Shillong, Jymmang 20
U Myntri ka tnad Food Civil Supplies & Consumer Affairs, Bah Methodius Dkhar, ha ka Sngi Balang u la ong ba kam don kano-kano ka jingduna umphniang kali (‘Petrol’ bad ‘Diesel’) ha Meghalaya hynrei u la maham ïa ki nongshong shnong ban long kiba husiar haba buh jingmut ïa ka jinglong-jingman ka “bym lah ban batai lypa” ha ka pyrthei baroh kawei.
“Da kaba pynshong nongrim ha ki jingpynshai na ki ophisar jong ka tnad, kam don kano-kano ka jingduna ha ka ‘Petrol’ bad ‘Diesel’ ha ka Jylla jong ngi kumba ka long mynta. Nga kwah ban-ban biang ïa kane,” la ong u Bah Dkhar haba kren sha ki nongthoh khubor.
Haba kubur ïa ki jing -bym tikna ha ka pyrthei, u la bynrap, “Ngi baroh ngi tip ïa ka jinglong-jingman saiñ hima ha ka pyrthei baroh kawei. Kane kam don ha ka kti jong ngi, bad ngim lah ban ong eiei halor kane.”
“Hynrei lyngba jong phi, nga kwah ban ong sha ki paidbah ka Jylla ba ym donkam ban sheptieng. Ha kajuh ka por, ngi dei ban long kiba husiar namarba ka jinglong-jingman ka long ka bym lah ban batai ïa mynta.”
U la ïathuh ba ka tnad lem bad u Myntri Rangbah ka Jylla ki dang ïakren bad ka Sorkar Pdeng.
“Ka jingïakren ka dang ïaid shakhmat na ka liang jong nga, na ka tnad, bad nga ngeit ba u Myntri Rangbah ruh u dang ïakren bad ka Sorkar Pdeng,” u la ong.
Haba phai sha ki jingpynbiang, u Bah Dkhar u la pynshai, “Ka jingsam kam pat poi sha u pud ha kaba la donkam ïa ka jingïarap kyrpang ne ki sienjam ba kyrpang. Hynrei ngi long kiba la khreh. Lada don ka jingduna shisha, ngin pan jingkyrshan na ka Sorkar Pdeng.”
U la kdew ba ka jingsngewkhia jong ki paidbah ka long kaba lah ban sngewthuh da kaba buh jingmut ïa ki jingjia ha kylleng ka pyrthei.
“Ki don katto-katne ki jingsngewkhia bad jingartatien – ym tang ha ka Jylla jong ngi hynrei ha ka kyrdan jong ka pyrthei – shaphang ka jinglong-jingman hapdeng ka USA bad ka Iran. Kata ka long ka jingsngewkhia,” u la ong
Halor ki ‘Convoy’ bad ki jingpyrkhing ha ka leit ka wan, u Myntri u la ong, “Namarba ngim don kano-kano ka jingduna ïa mynta, kam shym la don kano-kano ka jingïakren ban pynduna ïa ki ‘Convoy’. Kiba bun ki Myntri, kynthup ïa nga kumjuh, ki pyndonkam tang kawei ne ar tylli ki kali ha kawei ka ‘Convoy’, bad kata ruh tang na ka bynta ka leit ka wan kaba jngai ne haba donkam.”
U la bynrap ba ka Meghalaya kam shym la buh kyndon ïa ka leit ka wan na bynta ki Myntri ne ki ophisar.
“Ngi la ïohi ïa ka jingkyrpad jong u Myntri Rangbahduh bad ba ki Jylla kum ka Assam ki la wanrah ïa ki kyndon ban pyrkhing ïa ka leit ka wan shabar ri na bynta ki Myntri bad ki ophisar. Hynrei kumba ka long mynta, ngim pat shim ïa kano-kano ka rai kaba kum kata. Ngin sa pyntip sha phi lada ngi leh kumta,” u la ong.
Halor ka jingkiew dor ba dang shen, u Myntri u la pynshai, “Ka jingkiew dor jong ka umphniang kali ‘Petrol’, ‘Diesel’, bad kiwei-kiwei ki mar ki mata kam dei ka rai ba la shim da ka Sorkar Jylla.”
“Kane ka long katkum ki jingpynbna bad ki dor ba la pynkylla thymmai ba la pynmih da ka Sorkar Pdeng bad ka tnad Petroleum jong ka Sorkar Pdeng. Ka jingkiew dor ka long ha baroh kawei ka ri bad ka la ktah ïa ka Jylla jong ngi ruh kumjuh,” ong u Myntri.
“Ngim shym la shim kano-kano ka rai kaba kyrpang haba ïadei bad ka dor ka mur. Ka jingpynkiew mynta ka long katkum ka jingpyntip jong ka tnad Sorkar Pdeng,” u la ong.
Halor ka jinglah ban kiew dor shuh-shuh, u la ong, “Da kaba buh jingmut ïa ka jinglong-jingman ha ka pyrthei mynta bad ka jingïakynad kaba dang ïaid shakhmat, ka long kaba eh ban ong. Lada ka jinglong-jingman ka nang sniew, ka dor ka lah ban kiew biang. Hynrei lada ngi don ka jingkyrmen bad ka jingïakynad kan kut noh kloi – lada ka USA bad ka Iran ki poi sha ka jingïapynbeit – ngi lah ban wanphai biang sha ka jinglong kaba rim. Lada ka thma ka ïai bteng, ka lah ban don biang ka jingkiew dor jong ka ‘Petrol’, ka ‘Diesel’ bad kiwei-kiwei ki mar ki mata.”
