Nongpoh, Risaw 06
Ki Rangbah Shnong jong ki lai tylli shnong ba kynthup ïa ka Umdoh-byrthih, Umroi Madan bad Labansaro ha ryngkat ka jingïadon lang bad kiwei kiwei ki ‘riew rangbah ha ka sngi Saitjaiñ ki la mih shakhmat ban pynshai paidbah halor ka khubor kaba la pynmih ha ‘U Nongsaiñ Hima’ bad ‘The Shillong Times’ kaba ïadei bad ka laiñ bathymmai lane kata ka ‘new alignment’ jong ka surok saw lynti (4-Lane) kaba pynïasoh na Umïam-Malidor ha ki bynta jong ka thaiñ Umroi Pyllun kaba ki paidbah nongshong shnong ka Umroi Madan ki la pynpaw ba lada shna ïa katei ka surok na ka laiñ bathymmai (new alignment) kan don ka jingktah ïa ka tyllong um kaba ki paidbah nongshong shnong ki pyndonkam.
Kitei ki Rangbah Shnong kiba la mih ban pynshai paidbah ki kynthup ïa u Bah PB Sylliang, Rangbah Shnong ka Umdohbyrthih uba dei ruh u Chairman ka Eastern Ri Bhoi Development Forum, u Bah WS Ryntathiang, Rangbah Shnong ka Labansaro lem bad u Bah Lamborlang Makri, Rangbah Shnong jong ka Umroi Madan.
Haba kren sha ki lad pathai khubor, u Bah PB Sylliang u la pynshai ba katei ka laiñ bathymmai kumba la pynshai ruh da ki bor pynïaid District ka Ri Bhoi bad ka National Highways & Infrastructure Development Corporation Limited (NHIDCL) ha ka jingïalang kaba la khot ïa kiba pyrshah bad kiba kyrshan ha ka 3 tarik u Risaw 2024 ha ophis jong u Deputy Commissioner ka Ri Bhoi, la pynshai ba ïa katei ka laiñ thymmai la leh da ki ‘riew shemphang kiba na bar lane kita ki ‘external expert’ bad kam dei satia kaba la leh da ki ‘riew paidbah ki bym tip ïa ka sdang ka kut.
U la ïathuh ruh ba kane ka surok saw lynti ka dei kaba na ka liang ka Eastern Ri Bhoi Development Forum ka la dep ban ai da ka jingthoh sha u Myntri Rangbah ka jylla, u Conrad K Sangma naduh ka 11 tarik u bnai Naitung jong u snem 2019 bad pynpaw ruh ïa ka jingsngewkmen ba ka sorkar ka la shimkhia ïa kane ka bynta haduh ba kan sdang ban urlong mynta da kaba bynrap ruh ba ki dep ruh ban buh da ka jingthoh sha ka ophis jong u Deputy Commissioner ka Ri Bhoi ba kim dei satia ban ïaid lait na ki nongshong shnong ha kaba ïadei bad ka jingpyntrei shakhmat ïa kane ka kam.
Halor ka jingkynnoh kaba ïadei bad ka jingshah ktah jong ka tyllong um ka shnong Umroi Madan, u Bah PB Sylliang u la pynshai ba katkum ka jingïathuh jong u Engineer ka Water Resources, kam don satia kano-kano ka jingktah ïa ka tyllong naba ym shym la pynïaid satia na ki bynta ba shaneng lane ki jaka pynlang um bad kan don ka jingjngai kaba 60 meter eiei naduh kaba kut jong ka surok thymmai bad pynpaw shai ba kin ym ailad satia ban pynkylla biang ïa katei ka laiñ jong ka surok thymmai kumba la dep ban ïa mynjur bad pynshai ba lada pynïaid na ka laiñ kaba rim, shibun ki ïing skul, ki ïingmane, ka madan ïalehkai bad kiwei kiwei de kin sa shah ktah.
Ha kaba ïadei bad ka jingkynthoh ba ka jingïalang kaba la pynlong ha ka 3 tarik jong u Risaw 2024 ha ka ophis jong u Deputy Commissioner kam shym la lah satia ban weng ïa ki jingeh kiba ki paidbah kiba pyrshah ki la pynpaw, u Bah PB Sylliang u la ong ba ha katei ka jingïalang baroh kito kiba pyrshah ki la mih da ka jinghun da kaba kynnoh ruh ka jingpynmih khubor ka jong ki, ba kata ka jingïalang kam poi shaei-shaei ka dei ka jingpynmih daw tang ban khwan myntoi shimet.
Utei u Rangbah shnong u la ong ruh ba lada pynïaid ïa ka surok na ka laiñ barim kaba don bun ki ïing paki dulan, ka jinglut kan long da ki hajar klur bad kyntait ruh ïa ka jingdon jong ki heh spah da kaba pynshai ba ha ka shnong Umdohbyrthih kiba shah ktah ki dei kiba shna ïing lyngba ka skhim PMAY-G bad bynrap ruh ba ka jingwan jong kane ka surok kan long ka jingkyrkhu, ka jingmyntoi bad ka jingshngaiñ ïa ki paidbah nongshong shnong ka thaiñ hi baroh.
Ha kaba ïadei bad ka jingleit jurip jong u Dr Ricky AJ Syngkon, MP jong ka Shillong ïa ka tyllong um jong ka shnong Umroi Madan ha kine ki khyndiat taïew ba la dep, u Bah PB Sylliang u la pynpaw ïa ka jingsngewkhia jur naba utei u nongmihkhmat haduh mynta ruh u khlem wan satia ban twad jingmut na ki nongïalam shnong, hynrei u la shu shim ïa ka jingai jingmut tang jong uwei u ar uba pyrkhat na ka bynta ka jingïohnong bad myntoi shimet.
“Ngi kyntu ïa u MP ba haba phi shim ïa kano-kano ka rai, sngewbha ban twad jingmut lem na ki nongïalam shnong kiba hap hapoh kane ka Umroi Pyllun ka jong ngi khnang ba kan nym don kano-kano ka jingïakawang ktieh kum ki nongïalam kiba donburom ba u paidbah u la pynkup bor na ka bynta ban wanrah ïa ka roi ka par ha kane ka dong bad ka thaiñ ka jong ngi,” la ong u Bah PB Sylliang.
Ha kaba ïadei bad ka jingkynnoh ba ka jingthmu pynïaid ïa kane ka surok lyngba katei ka laiñ bathymmai ka dei namar ka jingïoh rung khlieh jong kita ki ‘High Level’, ophisar sorkar bad ki heh spah kiba don jingïadei ba ïajan bad ka sorkar, u Bah WS Ryntathiang, u la pynshai ba ha ka shnong Labansaro um don satia u ophisar sorkar uba don jaka ha katei ka jingïaid ka laiñ jong ka surok kaba thymmai bad pyntip ruh ba ha kiwei ki jaka ki don bad pynpaw ruh ba na ka liang ka jong u, um don jingtip satia mano kita ki ‘High Level’ pat.
Na ka liang jong u Bah Lamborlang Makri u la pynshai ba ka jingïaid jong katei ka surok lyngba katei ka laiñ kaba thymmai ha Umroi Madan kam don satia kano-kano ka jingktah ïa ka tyllong um jong ka shnong. Ïa kane la pynshai ruh da ki bor pynïaid district ha ka jingïalang kaba la pynlong ha ka 3 tarik jong u bnai Risaw 2024 bad pyntip ruh ba na liang jong ka ophis u Deputy Commissioner ka ai ïa ka jingkular ba kan leh hi kumba la ai jingthoh da ka shnong ba katei ka tyllong um kam dei satia ban shah ktah, hynrei ban dang pynbha shuh shuh ïa ka.
Ha kaba ïadei pat bad ka jingkynnoh halor ka jingthied jaka jong ki heh spah ha shwa ka jingwan jong katei ka projek surok, u Bah Lamborlang Makri bad u Bah WS Ryntathiang, ki la pynpaw ba kum ka shnong hi kam lah satia ban khang ïano-ïano kiba dei na ka jaidbynriew Khasi ba kin wan ban thied jaka hapoh ka shnong ka thaw, hynrei ka jingkhang ka dei beit tang ïa ki bym dei Khasi lane kiba ïoh lok dkhar bad ki briew kiba na shabar ka jylla.
Kitei ki nongïalam ki la pynpaw ruh ba ki paidbah nongshong shnong ka thaiñ kim dei satia ban sngewduh mynsiem namar kumba 96 persen ki paidbah ki kyrshan ïa katei ka laiñ bathymmai, hynrei ki bym kyrshan ki don tang khyndiat ngut bad kiba don ïa ka jingthmu ïoh jingmyntoi shimet.