Nongpoh, Jymmang 11
Ka long ka jingsarong kaba khraw ïa ka Ri Bhoi District bad ka Jylla Meghalaya hi baroh kawei hadien ba u Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K Sangma ha ka sngi Nyngkong u la leit ban plie paidbah ïa ka Sai Lum, ka karkhana pynmih ksai Ryndia (Eri) kaba nyngkong eh ha ka thaiñ shatei Lam-Mihngi bad lehse wat ha ka Ri ruh, ïa kaba la seng da u samla Wallambok Pyngrope ha ka shnong Bhoirymbong Lumdaitkhla.
Ka jingseng jong u samla Wallambok Pyngrope ïa kane ka karkhana ka long shibynta kum ka sienjam ban pynkhlaiñ ïa ka ïoh ka kot jong ka kam pynmih ksai Ryndia bad ruh khamtam eh ban kyrshan ïa ki nongthaiñ jaiñ bad ki nongri khñiang Ryndia jong ka thaiñ bad ka Jylla hi baroh kawei.
Haba ai jingkren ha kane ka sngi, u Conrad K Sangma u la ong ba ka Ryndia ka long ka jingsarong ïa ka Jylla Meghalaya bad pyntip ba naduh kaba sdang hi, kawei na ki thong ba hakhmat eh jong ka Sorkar Jylla ka long ban kyntiew ïa ki nongseng kam lajong, kiba lah pat ban aikam ïa kiwei pat ki khun samla ha ka Jylla.
Haba khot ïa ka Ri Bhoi kum ka dohnud jong ka kam pynmih ksai Ryndia nala tynrai ha Meghalaya, u Conrad u la ong ba ka District ka la ïashim ïa ka bynta kaba khraw ban pynlong ïa ka Jylla Meghalaya kum ka nongpynmih ‘sop khñiang Ryndia’ kaba wan ba-ar na kiba pynmih bun eh ha ka pyrthei. U la kdew ba u ksai ñiang Ryndia, uba la tip ruh kum u Ahimsa silk, ka ïasoh jan bha bad ka kolshor, ka pateng, bad ka kamai kajih jong ki jaidbynriew ha kylleng ka Jylla. U Myntri Rangbah u la ong ba ka jingseng ïa ka Sai Lum kan ïarap ban pynkhlaiñ ïa ka rukom treikam ha ka jingpynmih ïa u ksai Ryndia ha Meghalaya da kaba pynthikna ïa ka jingkyrshan kaba kham bha ïa ki nongri ‘khñiang Ryndia’ bad ban pynbha ïa ka lad ban ïoh ïa u ksai uba bha bad uba kham jem dor na ka bynta ki nongthaiñ jaiñ.
“Ka Ri Bhoi kala long, la slem bha kum ka jaka pdeng jong ka jingpynmih ïa u ksai Ryndia nala tynrai ka Jylla. Ka jingseng ïa ka Sai Lum kan pynkhlaiñ ïa kane ka nam haba pynkupbor ïa ki nongri khñiang bad ki nongthaiñ jaiñ ha kylleng ka thaiñ,” ong u Conrad.
Haba kdew ïa ka jinglong kongsan bha ka jaka ba don ka Bhoirymbong, u la ong ba ka jingdon ka Bhoirymbong marjan bad ka kad Liengsuiñ Umroi ka lah ban plie ïa ki ïew kiba thymmai na ka bynta ki mar ba pynmih na ki ksai Ryndia bad nang pynkhlaiñ ruh ïa ki lad pynïasoh ha ka khaïi ka pateng bad ka jingshalan ïa ki mar.
Ha kane ka prokram, u Myntri Rangbah u la aiti ruh ïa ka song pisa kaba T.35 lak hapoh ka PRIME Meghalaya scheme ban kyrshan ïa kane ka sienjam.
Ka Sorkar ka la buh jingthmu ruh ban kyntiew ïa ka jingpynmih ksai ryndia bad ban pynmih mar na une u ksai kum shi bynta jong ki jingpyrshang ban kyntiew ïa ka kamai kajih ha nongkyndong, ka jingseng kam, bad ki karkhana thaiñ jaiñ nala tynrai ha Meghalaya.
Ha kane ka sngi, la sakhi ruh ïa ka jingdon ryngkat jong u Bah Damanbait Lamare, MLA ka Umroi, u Bah Isynei Hinge, MDC ka Umroi, Fredrick R Kharkongor, Principal Secretary ka Sorkar Jylla, ka Saloni Verma, Executive Director ka MBMA, u Colin Z Rynthlei Technical Advisor ka NECTAR (North East Centre for Technology and Reach) nalor kiwei kiwei.
