Wer u Myntri Rangbah ïa ka jingpynkhreh ba kyrkieh na bynta ka ‘El Niño’

Shillong, Naitung 05 U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha kane ka taïew ba la dep u la ai jingkren ha ka ‘workshop’ halor ka phang “Developing State Response for El Niño...

Shillong, Naitung 05

U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K. Sangma ha kane ka taïew ba la dep u la ai jingkren ha ka ‘workshop’ halor ka phang “Developing State Response for El Niño Preparedness: Strengthening Food and Water Security” da kaba pynpaw ïa ka jingdonkam kyrkieh ïa ka jingïatreikam lang, ki kam kiba donkam ban leh namar ka jinglong bym tikna jong ka suiñbneng nangne shakhmat.

Haba pynpaw ïa ka jingkhia ka kam na ka jinglong-jingman ba mynta, u Myntri Rangbah u la ïathuh ba ka Meghalaya ka la sakhi ïa ka jingduna ka jingïoh slap kaba long palat 80% ha u bnai Jylliew.

U la maham ba katba ki jingbatai antad (forecast) ki lah ban ai ka jingkyrmen, ki jingpynkhreh ki dei ban ïai long ki kam kiba hakhmat eh.

“Ka jingkylla ka suiñbneng kam dei shuh ka jingeh jong ki por ban wan, ka dei kaba la mad mynta. Watla ki jingbatai lypa ki lah ban kylla, ki jingpynkhreh kim lah ban ap,” ong u Myntri Rangbah.

Da kaba shim ïa ka jinglong-jingman kum ka “jingeh kaba la don mynta”, u la ban jur ba ki jingshimkhia bad ki jingpyrshang da ka jingïatreikam lang hapdeng ki tnad bapher-bapher, ki shnong bad ki jaka treikam ki long kiba kongsan ban pynduna ïa ki jingktah kiba lah ban mih.

U la kyntu ïa ki ophisar ba kin wanrah ïa ki lynti treikam kiba lah ban pynkylla bad ba lah ban pyntreikam, kiba ïalam da ki jingkheiñ-jingdiah bad kiei kiba jia ha ka Jylla.

“Ngim lah ban ap ïa ka psaiñdur kaba biang nadong-shadong, Ngi dei ban leh eiei noh mynta. Man ki sienjam ba ngi shim mynta kan pynwandur ïa ka jinglah ban ïaleh pyrshah jong ki pateng ban wan,” u la bynrap.

U la kren ruh halor ka jingkyntiew ïa ka kam rep ba khlem khleh dawai, haba pynpaw ba ka jingpyrshang ka Jylla ka la ïoh ïa ka jingithuh hapoh ka Ri, kynthup ka jingïoh jingïaroh naduh u Myntri Rangbahduh ka Ri.

U la ban jur ruh ïa ka jingdonkam ban wanrah lang hajuh ïa ki buit treikam bapher-bapher, kynthup ïa ka jingtynkai um, pynim ïa ki shyngiar bad ban shna ïa ki jingtei ki ban pynlang ïa ka um kum ki ‘Check Dam’ bad ‘Reservoir’.

“Ïa ka jingjop ym dei ban thew tang da ki skhim marwei, hynrei da ka jingïapher ba shisha ba ngi wanrah ha ka jingim ki briew,” u la kynthoh.

Haba ban jur ïa ka jingïashim bynta lang ki shnong ki thaw, u Myntri Rangbah u la khot ïa ka jingïadon bynta lang kaba khraw jong ki nongmihkhmat paidbah, ki Dorbar Shnong, ki Self Help Group bad ki samla pule ban pynkhlaiñ ïa ka jingpynsngewthuh paidbah bad ban long trai ïa ki jingpyrshang baroh ha ka jingïaleh pyrshah ïa ki jingkylla ka suiñbneng.

Kane ka ‘workshop’ ka la wanrah lang shi jaka ïa ki heh ophisar, ki Deputy Commissioner, ki stad ka rep ka riang bad ki kynhun ba don bynta ban ïakren ïa ki buit treikam ha ka ban pynkhlaiñ ïa ki jingpynkhreh ka Jylla pyrshah ïa ka ‘El Niño’ bad ban pyntikna ïa ka jingshngaiñ ha ka jingdon ka bam bad ka um.