Shillong, Naitung 09
Ha ka sienjam kaba pynskhem ïa ka thong jong ka Jylla ban long ka nongïalam ha ka ri ha ka liang ka rep ka riang ba khlem ai dawai, ka Meghalaya Natural and Organic Society for Livelihood and Innovation in Agriculture (MEGNOLIA) ha ka Sngi Balang ka la ïarap ha ka ban soi ïa ka jingïateh soskular kaba kongsan hapdeng ka ‘Mother India Farms’, kaba na Bengaluru bad ka ‘Tomonpo Anglong Organic Farmers Producer Company Ltd.’, na Ri-Bhoi distrik.
Kane ka jingïateh ka long ban pynbha ïa ka jingpynïasoh ïa ki mar rep bym ai dawai ba la pynithuh jong ka Jylla, da kaba sdang ïa ka jingpynbiang ïa ki jait sohtrun ‘Kew’ sha ka ri bad ka pyrthei.
Jan 300 ngut ki nongrep ba la pynrung kyrteng hapoh ka ‘Tomonpo Anglong Organic FPC’ ki rep ïa une u jait soh ha ki hynriew tylli ki shnong ha Ri-Bhoi.
U Dr. Vijay Kumar D, IAS, Commissioner & Secretary ka tnad rep & ka bha ka miat ki nongrep ka Sorkar Jylla, ha ka jingïakren jong u bad ka kynhun na ka Mother India Farms u la pynshai sha ki halor ka jingdon jong ki kynhun Farmer Producer Group (FPOs), ki jaka pynmih mar-rep ha ka Jylla.
U la ong, “Ngi sngewbha eh ban kyrshan. Ka jingthmu jong ngi ka long ban kyntiew ïa ka ïoh ka kot jong ki nongrep.”
U la ong ba ka Sorkar ka dang ïaid shakhmat ban don ïa ki rukom pynskhem ne jingpynithuh bad ban rah ïa ki mar-rep sha ki ïew ki hat jong ka pyrthei.
U la pynpaw ruh ïa ka jingkyrmen skhem da kaba ong ba ka jingstad ba bniah bad ban pynïeng ïa ki jingtei, ki ban ai jingmyntoi ïa ki kynhun nongrep-nongpynmih mar kiba don bynta ha katto-katne ki mar rep kum u sohtrun, shynrai bad kiwei-kiwei.
U R. Durairaj, CEO ka ‘Mother India Farms’, u la ong, “Ngi sngewskhem ha Meghalaya, ngi lah ban leh kham bha. Ka ‘FoodChain ID’ ruh ka kdew lynti ïa ngi.”
U la ban jur halor ka jingdonkam ban ïoh ïa ki jingpynshisha kiba kongsan ban pynïaid ïew ïa ki mar jong ka Jylla sha ki ïew jong ka pyrthei, bad kane ka jingïateh kular ka dei ka sienjam kaba kongsan ha kane ka bynta.
Ka Tomonpo kaba la seng ha u snem 2017 hapoh ka skhim MOVCD-NER ryngkat ka jingkyrshan na ka Directorate of Horticulture, ka la nang pynïar ban pynïaid ïa palat 500 hektar ki jaka rep (ba khlem ai dawai) bad ka pynmih 600-800 metrik ton u soh sohtrun ha ka shisnem.
Hapoh ki kyndon jong katei ka jingïateh soskular, ka ‘Mother India Farms’ kan bei tyngka pura bad pyntreikam ïa ka Internal Control System (ICS), kaba kynthup ïa ki jinghikai, ki jingjurip, ka jingpynbit-pybiang ïa ki jingtip, bad ka jingpynshisha ïa ka jingbym ai dawai, khlem kano-kano ka jinglut-jingsep sha ki nongrep.
Ka kompeni kan peit ruh ïa ka jingthied bad jingpynïaid ïew ïa ki mar ba la pynskhem bad kan pynjlan ïa ka dor jong ki mar ba khlem ai dawai katkum ka jinglong-jingman ka ïew bad ka kyrdan ba paka.
Nalor u sohtrun, ki nongrep ‘Tomonpo’ ki thung ruh ïa kiwei pat ki mar-rep bym ai dawai kum u sying, ja-shulia ïong, Khasi Mandarin, kait bad u soh priam.
Katba ka Jylla ka dang pynkhreh na bynta ka ‘Meghalaya Pineapple Festival 2025’, ka jingïateh kular ka pyni kumno ki kynhun nongrep ka Jylla ki long kiba la pynkhreh ban pynheh ïa ka jingdon jong ki ha ki jaka ïew kiba die ïa ki mar-rep bym ai dawai bad kiba lah ban shalan pat shabar.

