Ka jingbun palat ki skul, ka jingkyllaiñ ha ka jingpynïaid kam, ki daw ka jingdon ha trai duh: Conrad

Shillong, Jymmang 25 U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma ha ka sngi Nyngkong u la ai ïa ka jingbatai kaba bniah halor ki jingeh bad ki lynti ïaid (roadmap) ban pynbha ïa ka...

Shillong, Jymmang 25

U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma ha ka sngi Nyngkong u la ai ïa ka jingbatai kaba bniah halor ki jingeh bad ki lynti ïaid (roadmap) ban pynbha ïa ka Performance Grading Index (PGU) jong ka Jylla sha u Myntri ka tnad Pule Puthi ka Sorkar Pdeng Dharmendra Pradhan.

Haba mynjur ba ka jingtreikam jong ka Jylla kala don ha ka kyrdan ba ha trai duh ha kine ki lai snem bala leit, u Myntri Rangbah u la ong ba ka tnad Pule Puthi kala lap bad ithuh ïa ki jingduna ha ki jingmih na ka pule dangle bad kala shim ruh ïa ki sienjam ban weng ïa kine ki jingeh naduh tynrai.

U la pyntip ïa ki jingeh haba ïadei bad ki jingtei kiba la ktah ïa ka jingmih jong ka pule puthi, kynthup ïa ka jingdon bun palat ki skul, kaba la lam sha ka jinghap pynbynta ïa ka jingdon jingem ban pyntreikam, ka jingbun kyrdan ki grant-in-aid, ka jingkyllaiñ ha ka jingpynïaid kam, kaba la don da ki phew snem.

Napdeng ki hynriew tylli ki Jylla ka thaiñ Shatei Lam-Mihngi lait noh ka Assam, ka Meghalaya kaba don kumba 30 lak ki nongshong shnong ka don jan kot 14600 tylli ki skul, kaba hehduh haba ïanujor bad ki Jylla kum ka Manipur, Mizoram, Arunachal Pradesh bad Tripura.

U la pyntip ba kine ki daw kala ktah ïa ka jingpynleit jingmut na ka jingpynbha ïa ka jingmih na ka pule puthi, bad ka Sorkar kala shim mynta ïa ki sienjam, ki ban pynbha ïa ka pule puthi hapoh ka Jylla.

U la pyntip ba ka Sorkar kala shim ïa ki sienjam kaba khraw ban pynïasoh lang ïa ki skul bad ban pynbiang ïa ki jingtei. Kane kan pynthikna ïa ka jingpyndonkam ba kham bha ïa ka jingdon jingem, jingpynbiang ïa ka jingkheiñ hapdeng ka jingdon ki nonghikai bad ki khynnah skul, bad ka jinglah ban pynïoh ïa ki jingdonkam kum ki Laboratory bad ki kor digital.

U la pyntip ruh ba ka Jylla kala pynbeit ryntih ïa ka rukom ai ïa ki grant-in-aid ba bun jait ban pynduna ïa ka jingkit ba khia jong ka Sorkar, ka ban pynlah ha ka jingpynleit jingmut ba kham bun sha ka jingbha ka pule puthi bad ka jingmih.

U la batai ruh ïa u Myntri ka Sorkar Pdeng halor ka sienjam ba kongsan jong ka Sorkar halor ka jingpyntreikam ïa ka rukom siew bainong kaba long mar katjuh, kynthup ka jingsiew bala pynbeit ryntih na ka bynta ki nonghikai SSA. “Kane ka jingpynkylla ka thmu ban wanrah jingïaryngkat, ban ai mynsiem, bad ban pynkhlaiñ ïa ka jingkitkhlieh hapdeng ki nonghikai,” ong u Myntri Rangbah.

U Myntri Rangbah u la pyntip ruh halor ka jingai jinghikai pyntbit ïa ki nonghikai bad ki prokram pynroi, kaba long kongsan ha kaban pynthikna ïa ka pule puthi kaba bha hapoh ka Jylla.

Kiwei pat ki sienjam kiba la pynpaw ki kynthup ïa ka jingpyntreikam ïa ka NEP three language formula, ka jingpynlong kongsan ban pule ïa ka ktien Khasi bad Garo, yn ym don eksamin tad haduh klas 2, ka jinghikai da ki jingïalehkai bad ka jingwad jingtip bad ki kot pule kiba la pynbeit ha ka jinglong tynrai, ka sngi bym donkam rah plakot ba pud sngi na ka bynta ki khynnah rit bad ym donkam kot pule na ka bynta ki pre-school bad tang ki tiar ai jinghikai na ka bynta ki nonghikai.

Halor ka jingpynbeit ïa ki skul LP, u la pyntip ba napdeng ki 14582 tylli ki skul, 3198 tylli ki skul la dep ban pyndam noh na ka bynta ka jinglah pyndonkam bha ïa ki jingdon jingem.

U la ai ruh ka jingbatai kaba bniah bha halor ka “CM LEAD Fellowship”, kaba dang shu pynlait dang shen. Kane ka dei ka prokram ban pynkhlaiñ ïa ka jinglah ban pyntreikam bha ïa ki kam ha ka pule dangle. Da kaba buh ïa ki riewshemphang kiba tbit ha ki District, kan ïarap ha ka jingpynwandur ïa ki plan, ka jingïatreilang bad ka jingkhmih bniah ïa ki jingpynkylla kiba kongsan. Hapoh kane ka prokram, 12 ngut ki riewshemphang yn buh ha ki 12 tylli ki District jong ka Jylla.

Kiwei pat ki jingtuklar ba kongsan bala shim da ka Sorkar ki kynthup ïa ka jingbuh ïa ka Meghalaya Teachers Training Academy (MTTA), ka academy ban ai jinghikai beit thik tang ïa ki nonghikai na ka bynta ban pynbha ïa ka jingpynroi ba ïai bteng ïa ki sap hikai hapoh ka Jylla.

Ka MTTA kan pyntreikam ïa ka bynta ka jingai jinghikai ïa ki nonghikai jong ka Samagra Shiksha.