Ka jingpaw biang jong ka jinglait tuh jong ki kot jingkylli jong ka eksamin National Eligibility Cum Entrance Test (NEET) ka la pynkhih biang ïa ka jingshaniah jong kawei na ki eksamin rung skul kaba kongsan tam ha India. La pynlong da ka National Testing Agency (NTA), ka NEET ka rai ïa ka jingrung ha ki Medical College ha kylleng ka ri. Na ka bynta ki lak ngut ki nongthmu kiba pynlut por da ki snem ban pynkhreh, kum kine ki jingmih ka buh ïa ka jingkylli kaba pynkhuslai: Hato ka rukom treikam ka long kaba hok ïa ki samla pule kiba hok?
Man la u snem, palat 20 lak ngut ki samla pule ki ïakhun ha ka NEET da ka jingkyrmen ban ïoh rung ha ki Medical College jong ka Sorkar. Ka eksamin kam dei tang ka jingthew ïa ka jingtip; ka pyni ïa ki snem jong ka jingaiti, ka jingpynlut pisa, bad ka jingshah shitom ha ka jingsngew. Haba ki jingkynnoh ba don ka jinglait tuh ki jingkylli ka mih, ka pynduh ïa ka jingshaniah ba ki samla pule ki buh ha ka system ne ka rukom treikam. Ki samla kiba trei shitom ki sdang ban pyrkhat hato ka jingpyrshang jong ki, ka lah shisha ban ïakhun bad ka jingleh bym suidñiew.
Ka jingmih ka khubor ba lait tuh ki jingkylli, kam dei shuh ha ka sien kaba nyngkong hynrei kaba la ju jia bunsien ka la pynmih ka jingpyrshah ha kylleng ka ri bad ka jingdawa ban long khuid bad don jingkitkhlieh. Ki samla pule bad ki kmie ki kpa ki buh jingkylli kumno kum kine ki jingpynkheiñ ki jia wat hapdeng ki kyndon pahara kiba pyrkhing bha. Lada ym lah ban pynthikna ïa ka jinglong kyntang jong ka eksamin ha ka kyrdan jong ka ri, ka pyni ïa ka jingbakla kaba jur ha ka jingpynïaid bad jingpeit bniah ïa ki eksamin. Ki jaka treikam kiba don ka jingkitkhlieh ban pynlong ïa kum kine ki test kiba kongsan ki dei ban pynthikna ïa ki rukom treikam kiba khlaiñ kiba khanglad ïa ka jinglait tuh, ka jingleh thok.
Hadien ka jingmih biang kane ka jinglait tuh ki jingkylli ka don ka mat kaba kham jylliew: ka jingshah ktah ha ka jingmut jingpyrkhat jong ki samla pule. Ka jingeh bad ban jong kum kine ki eksamin ka la long lypa kaba khraw bha. Ka jingbym thikna halor ki jingmih, ka jingpynlong biang ïa ka eksamin, bad ka jingtohkit kaba lah ban pynslem ka lah ban pynlong ïa ki samla pule ban sngew jynjar bad sngewsih. Bun kiba mih ban ïakhun ïa kane ka eksamin ki wan na ki longïing kiba duna ka jingïoh, ha kaba ban ïoh pule Medical ka pyni ym tang ïa ka jingjop shimet hynrei ka dei ruh ka lynti ban kyntiew ïa ka longïing jong ki.
Ka jingjia ka kdew ruh ïa ka jingdonkam kyrkieh ïa ki jingpynkylla ha ka rukom treikam jong ka eksamin jong ka ri India. Ki bor synshar ki dei ban pynkhlaiñ ïa ka ‘digital security’, ban pynjari ïa ki jingpynshitom kiba tyngeh ïa kito kiba donkti ha ki kam bymman, bad ban wanrah ïa ki lad ki lynti kiba shai ban tohkit. Ka jingpeit bniah kaba kham heh jong ka teknoloji, ban pynduna noh ka jingpyndonkam bad sam da ki kot bad ka jingpeit bniah ban ïarap ban wanrah biang ïa ka jingshaniah ha ka rukom treikam. Kaba kongsan kumjuh ka long ka jingpynsngewthuh ha ka por kaba biang na ki bor synshar. Ka jingsngap jar ne ka jingpynslem ban pynshai kan pynmih bad wanrah tang ïa ki khubor lamler bad ka jingkhuslai hapdeng ki samla pule. Ki jingpynkylla kiba shai bad ki rai kiba shai-la ka long ha kaba ïadei ban pynlong eksamin biang ne ka jingpynshisha ïa ki result-ki long kiba donkam ban pynthikna ïa ki nongïakhun ba ka jinglong hok kan jop.
Ka lawei jong ki lak ngut ki samla pule kam lah ban shah iehnoh beiñ ha ki jingbym lah jong ka rukom treikam. Ki eksamin ba ïakop kum ka NEET ki dei ki khyrdop sha ki jingangnud ha ka kam bad ka jingkiew shaphrang jong ka ri. Ban sumar ïa ka jinglong ba janai jong ki kam dei tang ka kamram synshar- ka dei ka jingkitkhlieh kaba don akor ïa ki samla jong ka ri. Lada ym pyntreikam ïa ki jingpynkylla kiba donkam, ka jingdum jong ka jingartatien kan dang ïai bteng ban bthei halor kum kine ki eksamin. Bad ha kata ka jingbym thikna, dei u samla pule uba hok uba shah ktah jur tam.
