Shillong, Jymmang 21
U Myntri ka tnad ka rep ka riang, u Timothy D. Shira ha ka Sngi Palei u la ong ba ka Sorkar Jylla ka dang pynheh ïa ka prokram rep ba khlem ai dawai ne ‘Organic’ ka ban kynthup ïa 1 lak hektar, da kaba ai burom ïa ka jingpyndonkam ïa ka sboh ba la pynkhreh hi da ki nongrep ha ryngkat ka jingkyrshan na ka Sorkar Pdeng.
“Kane ka rukom rep ba khlem ai dawai ka dei kaba la sdang da ka Sorkar,” la ong u Shira.
“Ym shym la pyndonkam ïa ki sboh dawai. Ki briew ki pyrshang ban kiar na kine ki jait dawai. Ki pyndonkam tang da ka sboh ba la pynkhreh hi bad ka sboh mariang,” u la ong.
U Myntri u la kdew ïa ka jaka rep ïa u Lakadong jong ka Jylla, kaba la pynïaid hapoh ka ‘Khadi Mission’, kum ka nuksa jong ka jingkynriah kaba la ai jingmyntoi shi kat dei.
“Dang shen, nga la leit jngoh ïa ka jaka ba pynïaid da ka Cooperative Society. Ki ïaid bha,” u la ong.
U la ong ba ka rukom ïatreilang ka la kyntiew ïa ka ïoh ka kot jong ki nongrep bad ka jinglah ban ïoh rung sha ki ïew ki hat.
“Mynshwa, ki nongrep ki hap ban rah ïa ki mar rep sha ïew, hynrei mynta kim donkam shuh ban leit sha ïew,” la batai u Shira.
“Mynta ki wan sha ki ‘Cooperative Society’, ki siew ïa ka dor kaba kham bha bad ki leh ïa baroh ki kam, ka jingpynkylla ‘powder’ ïa u shynrai bad la shalan ïa u sha kiba bun ki ri shabar,” u la ong.
Haba batai ïa ki thong na bynta ka lawei, u la bynrap, “Ka Sorkar ka don ïa ka polisi. Mynta da ka jingïarap jong ka Sorkar Pdeng, ki Unit bapher-bapher – yn sa shim shi lak hektar na ka bynta ka jingrep ba khlem ai dawai. Ngi la shim 60,000 hektar, kumta sa 40,000 hektar ka jaka yn hap ban shim na ka bynta ka rep ba khlem ai dawai.”
Halor ki jingthung ba kongsan, u Shira u la ong ba ka jinglong-jingman ka suiñbneng ka ïai long ka jingkhang lad.
“Halor ka rep kba, ki dang pyndonkam da kajuh ka rukom bad wat lada ki pyrshang ban pynbha ruh namar kane ka jinglong ka suiñbneng, kin ym lah ban pynbha,” u la ong.
Ka Meghalaya ka la buh ïa ka rep ka riang ba khlem ai dawai bad ki mar ba la buh dak ‘GI’ kum u Lakadong kum ki nongpynïaid ba kongsan jong ka ïoh ka kot ha nongkyndong bad ki jingshalan shabar ri.

