Jowai, Naitung 24
Ka Jaiñtia Hills Autonomous District Council (JHADC) ka la ïakynduh ïa ka jingeh kaba khraw ha ka liang ka pisa tyngka ha kaba haduh palat T.36 klur ka khajna kaba mih na ki marpoh khyndew ba kynthup ïa u dewïong bad mawshun ym pat shym la pyllait satia da ka Sorkar Jylla.
Ka jingpynslem ban pyllait ïa ka pisa ka la pynlong ïa ki nongtrei, ki MDC bad ki nongbam pension ba kin ym ïoh tulop mynta la hynñiew bnai kynthih bad kaba la wanrah ka jingsngew-khia kaba jur hapdeng ki kynhun seng saiñpyrthei ha ka Dorbar Lyiur jong ka Council kaba la long ha ka 24 tarik Naitung.
Ka jingtyrkhong pisa jong ka Council ka la kylla long ka phang ïatai hadien ba u MDC ka Congress u Bah Madonbai Rymbai u la buh jingkylli ïa ka jinglong jingman kaba ïadei bad ka jingpyllait ïa ka tulop.
Halor kane, u CEM ka JHADC Bah Thombor Shiwat u pyntip hapoh ka ïingdorbar ba ka Council ka don 1,149 ngut ki nongtrei, hynrei kam pat shym la lah ban siew ïa ka tulop jong ki namar ka jingtyrkhong ka pla tyngka. U la ong ba donkam haduh T.8.45 klur man la u bnai ban siew ïa ka tulop bad pension, hynrei ïa ka pisa ym pat shym la pyllait satia bad kaba la lam sahteng kaba la kynjoh sha ka 7 bnai. Ki MDC ba mynta ruh ki dang ap ïa ka tulop jong ki na ka bynta lai bnai.
Halor ka phang kaba ïadei bad ka jingsahteng ka khajna marpoh khyndew kaba la buh jingkylli da ka Kong Laiawanlam Jinghun Khynriam, u CEM u la ong ba ka Sorkar Jylla ka dang sahram ha ka JHADC haduh T.17.82 klur na u dewïong bad T.18.22 klur u mawshun, kaba kot baroh sha ka T.36.04 klur. U la ong ruh ba ka jingpynslem ban ïoh pdiang ïa kane ka bhah ka la ktah jur ïa ka jinglah jong ka Council ban pyndep ïa ki jingkitkhlieh jong ka ha ka liang ki kam pisa tyngka.
U Nongïalam ka Liang Pyrshah uba dei ruh MDC ka VPP, Bah Andrew Shullai, u la lamkhmat ha kane ka Dorbar da kaba buh jingkylli halor kiba bun tylli ki kam ïakajia jaka kiba dang sahteng hakhmat u Revenue Officer.
Na ka liang u Deputy Chief Executive Member, Bah Lasky Rymbai, u la jubab ba ki don haduh 611 tylli ki jaka ïakajia kiba dang ap ban pynkut noh. Haba kylli halor ki sienjam ba la shim ban pynsted ïa ka jingtreikam, u Bah Lasky u la pynpaw ba ki kam ïakajia jaka puta ki dei kiba la nanglum naduh u snem 1979, bad ka Council ka la shimkhia ban pynkhuid ïa ki watla ki dang sahteng.
U Bah Andrew u la pan jingshai ruh halor ki jingthew ba la pyndonkam ha kaba buh jingthoh ïa ki jaka puta ïa kaba u Dy. CEM u la jubab da kaba ong, “Ïa ki jaka ‘Hali’ buh jingthoh ha ki square meter, katba ïa ki jaka ‘Patta’ pat dang ïai pyndonkam da ka rukom tynrai, kata ka HAC System (Hectare-Are-Centiare).
U la ong ruh ba watla ïa ka Metric System la pyndonkam ha ka pyrthei naduh ki snem 1960, hynrei ka JHADC ka dang bud ïa baroh artylli ki rukom kaba shong katkum ka jinglong ki jaka, ka jaka kaba don shi hectare kaba ïaryngkat bad 10,000 sq.meters”
Haba bynrap shuh shuh ïa ka thup jingkylli, u MDC ka Congress u Bah Rikut N Parien u la kylli ba katno tylli ki Kur kiba la aplai ban ïoh jingithuh na ka Council, ïa kaba u EM ka Council u Bah Aiborlang Shadap u la jubab ba ki don 236 tylli ki Kur kaba kynthup ïa ki Pnar, Khasi, Hmar, Biate bad Karbi kiba la phah ïa ki aplikeshon ban ïoh ïa ka jingithuh.
Hadien ka jingkylli bad jubab, ka ïingdorbar ka la kynmaw burom ïa ki ar ngut ki MDC ba la khlad kata u MDC Nongjngi Constituency u (L) Kiton Samati bad u MDC barim ka Moodynmmai-Ummulong, u (L) Laitsingh Shylla pynbud sa ka jingsngap jar ar minit.
La kynmaw burom ïa ki jingnoh synñiang jong ki sha ka Council bad ka thain. Ka ïing dorbar ka la wanrah ruh iaaka official report, kynthup ïa ka kaiphod (CAG) na ka bynta ki snem mang tyngka 2017-2018 bad 2018-2019.

