Shillong, Jylliew 07
U Samla Raymond Kharjana u ba dang shimti thymmai kum u nongïalam ba ha khlieh duh (President) jong ka Khasi Student Union (KSU) u la khlei ïa ki kyntien kular ba nangne sha khmat ka Seng kan dang pynjur ban ïakhun ïa ki mat kum jingdawa ban treikam ïa ka Inner Line Permit (ILP), ban ïada ïa ka khyndew ka Shyiap, ban wanrah ïa ka jingkylla ha ka pule puthi bad halor ka jingtih ïa u Uranium.
Ïa kane u la pynpaw ha ka jingkren jong u ha ka sngi ba pyntian smai ïa ki nongkitkam ba thymmai jong ka KSU na ka bynta ka Samoi treikam 2026-2029 ha ka jingïalang kaba la long ha U Soso Tham Auditorium mynha ka Sngi Saitjaiñ.
U Samla Raymond haba kren ha ka sien ba nyngkong kum u nongïalam ba ha khlieh duh jong ka KSU u la ïa u la ïathuh ba u dei u samla u bym ju rieh, u bym ju smiej bad u kyrmen skhem ba baroh ki samla ba ïalam ïa ka seng ki don ïa ka juh bad ki bym ting ïa ki jingpyngat kyndon aiñ.
Shuh-shuh u la ïathuh ialde ba u la long kum nongïalam ba peit (in-charge) ïa ka South West Khasi Hills la ar samoi bad u la ong, “Phi ktah thala ïa u mar poh khyndew (Uranium) hangtei ha Domïasiat, phin ïohi ïa ka jingbitar, lane ka jingpynhiar kput na ki dkhot ka seng bad ka KSU South West Khasi. U la ong.
U la ïathuh ba dang shen ka KSU ka la phah dorkhas sha u Myntri Rangbah ka Jylla kumjuh ïa kiwei ki Myntri Sorkar namar ba ki mat kiba ktah Mationg ïa ka ri bad ka Jaidbynriew kam dei eh tang ka bynta jong ki seng balang. “Nga sngew ban ong ba u paidbah Meghalaya u la jied ïa la u nongmihkhmat ban kren bad rah ïa ki mat ba ktah ïa ka Jaidbynriew’ u la ong.
U la ban jur ba ka mat ba kongsan eh ka jong ka KSU ka long ban dawa ba dei ban pyntreikam noh ïa ka Inner Line Permit bad ka seng kan nym kynran dien kaba ym pat lah ban pyntreikam ïa kane hapoh Jylla Meghalaya.
U la pynpaw ba dang shen ki la ïoh ban kynduh ïa u Myntri Kam Pohïing ka Sorkar Pdeng, hynrei ka long kaba sngewsih pynban, “Kumba la put turoi da ki katto katne lane da ka Sorkar na kawei ka por sha ka por ba ki pyrshang ban ïakhih ban dawa ILP na ka Sorkar Pdeng, katba haba ngi poi hangto, nga tharai ki shu kut tang ha ka jingphah jingthoh, hynrei kam shym la don kano-kano ka jingshimkhia ban pynbor ïa ka Sorkar pdeng ban ai ILP.
“Nga kwah ban kren da ka ba shai ba lada phim lah ban ai ïa ki aiñ ban ïada ïa ngi ki rit paid nga sngew ba sa shisien ngi dei ban khyllie biang ïa ki kot ki sla, ‘Instrument of Accession bad Annexation of Agreement’ namar kumba ngi tip, ngi long kiba tang shi troh ha ka pyrthei. Ka jingwan hiar kiwei ki briew sha kane ka Jylla jong ngi, nga sngew ban ong ka long kaba shyrkhei haduh katta katta na kawei ka sngi, sa kawei pat” bad u la ong ba dang donbok ba don ki sengbhalang, kiba pyrshang ban kyndang ïa ki briew ba wan na bar.
Haba pynïasoh ïa ka projek rel bad ka jingwan rung kyrthep kiba nabar, u la ong “Khlem kano-kano ka aiñ ban khmih bniah ïa ka jingwan rung be-aiñ ki briew kiba nabar sha ka jaka ka jong ngi, ngi ngin ym mynjur ïa kano-kano ka jingkhot ïakren ha kaba ïadei bad ka rel”
U la pynkynmaw ba ha u snem 2013 ka la don ka jingïakhih ba jur halor ka ILP, kaba la poi ka bynta ba katba ym pat lah ban pyntreikam ïa ka ILP, la dei ban wanrah da ka aiñ kaba long kum shi bynta jong ka ILP bad ka Sorkar ka la wanrah da ka MRSSA 2016.
U Samla Raymond u la ong ruh, “Phi lah thung ïa bun ngut ki nongai jingmut bad ka jingsiew ïa ka tulop kaba la kot da ki klur tyngka, hynrei kawei ka aiñ kaba phi lah thaw ka la shu khyllem suk tang ha ka shi khyllipmat shisien ba ka la wanpoi ha Secretariat. Kane ka pyni ïa ka jingmut kaba shisha haba thaw ïa ka aiñ ban ïada ïa ki Jaidbynriew rit paid.
U la kren ruh halor jong ka jingroi ka jingbym ïa ryngkat ha kaba ïadei bad ki jaka ki puta bad ong, ba ka KSU kan pynbor ïa ka Land Saving Act “ban ïada na ki riewspah ha ka ban thied ïa ki jaka ha ka lynti kaba ngim lah ban sngewthuh”.
U la ong ruh ka jinglap jong ka kaiphod ka PGI halor ka jinghiar ka kyrdan ha ka pule puthi, u Samla Raymond u la kdew ba ki skul ha nongkyndong kiba don 5 ngut ki khynnah skul bad 6 ngut ki nonghikai, hynrei ki don pat ki khep ba ki khynnah ki don 100 ngut katba ki nonghikai pat ki don tang 2 ngut.
U la ong ba ka KSU kan shimkhia bha ïa kane ka mat ban pynbor arshah ban wanrah ïa ka jingkylla ha kaba ïadei bad ka pule puthi.
Haba ïadei ki Competitive Examination, u ne u nongïalam ka KSU u la ong, “Hapdeng ka jingduna ïa ki jingdonkam bad jingdon jingem, lyngba ka jingïarap bad jingnoh synniang jong kiba bun ki briew kiba sngewkhia, la phah arsien ïa ki samla pule sha Delhi ban ïoh ïa ka jinghikai pyntbit”.
U la kren shai, katba ym pat lah ban pynmih ïa ki IAS ne IPS ophisar na u para doh para snam la jong, ka KSU kan ym shongthait bad kan ïai pyrshang ban phah katba nang mih ki snem.
