Bah A Syiem
Ha shwa ba ngin ïa ïaid shakhmat, to ngin ïa phai dien sha u bnai Jylliew 2024. Ka National People’s Party (NPP) ka la mad ïa ka jingshah rem ha ki kti jong ki nongïaleh pyrshah jong ka namar ba ki kyrtong jong ka, ki la liem na baroh ar tylli ki konstitwensi Lok Sabha, kata, Shillong bad Tura. Kine ki jingshah rem ki la pynduh mynsiem shikatdei ïa u Myntri Rangbah ka Jylla bad u National President ka NPP, u Conrad K. Sangma, khamtam namarba tang shisnem mynshwa, ka seng jong u, ka la ïoh ban bat biang ïa ka bor synshar hadien ka jingjop bun ngut ki MLA ka ilekshon sha ka ïingdorbar Thawaiñ ka Jylla. Ha ka saiñ hima-sima, ka jingjop bad ka jingshah rem kim long kiba ïaineh.
Hapdeng ka jingshah rem ha ka ilekshon Lok Sabha bad ka jingap ïa ka ilekshon shiteng samoi ha Gambegre, u Conrad bad ka seng jong u ki la lah ban wanrah ïa lai ngut ki nongthaw aiñ jong ka Indian National Congress (INC) sha ka kynhun jong ka NPP kaba la pynkhlaiñ ïa ka bor jong ka ha ka Ïingdorbar Thawaiñ jong ka Jylla Meghalaya, kata, na ka 28 sha ka 31 ngut ki MLA.
Katba nang jan ka tarik jong ka ilekshon shiteng samoi ha Gambegre, u Conrad u la pynbna ba ka NPP kan pynïakhun da ka kurim jong u kaba dei ruh ka National Treasurer ka NPP, ka Dr. Mehtab Chandee Agitok Sangma. Naduh ka sngi ka banyngkong, u Conrad u la tip shai ba u dei ban jop ïa ka ilekshon shiteng samoi ha Gambegre. U la tip ruh ba kan long ka jingïakhun kaba long lehnohei lada jied da u kyrtong uba “tlot”. Ka jingshah rem kan pyntlot ym tang ïa ka kyrdan jong u ha ka seng, hynrei ha ka sorkar ruh kumjuh katba ka jingjop kan pynskhem ïa ka jinglong nongïalam jong u bad kan pynduh mynsiem ïa ki nongkren beiñ bad ki nongpyrshah ïa u.
Ka NPP ka la hap ban pyndonkam lut ïa ka bor jong ka ban pynthikna ba ki nongjied ka Gambegre kin ym jied da kumwei pat. Ha ka 13 tarik Naiwieng, 2024, ki nongthep ‘vote’ jong ka Gambegre ki la ai ïa ka rai da kaba ïeng laiñ ha ki jaka thep ‘vote’ – ka jingwan thep vote ka long haduh 90.84 percent. Hynrei, ka jingbun ki nongthep ‘vote’ kam dei kaei kaei ka bathymmai ha Gambegre. Lada ïaid katkum ki ilekshon ba la dep, ki paidbah ki ju long kiba sngewtynnad ban mih shakhmat ban jied ïa la ki nongmihkhmat.
Ka jingïakhun ka la long hapdeng ka NPP bad ka All India Trinamool Congress katba ka INC ka khlem da ïoh lyer than wat la u MLA barim ka Gambegre, u Saleng A. Sangma, uba la shah jied noh kum u MP ka Tura, u dei na kajuh ka seng. Haba la kheiñ ïa ki ‘vote’ ha ka 23 tarik Naiwieng, 2024, ka kyrteng jong ka nongjop kam shym la pynlyngngoh ïano-ïano ruh. Dei ka Dr. Mehtab Chandee kaba la ïoh rah ïa u ‘nam tam bad ka la long ka jingjop badonburom. Ka jingjop ka la pynskhem ïa ka jingsynshar jong ka NPP ha ka thaiñ Sepngi jong ka Meghalaya lane ha Rilum Garo, bad ka la pynskhem ïa ka jinglong nongïalam jong u Conrad, bad ka la pyndam noh ïa ka jingshah rem jong ka NPP ha u Saleng ha ka ilekshon MP. Ka bakongsan eh ka long ba ka jingjop jong ka Dr. Mehtab ka la pynkiew ïa ka jingdon ki MLA jong ka NPP sha ka 32 ngut ha ka ïingdorbar Thawaiñ jong ka Jylla. Ka dei ruh ka sien ka banyngkong ba ka NPP ka la ïoh ban jop na Gambegre naduh ba la thaw ïa kane ka konstitwensi ha u snem 2013.
Ki paidbah ka Gambegre ki la pynskhem ïa ka nongrim jong u Conrad. Kumno kane ka jingjop kan sa wanrah jingkylla ha ki sngi ban wan, ka long kaei-kaei kaba ngi dang hap ban ïa ap bad peit. Hynrei na ka bynta u Conrad, ka jingjop na Gambegre ka dei ban pynlong ïa u ban shim ïa ki rai kiba skhem bad kiba eh. U don ïa ka jingbun paid nalade ban wanrah ïa kino-kino ki aiñ rew bakongsan hapoh ka ïingdorbar Thawaiñ lane ban wanrah jingkylla ha ka Kynhun Myntri. Hynrei u Conrad, namar ba u dei u Conrad, u lah ban shim rai da kaba ap shwa ïa ka jingmynjur lang. Tangba u lah ruh ban wanrah ïa ki jingkylla ha ka sorkar bad ha ka seng. Hynrei kawei kaba u dei ban buh ha ka jingmut ka long ba um dei ban ailad ïa kane ka kabu – ban wanrah ïa ki jingkylla kiba kham bun – ban jah rngai.
Ki por kiba kum kine kim ju kham don ha ka saiñpyrthei ha Meghalaya. Ka shong ha u Conrad kumno un pynïaid ïa ka seng bad ka jingsynshar nangne shakhmat da kaba buh ha ka jingmut ïa ka jingbun paid (32 ngut na ki 60 ngut ki MLA ki dei na ka NPP). Ki nongkren beiñ bad ki nongkynthoh ki lah ban duh mynsiem ïa mynta shipor tad haduh ba ka NPP kan ïakynduh biang ïa ka jingshah rem ha ki ilekshon. Hynrei sa shisien, ka shong ha u Conrad bad ki nongtrei kiba hapoh jong u ban wanrah ïa ka jingsynshar kaba bha bad kaba lah ruh ban pynlong ïa ki nongkren beiñ bad ki nongpyrshah ban ïabam ja lang bad u. Ngin sa nang ïa peit aïu kan jia ha kine ki por ki ban wan bad kaei kaba u Conrad un leh nangne shakhmat ban pynkylla bad pynbha ïa ka jingsynshar khamtam ba um donkam shuh ïa ka jingkyrshan jong kiwei pat ki seng saiñpyrthei.
