Tura, Ïaïong 19
U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ka Sngi Saitjaiñ u la pynkup burom ïa ki khynnah pule kiba la seisoh ha ka eksamin SSLC-2026 na Ri-lum Garo ha ka prokram kaba la pynlong ha ïingsah jong u ha Tura.
Ïa kane ka prokram la pynlong ban ai burom bad ithuh ïa ka jingleh bha jong ki khynnah pule kiba la poi sha ka thong ha ka eksamin SSLC mynta u snem.
Haba ai khublei ïa kiba wan shakhmat ne ki ‘Topper’ halor ka jingtrei shitom jong ki, ka jingminot, bad jingïaishah jong ki, u Myntri Rangbah u la pynpaw ba ka jingjop jong ki, ka long kaba hap ban sngew sarong ym tang ïa ka longïing jong ki hynrei wat ïa ka thaiñ bad ka Jylla baroh kawei.
Haba kren ha kane ka jingïalang, u la pynshlur ïa ki khynnah pule ba kin ïai bteng ban leh bha ban ïai long kiba pynleit jingmut ha ka thong jong ki.
Ha kajuh ka por, u la pynpaw ïa ka jingdonkam jong ka pule-puthi ha ka ban saiñdur ïa ka lawei jong ka Jylla bad kyntu ïa ki khynnah pule ba kin synñiang ha ka rukom kaba bha sha ka imlang-sahlang lyngba ka jingstad bad jingtbit jong ki.
U la ïaroh ruh ïa ka bynta jong ki kmie ki kpa, ki nonghikai, bad ki shlem pule ha ka ban pynheh-pynsan bad lam lynti ïa ki khynnah pule sha ka jingjop, da kaba kdew ba ka jingïatreilang jong baroh ki nongshim bynta ka long kaba kongsan ha ka ban tei ïa ka nongrim kaba skhem na ka bynta ka pule-puthi kaba paka ha ka Jylla.
“Ka dei shaphang ka jingkyrshan ïa ki khynnah ha ka por ba ki donkam eh. Katba ka jingpule, ki ‘Course Material’, bad kine baroh ki long kiba donkam, ngi dei ban pynleit jingmut ha ka ban pynwandur ïa ki khynnah ha ka lynti kaba dei, namar da kaba leh kumta, ka long ka bynta ba kongsan ban saiñdur ïa ka lawei jong ka Jylla bad ka Ri,” u la ong.
Haba kdew ïa ka jinglong-jingman ka suiñbneng ha ka por ba pynlong ïa ka prokram, u la pynïahap bad ki jingeh ha ka jingim, da kaba ong, “Dei ha kane ka rukom ba ki jingeh ki wan ha ka jingim. Kaei kaba kongsan ka long ban pdiang ïa kita ki jingeh, ban trei ha ka ban jop ïa ki, ban ym shah rem satia, bad ban ïai long kiba ïohi ïa ka jingmanbha.”
Haba pynpaw ïa ka jingdonkam jong ki nongrim bad ki jinglong ba bha, u Myntri Rangbah u la ong, “Baroh kan ym myntoi eiei-ka jingjop kan ym don jingmut ha ka jingim-lada, ha kaba kut jong ka sngi, phim lah ban long u briew uba bha. Phi dei ban long barabor kiba sngewrit, kiba ïaineh ha ki nongrim, bad wat ju klet ïa ki tynrai jong phi.”
U la bynrap shuh-shuh, “Wat lada phi long u ‘Topper’ hynrei phi kylla sarong ha ka jingim, phin ym ïoh ïa ka jingim kaba pynhun. Khlem ka jingsngewrit, khlem ka jingtieng ïa U Blei, bad khlem ka jingburom ïa kiba rangbah, ym don ka jinglong ba shisha ha ka jingim.”
U la pynkut ïa ka jingkren jong u da kaba ai khublei ïa baroh kiba la don lang bad kitbok-kitrwiang ïa ki khynnah bad ki bor pynïaid skul ba kin ïai bteng ban jop ha ki kam ki jam hadien-habud.
Ha katei ka prokram, la sam ïa ki syrnot bad ki dak jingai khublei sha kito kiba wan shakhmat kum ka jingithuh ïa ki jingjop jong ki.
