Shillong, Jymmang 20
Kum shi bynta jong ka sienjam ban shimkhia halor ka jingbun ha ka jingdon jong kiba pep skul shiteng por ha ka Jylla, ka Meghalaya Board of School Educa-tion (MBOSE) ka la khot aplikeshon ïa ki kyrtong shimet na ka bynta ka eksamin Secondary School Leaving Certificate (SSLC).
Katkum ka jingkheiñ bathymmai jong ka UDISE, ka Jylla ka don kumba 8.40 lak ngut kiba pep skul shiteng por, la ong ka Board, “haba pynpaw ïa ka jingdonkam ba kyrkieh ban pynïar ïa ka jingpule kaba pynkup bor ïa ki khynnah bad ki lynti ba beit ba ryntih haba phai sha ki eksamin.”
“Haba ïadei bad kane, ka jingpynbiang ïa ki ‘Private Candidate’ ka dei ka sienjam kaba kongsan ban pyntikna ba ka jingpule kan long kaba lah ban ïoh lang da baroh,” ong ka MBOSE ha ka jingpynbna jong ka.
“Kane ka jingthmu ka long ban pynkhlaiñ ïa ka pule-puthi kaba kynthup lang, da kaba ai biang ïa ka lad kaba ar sha ki nongpule, namar ki daw shimet bapher-bapher ne imlang-sahlang bad ka ïoh ka kot, kim shym la lah ban pyndep ïa ka jingpule skul kaba pura jong ki,” la ong ka Board.
“Ka ai lad ïa kum kine ki kyrtong ban rung biang sha ka jingpule bad ban pyndep ïa ka kyrdan pule Secondary jong ki,” ka la ong.
Da kaba weng noh ïa u mawjynthut ba khraw, ka MBOSE ka la pyntikna ba ym don jingkhang ïa ka rta.
“Ka Board ka la pynshai shuh-shuh ba kan ym don kano-kano ka ‘Upper Age Limit’ na ka bynta ki ‘Private Candidate’ kiba aplai ïa ka eksamin SSLC, ha kawei ka liang kaba plie lad ïa ki nongpule ha ki rta bapher-bapher kiba kwah ban pyndep ïa ka jingpule skul jong ki,” la ong ka Board.
Lah ban aiti ïa ki aplikeshon ha ki Centre ba don ha ka thaiñ ban pynsuk ïa kane ka kam.
“Ki kyrtong kiba kwah ki lah ruh ban aplai lyngba ki jaka ba la buh kyrpang kiba jan tam jong ki, kaba pynlong ïa ka rukom aplai kaba kham suk,” la ong.
Ka Board ka la kyntu ruh ïa ki nongaplai ban peit bha ïa ki jingtip ba bniah.
“La ai jingmut ïa ki kyrtong kiba dei hok ban khmih bniah bha lyngba ka jingpynbna ba la pynbna da ka tnad, kynthup ïa ki kyndon ban ïashim bynta, ki kot ki sla kiba donkam, ka rukom siew, bad ki rukom aiti ïa ki jingdonkam, bad ban pyndep ruh ïa ka aplikeshon jong ki hapoh ka por ba la buh,” ong ka Board.
Shuh shuh ka la bynrap, “Ka MBOSE ka ban biang ïa ka jingkular jong ka ban pyntikna ïa ka jingïoh jinghikai kaba mar katjuh bad ban pynskhem biang ba ki lynti ai syrnot ba pura ki ïai plie bad kynthup lang ïa baroh ki nongpule,” ka la bynrap.
Kumta ban kynjoh sha ki kyrtong kiba lah ban ïadon bynta ha kane ka liang, ka Board ka la ong, “La kyrpad ïa ki nongshim bynta, ki skul, bad ki dkhot nongshong shnong ban pynphriang kylleng ïa kane ka jingpynbna, kumjuh ban pyntikna ïa ka jingpynsngewthuh bad ka jingïashim bynta kaba ïar.”