Shillong, Jylliew 30
U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha ka Sngi Ba-ar u la ong ba ka Jylla kan sa pynsngew sha ka Sorkar Pdeng halor ka jingdonkam ban pynkylla ïa ka aiñ MMDR lane ban thaw ïa ki kyndon bathymmai ban pynlong ïa ka jingtih dewïong katkum ka juk stad saian kaba lah ban ïaid shakhmat na ka bynta ki nongtih dewïong kiba rit ha Meghalaya, da kaba kdew ba ka rukom tih ‘Open-Cast’ kaba mynta ka donkam ïa ki jaka kiba heh bad ka jingbei tyngka kaba bun.
U Conrad u la ong ba un sa rah ïa kane ka mat sha u Myntri kam pohïing bad Myntri kam tih par ka Sorkar Pdeng.
“Ngan sa ïakynduh ïa u Myntri kam pohïing bad Myntri kam tih par ka Sorkar Pdeng ha kaba ïadei bad ki kam tih par kiba don ha ka Jylla jong ngi,” u la ong hadien ka jingïalang jong ka Kynhun Myntri.
Katba la weng noh ïa ka jingkhang dewïong bad la mynjur ïa ka jingtih par katkum ka juk stad saian da ka Coal India bad ka tnad tih par ka Sorkar Pdeng, u la ong ba ki jingshisha haba phai sha ka jingpyntreikam ki ïapher na ka bynta ki nongpynïaid trai-ri.
“Watla la weng noh ïa ka jingkhang dewïong bad watla ka la don ka jingmynjur ban tih par katkum ka juk stad saian ha ka Jylla jong ngi, kaba la ai da ka Coal India bad da ka tnad tih par ka Sorkar Pdeng bad kiwei-kiwei ki tnad, hynrei ka jingeh kaba ngi ïakynduh ka long ba ka jingtih par ‘Open-Cast’, ïa kaei kaba ka jingtih par katkum ka juk stad saian ka donkam ha kane ka por, ka long kaei-kaei ka bym lah ban treikam ha ka liang ka jingbiang jong ka pisa-tyngka na ka bynta ki nongtih jong ngi,” ong u Conrad.
U la batai ruh ba kiba bun ki nongtih par kim lah ban pynïabiang ïa ka jingheh kaba donkam.
“Namarba na ka bynta kiba bun na ki nongtih par jong ngi, ka jingdonkam jong ka jaka ka long kaba heh, ki jingbei tyngka ki long kiba heh, bad ka jinglong-jingman ka syrtap khyndew ruh ka don la ka jong ka bynta. Kumta ka la don ka jingsngewkhia na ki nongtih par jong ngi, ba dei ban ailad ïa ki nongtih par kiba kham rit,” u la ong.
Ka Sorkar Jylla ka la pule bniah ïa ki teknoloji ba la tyrwa da ki nongtih par ban shimkhia ïa kane ka jingeh.
“Ngi la trei halor kane ha ki por ba la dep, ngi la peit bniah ïa ki kor teknoliji bapher-bapher, bad ki nongtih par ki la wanrah ïa ka kor teknoliji kaba ïahap bha ha ngi. Ngin sa ïasam ïa kane bad ka Sorkar India,” u la ong bad bynrap, “Ngi kyrmen ba ngin ïoh ïa ka jubab kaba bha,” u la ong.
Hynrei u Conrad u la maham ba ki kyndon jong ka ri ki pynkyllaiñ ïa ki jingpynbeit kiba mardor.
“Hynrei kumba nga la ong, kam long kaba suk kumba ngi kwah namarba ki don ki kyndon ha ka kyrdan jong ka ri. Ngi lah ban donkam ban pynkylla ïa ka aiñ MMDR, ban pynkylla ïa ka, lane ban wanrah ïa ki jingkylla bapher-bapher, lane ban wad da kiwei pat ki lynti lyngba kiba ngi lah ban wad ïa ka jingpynbeit haba ïadei bad kane,” u la ong.
Haba ñiew ïa ka jingtih dewïong kum ka mat kaba kongsan ïa ka Meghalaya, u la pyntikna ban bteng ïa ka jingïatreilang bad ka Delhi.
“Da kaba buh ryntih ïa ki jingdonkam bapher-bapher jong ki briew jong ngi, kane ka dei ka sobjek kaba kongsan bha ïa ngi. Kumta kumba ngi la leh ha ki por ba la dep, ngin ïai bteng ban pynsngew ïa kane ka kam,” u la ong.
