki paidbah. Kumta na ka liang ka UDP ruh ka kwah ban don ka jingpynbeit ïa kane ka Policy khnang ba ki paidbah ruh kin ïoh ïa ka jingpynshai kaba tikna bad kum ka seng kam kwah ban ibeiñ ïa kino-kino ki jaidbynriew bad hadien ba la ïoh lut ïa ki jingai jingmut bapher bapher kan don ka formula ne ka rukom pyntreikam ka ban ïahunlang da baroh khlem da ailad ïa ka jingïasngewthuh bakla.