Shillong, Rymphang 07
Ka Kong Ksanrimai Syiemlieh kaba dei ka Project Director jong ka New Hope De-addiction cum Counseling Centre, ka la ong ba ha ka jingïaid lynti jong kane ka jaka ai jingsumar ban sumar ïa kito ki briew kiba ngop ha ki jait jingdih pynbuaid bapher-bapher la kumba 30 snem eiei, ki la don shibun bha ki jingeh kiba kane ka jaka sumar ka ïakynduh na ka por sha ka por.
Kum ban shu kdew hangne, ka New Hope De-addiction cum Counseling Centre ka dei ka projek kaba peit bad khmih da ka Khasi Jaiñtia Presbyterian Assembly (KJP) kaba ai jingpynkhiah pat na ka bynta ki briew kiba la ngop ha ki jingdih pynbuaid kum ka kyiad, u drok bad kiwei-kiwei ki jait jingdih kiba sniew. Kane ka jaka pynkhiah pat ka la ïaid lynti mynta ha ka jingshakri la kumba 30 snem eiei.
Ha ka jingïoh ban ïakren bad katei ka Project Director, ka la ïathuh ba ka la trei hapoh katei ka jaka ai jingsumar la kumba 10 snem bad ong ha ka jingai jingshakri jong ka ha ka kam, ka la ïakynduh ïa shibun bah ki jingeh-jingjynjar.
Ka la ong ba hapoh ka 15 snem mynshwa kim pat da ïakynduh than ïa ki briew kiba ngop ha u drok bad kiba bun hi ki briew ki dei kiba ngop ha ka kyiad.
Ka la ong ba kitei ki khynnah kiba ngop ha u drok ruh kiba bun napdeng jong ki, ki dei ki bym don ïa ka kam-ka jam bad kiba la iehnoh ïa ki jingpule. Kumta na ka liang kane ka jaka ai jingsumar ruh haba kitei ki khynnah ki la mih noh na kane ka jaka, ki ju ïarap ha ka ban pynïoh kam-pynïoh jam khnang ba kin lait na kino-kino ki jingkhuslai bad ba kin nym ngop shuh ha kine ki jingdih pynbuaid.
“Hynrei mynta pat naduh ba nga la wan ha kane ka kam, kiba bun bha ki khynnah ki la ngop ha u drok bad ki jingeh kiba ngi ïakynduh ki bun bha namar kiba bun ki khynnah kiba ngop ha u drok, ki dei beit ki khynnah kiba iehnoh ïa ki jingpule jong ki bad kim donkam-donjam ban leh ne ka kam-ka jam kaba biang”, ong ka Project Director.
Shuh-shuh, ka la ong ba ka jingeh kaba kane ka jaka sumar ka mad ruh ka dei haba ïadei bad ka jingkyntait noh ki bahaïing-bahasem ban shim biang ïa ki khun jong ki namar na ka liang ka jaka sumar ka hap ban pyrkhat ïa ka jaka sah na ka bynta kitei ki khynnah bad kumjuh ban aikam-aijam ïa ki hapoh katei ka jaka ai jingsumar lane ban pynthep kam ruh ïa ki sha kiwei pat ki jaka.
Haba kylli, katei ka Project Director ka la ïathuh ba ki la don kumba 70-80% ki briew kiba la wan phah sumar ha katei ka jaka bad kiba la lait ruh na kine ki jingdih pynbuaid hynrei ki don ruh pat ki briew kiba la ngop biang ha ki jingmlien kiba sniew bad na ka liang ka jaka ai jingsumar, ka ju phah wan mih biang ïa kitei ki khynnah kiba la ngop na ka bynta ban ai jingsumar biang.
Katei ka Project Director ka la ïathuh ba ki briew kiba wan phah sumar ha katei ka jaka kin hap ban sah bad sumar hapoh katei ka jaka hapoh ka lai bnai ha kaba hapdeng ka jingshah sumar kin ïohpdiang ïa ki klas jingïasyllok ba kumno kin lah ban ïaleh ne ïakhun ban lait na kine ki jingmlien kiba sniew.
Ka la ong ba katei ka jaka sumar ka ju pynlong ruh ïa ki jingai jingïasyllok naka bynta ki longïing-longsem jong kitei ki briew kiba la ngop ha ki jingdih pynbuaid kaba ju pynlong ha ka shisien shibnai.
Haba ïadei bad ka DREAM projek, ka la ong ba na ka liang kane ka jaka ai jingsumar, ka ju khmih lynti na ka por sha ka por ïa ka Sorkar Jylla ba kan buh noh ïa ki Vocational Skills kaba long kaba donkam bha na ka bynta ki khynnah.
“Nga tharai ka la ban long ka sienjam kaba seisoh bha hynrei mynta ngi dang ïaid ïa kata ka lynti bad ka lah ai jingïarap shibun bha”, bynrap ka Project Director.