Shillong, Naiwieng 02
U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma u la pynpaw ka jingsngewnguh kaba khraw ïa u Myntri Rangbahduh ka ri, u Narendra Modi bad ïa u Myntri ka Sorkar Pdeng, u Jyotiraditya Scindia halor ka jingïohi jngai bad jingkyrshan jong ki ïa ka roi ka par ha ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi khamtam ïa ka Meghalaya.
Haba ai jingkren ha ka sngi buh maw nongrim ïa ka ‘Integrated Sohra Circuit Develop-ment’ (ISCD) ha ka Sngi Saitjaiñ ha ryngkat ka jingdonlang u Myntri ka tnad DoNER, u Jyotiraditya Scindia, u Sangma u la batai ba kane ka sngi kan long kaba sah kynmaw ha ka histori ïa ka Sohra bad ïa ki paidbah nongshong shnong ka Jylla.
Nalor ka ISCD kaba hap hapoh ka Prime Minister’s Development Initiative for North Eastern Region (PM-DevINE), la plie paidbah ruh ïa ki projek bapher-bapher jong ka tnad DoNER ba shongdor T. 233 klur.
U Myntri Rangbah u la ai khublei ruh ïa u Myntri ka Sorkar Pdeng na ka bynta ka jingaiti ba kyrpang jong u ïa ka thaiñ, da kaba kdew ba “bun ki Myntri ki wan jngoh ïa ka Thaiñ Shatei Lam Mihngi, hynrei kaei kaba pynlong ïa ki jingwan jngoh jong u Scindia kaba kham pher ka long ka jingïadei jong u bad ki paidbah, u sngewthuh ïa ki jingeh jong ki, bad u trei ban wad ïa ki lad ki lynti kiba shisha.”
U la bynrap, “Ka dei kata ka jingïadei bad jingkitkhlieh kaba wanrah ïa ka jingkylla baroh kaba ngi ïohi mynta.”
U la pynpaw ba ka Sohra Tourism Circuit ka pyni ïa ka projek kaba kongsan hapoh ka sienjam jong ka PM-DevINE.
“Kane ka projek ka wan jia tang namar ki jingkyrkhu, ka jingsbun, bad ka jingheh mynsiem jong u Myntri ba donburom jong ngi, u Jyotiraditya Scindia. Kam dei tang ban pynroi ïa kawei ka jaka jngohkai pyrthei – ka dei ban pynurlong ïa ka jingthmu ban tei ïa ki jaka jngohkai katkum ki kyrdan jong ka pyrthei kiba lah ban neh ban sah ha kylleng ka ri,” u la ong.
U Myntri Rangbah ka Jylla u la ban jur ba ka projek Sohra – kaba nyngkong eh ha ka ri India hapoh kane ka jingthmu – kan long kum ka nuksa na ka bynta ka ri baroh kawei.
“Ngi long kiba donbok shibun ba kane ka projek kaba nyngkong eh la pyntreikam hangne ha Sohra, ha Meghalaya,” u la ong.
U la batai ïa kane ka jingthmu kum kata kaba wanrah jingkylla ïa ka Sohra bad na ka bynta ka tnad jngohkai pyrthei jong ka Jylla, da kaba ong ba kan pynkylla ïa ki jingtei, kan kyntiew ïa ka lad kamai ki nongshong shnong, bad kan nang pynbha ruh ïa ka dur ka dar jong ka Meghalaya kum ka jaka jngohkai pyrthei kaba lah ban neh ban sah.
“Ka jingdon jong ki nongjngohkai pyrthei kiba wan jngohkai sha Meghalaya ka nang kiew man la u snem, hynrei ka jingpynleit jingmut jong ngi mynta ka long ban pynbha ha baroh ki liang – naduh ki jingtei haduh ki lad pynïasoh – khnang ba ki nongwan jngohkai kin sah kham slem bad kin pynlut por ha ki shnong ki thaw jong ngi,” u la ong.
U Myntri Rangbah ka Jylla u la kren ruh shaphang ki jingthmu ha ki por ban wan ban kyntiew ïa ki jingtei ha ka liang ki kam jngohkai pyrthei, kynthup ïa ka projek Kad Liengsuiñ ka ban sa wan bad ka jingtyrwa ban ai jingshakri da ki ‘Helicopter’ hapdeng ka Shillong, Sohra, bad kiwei-kiwei ki jaka ba kongsan ban pynbha ïa ka leit ka wan.
“Ngi don ka jingkyrmen ba kine baroh kin ïawan lang ban rah ïa ki kam jngohkai pyrthei jong ka Meghalaya sha ki kyrdan kiba thymmai,” u la ong da kaba pyntikna ba ka Sorkar Jylla kan pyntikna ïa ka jingpyntreikam kaba jop bad kaba biang por ïa ka Sohra Tourism Circuit.
Haba pynkut, u la pynpaw ka jingsngewnguh sa shisien ïa ka tnad DoNER bad ong, “Kane ka projek kan long kawei na ki kam pynroi ba kongsan na ka bynta ka Sohra bad ka sienjam kaba khraw na ka bynta ki briew jong ngi. Ngin pynurlong ïa kane.”
Ha ka jingkren jong u, u Myntri ka tnad kam jngohkai pyrthei, u Timothy D. Shira u la kren shaphang ka jingïohi jngai kaba ïasam lang ban kyntiew ïa ka Sohra sha ka jaka jngohkai pyrthei kaba kynthup lang ïa ka mariang, ka kolshor, bad ki buit thymmai.
“Ka thong jong ngi ka long ban pynlong ïa ka Sohra kum ka jaka ha kaba ki briew kin sah kham slem, ban wad bniah bad ngam kham jylliew, bad ïadon bynta lang bad ki nongshong shnong,” u la ong.
“Kine ki sienjam, ryngkat bad ka jingnang kiew ha ka jingïashim bynta lang jong ki tnad treikam shimet, kin wanrah ka jingthaw kam thaw jam, jingpynkupbor ïa ki samla, bad pynkhlaiñ ïa ka ïoh ka kot jong ka thaiñ,” u la bynrap.