Shillong, Nohprah 08
U briew uba ‘hack’ ïa ka ‘WhatsApp’ jong u Bah John Robert Khongjee (na Mawlai Mawïong) bad uba kam ïalade kum u Pastor na England mynta u la sdang sa ban pynbiej da kaba pan pisa na ki paralok jong u Bah Khongjee lyngba katei ka rynsan lad pathai.
Haba pynkynmaw halor ka jingshah ‘hack’ jong ka ‘WhatsApp’, u Bah Khongjee haba kren bad u nonglum khubor, u la ong, “Na ka liang ka tnad pulit lyngba ka ‘Cyber Crime’, ka la pyrshang ban buddien, ha kaba la pyrshang ban pyntip ruh wat sha ka ophis jong ka ‘Whatsapp’, hynrei haduh mynta ka sngi, une u briew u dang pyndonkam ïa ka ‘Account’ jong nga.”
Haba batai shaphang ka jingshah pan pisa jong 2 ngut ki paralok jong u (lyngba ka ‘WhatsApp’), utei u rangbah u la ïathuh ba iwei na ki paralok jong u i la ïoh pdiang ïa ka ‘message’ kaba kyrpad ïa ka jingïarap ba kyrkieh na katei ka ‘WhatsApp’.
Haba itei i paralok u Bah Khongjee (iba dang pyrkhat ba dei ma u) i la jubab ïa katei ka ‘message’, la wan poi ka jubab kaba ong ba la pyrshang ban phah T.50,000 sha ‘wei briew na bynta ka jingsumar.
Katei ka ‘message’ ka ong ruh ba katei ka pisa kam leit satia bad ym tip la itei i paralok u Bah Khongjee i lah ne em ban ïarap phah pisa sha ita ba donkam bad yn sa siew noh ha ka por mynstep jong ka sngi kaba bud.
Sa kawei pat ka jingjia pan pisa (lyngba ka ‘WhatsApp’), ka dei kaba la la ïoh pdiang da uwei u paralok u Bah Khongjee ha kaba uta u briew u la pan ïa ka jingïarap pisa kaba T.5000.
“Tangba ïa une u paralok, nga la ïoh ban ong lypa ba lada don mano-mano ba phah ‘message’ lyngba ka ‘Whatsapp’, phi pyrshang ban pynap shrip,” ong u Bah Khongjee.
Katkum ka ‘message’ kaba la poi sha u paralok jong u Bah Khongjee, utei uba pan pisa u la ai khublei step shuwa ïa u paralok u Bah Khongjee bad pynsngew ruh ba u donkam ïa ka jingïarap kaba kyrkieh na u – kaba long T.5000 bad u la ong ba un sa pynphai noh ha ka step kaba bud.
Haba u paralok u Bah Khongjee u la jubab ba u la dep phah ïa ka pisa (kaba um shym la phah satia), utei u briew u la phah pyni ïa ka ‘receipt’ bad haba u paralok u Bah Khongjee u la ong ba nangno un ïoh ïa ka ‘receipt’, utei u briew u la pyni nuksa ïa ki ‘receipt’ na ka ‘Whatsapp’ jong u Bah Khongjee kaba ki paralok jong u ki la noh synñiang na bynta ka kam jong u Blei kum sha ka jaka ri khunswet bad kiwei-kiwei.
“Kane ka dei ka jingjia kaba dang shu jia mynta ka sngi bad lehse kin dang don ki paralok jong nga ha ‘WhatsApp’ ki ban dang ïoh ïa kum kine ki ‘message’ bad nga kyrpad ïa ki ban long kiba husiar bad ym tang ïa ki hynrei ïa ka jaidbynriew baroh kawei ba ngin long kiba sian nangne shakhmat ba ngin ym shah thok,” ong u Bah Khongjee.
Kumba ka long, haduh mynta ki don tang 2 ngut na ki paralok u Bah Khongjee kiba shah pan pisa lyngba katei ka ‘WhatsApp’ (kaba shah ‘hack’), hynrei kim pat shym la don kiba phah pisa sha utei u briew.
Shuh shuh utei u rangbah u la bynrap ba u la leit ban pyntip ïa kaei kaba la jia sha ki pulit bad ki pulit ki la kular ban buddien ïa kane ka kam.
“Nga la wan ban pyntip ïa kane sha ki pulit bad ka jingtohkit ka dang ïaid,” u la ong.
U Bah Khongjee uba shong ba sah ha Mawlai Mawïong dang ha kine ki khyndiat sngi u la mih shakhmat lyngba ki lad pathai khubor ban ïathuh ba u la shah ‘hack’ ka ‘WhatsApp’ jong u ha uwei u briew u bym shym la ithuh satia bad uba la kam ïalade kum u Pastor na ka Ri England.
Halor kane ka jingjia, na ka liang u Bah Khongjee ha ka 4 tarik u Nohprah 2024, u la leit ban ujor da ka ejahar ha thanat Mawlai bad hadien kata sa sha ‘Cyber Crime’ khnang ba kin leh ïa kaba donkam.