Shillong, Jylliew 03
U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ka Sngi Balang u la ong ba ka Jylla ka la ïoh pdiang ïa ka “jubab kaba manbha” na ka Sorkar Pdeng halor ka jingkyrpad ban ailad ïa ki par dewïong kiba kham rit ban treikam.
Ha kajuh ka por, u la ong ba ïa ki jingtip ba bniah yn sa ïasam tad ynda la ïoh ïa ka jingbit ba khatduh.
“Ngi la ïoh ïa ka jubab kaba manbha hynrei ngan kiar na kaba ai ïa ki jingtip ba bniah ïa mynta, tad haduh ba ngin da ïoh ïa ka jingbit kaba khatduh na ka Sorkar,” la ong u Conrad haba kdew ïa ki jingïakren kiba dang ïaid shakhmat bad ka Sorkar India ban ailad ïa ka jingtreikam jong ki par kiba hapoh ka jingheh kaba 100 hektar.
U Myntri Rangbah u la buh ïa kane ka mat kum kawei ka bynta ka ban pynïabiang tara hapdeng ki lad kamai, ka jingshngaiñ, bad ka mariang.
“Ym don ka jubab kaba dei ïa kane. Kan ïailong ka jingeh bad ngi trei ha ryngkat ki jingpyrkhing bad ki jingeh,” u la ong.
“Katba ka jingtih dewïong ka dei ka bynta jong ka lad kamai kaba kongsan bha, hynrei ngi hap ha kajuh ka por ban pynïabiang tara ïa ka jingshngaiñ jong ki nongtih dewïong bad ka jingktah ïa ka mariang,” u la bynrap.
“Ha ka jingïaid lynti, kan ym don satia ka rukom treikam kaba janai, kin don beit ki jingeh hakhmat,” ong u Conrad da kaba bynrap ba ka jingtih par katkum ka juk stad saian ka la dep sdang ha ka Jylla lyngba ki jingmynjur jong ka Sorkar Pdeng.
“Kumba ka long mynta, ïa ki par kiba kham heh, ki par kiba heh 100 hektar, la ai jingbit da ka Sorkar India bad 4 tylli ki par, kumba nga la ong, la ai jingbit – ha kaba 3 tylli na kine, ki la treikam lypa,” u la ong.
“U dewïong uba bun na une (u dewïong) ba la tih katkum ka juk stad saian la sdang ban shalan shabar ka Jylla. Kumta, ka jingtreikam ka la sdang hynrei ngi dang hap ban ïaid ïa ka lynti kaba jngai,” u la ong.
U Myntri Rangbah u la pynithuh ruh ïa ki nongtih par kiba rit kum ka jingeh kaba kongsan jong ka Jylla.
“Ki jingeh jong ngi ha ka jingshisha ki dei ki nongtih par kiba rit, ki bym don ïa ki jaka kiba katkum ka jingdonkam, kumta kita ki jingeh ki dang don ha ka jingpynkhreh kam, ngi dang pyrshang ban weng ïa ki da kaba pan jingbit na ka Sorkar India ha kaba yn lah ban ai jingbit ïa ki par kiba kham rit,” u la ong.
Halor ki jingïap ba dang shen kiba ïadei bad ki par ba la shuh iehnoh kumto, u Conrad u la pynpaw ïa ka jingheh jong ki thliew kiba la rim ha kylleng ka Jylla.
“Ki don palat 21,000 tylli ki par ba la shu iehnoh kumto tang ha kawei ka distrik bad lada buh lang ïa ki baroh ha ka Jylla, ki lah ban don haduh kumba 25,000 tylli ki par,” u la ong.
“Ka long kaba jwat bha ïa ngi ban ngam sha kine ki bynta baroh bad kine ki par ki la don la bun spah snem bad ym tang da ki phew snem,” u la bynrap.
Shuh shuh u Myntri Rangbah u la ong, “Nga ban jur ïa ka kyntien ban pynïabiang tara namarba kata ka long kaba kongsan bha. Katba ngi hap ban peit ïa ka lad kamai, ngi hap ruh ban pyntikna ba ngin ïai bteng ban kitkhia ïa ki briew jong ngi, ngi donkam ruh ban sumar ïa ka jingim bad ka jingshngaiñ jong ki nongtih par.”
