Kyrpad ka JHADC ïa ka President ban pynkylla ïa ka aiñ ban sdang tih dewïong biang

Jowai, Jylliew 24 Ka Dorbar bala khot kyrpang ne ka Special Session jong ka JHADC kala mynjur ban phah ïa ka resolution ban kyrpad ïa ka President jong ka Ri India ban phah ïa ka...

Jowai, Jylliew 24

Ka Dorbar bala khot kyrpang ne ka Special Session jong ka JHADC kala mynjur ban phah ïa ka resolution ban kyrpad ïa ka President jong ka Ri India ban phah ïa ka Sorkar Pdeng ban pynkylla ïa ki kyndon  bapher-bapher jong ki aiñ kiba ïadei ba ki kam tih dewïong. La wanrah ïa katei ka resolution da u Chief Executive Mem-ber jong ka JHADC u Ma Thombor Shiwat ha ka Special Session ba la pynlong ha ïingdorbar ha ka 24 tarik Jylliew.

U Ma Thombor u la ïathuh ba lyngba katei ka resolution, ka JHADC ka kyrpad ïa ka President jong ka Ri India lyngba u Lat ka Jylla bad ka Sorkar Jylla ban pynmih ïa ka notification katkum ka Para 12 A (b) jong ka Sixth Schedule ban bthah ïa ka jingpyntreikam jong ki aiñ jong ka Sorkar Pdeng kiba ïadei bad ki kam tih dewïong ha ki jaka ba hap hapoh ka Sixth Schedule jong ka Jaiñtia Hills hadien ka jingpynkylla jong kitei ki aiñ katkum ka jingtyrwa jong ka JHADC lyngba kane ka resolution.

U la ïathuh ba kitei ki aiñ kiba ïadei bad ki kam tih dewïong ki long ka ‘The Mines and Minerals (Development & Regulation) ne ka MMDR Act 1957 (67 of 1957), the Mineral Concession Rules 1960 as made under Section 13 jong ka MMDR Act 1957 bad ka The Coal Mines (Special Provision) Act 2015.

U Ma Thombor u la ïathuh ba ka JHADC ka tyrwa ban don ka jingai lisen kiba lai kyrdan ne three tier kata ka kyrdan ba nyngkong ne tier-I (ka jingtih dewïong kaba rit  ne small scale da ki riew shimet ne shi kur ne shi ïing), ka kyrdan kaba ar ne ka tier II (ka jingtih dewïong kaba pdeng ne medium scale da shi kynhun ne ka jingïatreilang hapdeng katto katne ngut) bad ka kyrdan ba lai ne tier III (ka jingtih dewïong kaba heh ba ïar ne large scale da ki kompani).

U la ïathuh katba kim pat ïoh ïa ka jingpynkylla jong kitei ki aiñ, ka JHADC katkum ka Para 3 (1) (a) jong ka Sixth Schedule ba thaw ïa ka Jaiñtia Hills Tribal Mineral Resource Registry ban buh record bad pynshisha ïa ka jinglong trai jong ki riew lum hapoh u pud u sam jong ka JHADC.

Haba ïashim bynta ha ka jingïatai ïa katei ka resolution, u nongïalam ka Liang Pyrshah ne u Leader of Opposition u Ma A. Andrew Shullai u la pynpaw ïa ka jingpyrshah jong u halor ka kyrdan ba lai ne ka tier III ban ai lad ïa ki kompani ban tih dewïong hapoh u pud u sam jong ka JHADC namar kan sa ktah ïa ka ïoh ka kot jong ki riew shimet ne ki kur bad kumta ter ter.

U la pynpaw ruh ïa ka jingpyrshah jong u halor ka jingtyrwa ban buh ka jingheh ka jaka ban ïoh tih dewïong ne ka minimum area kata ka 1 hectare ha ki kyndon jong ka aiñ MMDR Act ba la tyrwa ban pynkylla da ka JHADC. U la ong shuh-shuh ba ka Jaiñtia Coal Miners & Dealers Association ka la buh ïa ka jingkyrpad ban buh jaka kaba heh duh ne maximum area ban ïoh tih dewïong kaba 5 hectares. U la pynpaw ruh ïa ka jingsngewdiaw jong u ban ai bynta na ka bhah jong ka jinglum khajna jong u dewïong haduh 60 percent sha ki riew shimet katba tang 20 percent sha ka JHADC ha ka kyndon jong ka MMDR Act bala tyrwa ban pynkylla da ka JHADC.

U Ma Andrew u la pynpaw ïa ka jingsngewlyngngoh jong u halor ka jingkynthup ïa ka Khasi Hills bad ka Garo Hills ha katei ka resolution kaba long shabar ka bor ka iktiar jong ka JHADC bad kan sa long kaba bym ïahap ha ka constitution ne unconstitutional.

Kiwei kiwei ki MDC kiba la ïashim bynta ha katei ka jingïatai ki long baroh arngut ki MDC ka Congress u Ma Madonbai Rymbai bad u Ma Rikut Parien, u MDC ka NPP u Ma K. Langstang nalor ki MDC jong ka VPP.

Na ka liang jong u Chairman jong ka JHADC u Dr. Sankey Shangpung u la hap pynwai noh shipor ne adjourned ïa ka dorbar kumba shi kynta shiteng khnang ba ka Executive Committee kan lah ban wanrah ïa ki jingpynkylla jong katei ka resolution khnang ban lah ban pdiang bad mynjur ïa ka resolution.

Haba bteng biang ïa ka Dorbar ba kyrpang, u Ma Thombor u la ïathuh ba ka Executive Committee ka la mynjur ban pyndam noh ïa ka tier III ne ka kyrdan ba lai bad pyndam ruh ïa ka kyntien Khasi Hills bad Garo Hills bad pynhiar ïa ka minimum area na ka 1 hectare sha ka shiteng hectare (0.5 hectares) bad kumjuh ban pyndam ïa ka rukom pynbynta ïa ka bhah na ka jinglum khajna jong u dewïong.