Ka jingpynbeit pud ki 2 Jylla – dang ap ïa ka jingkynjoh ktien na ka Assam: Dhar

Shillong, Naitung 06 U Symbud Myntri Rangbah ka Jylla, u Bah Sniawbhalang Dhar ha ka Lah Sngi U Blei u la ong ba ka Jylla ka dang ap ïa ka jingkynjoh ktien na ka liang...

Shillong, Naitung 06

U Symbud Myntri Rangbah ka Jylla, u Bah Sniawbhalang Dhar ha ka Lah Sngi U Blei u la ong ba ka Jylla ka dang ap ïa ka jingkynjoh ktien na ka liang ka Assam halor ka jingthaw thymmai biang ïa ka Regional Committee jong ka hashuwa ba ki ar tylli ki Jylla kin lah ban pynbeit ïa ka tarik ban sdang biang ïa ki jingïakren pynbeit pud.

U Bah Dhar uba khlieh ïa ka Regional Committee na ka bynta ka West Jaiñtia Hills, u la ong ba u la ïoh pdiang tang ïa ki jingtip ki bym pat pynskhem haduh mynta.

“Ngi la ïohsngew ba ki (Assam) la thaw thymmai biang ïa ka Regional Committee jong ka, hynrei ngi dang hap ban ïoh ïa ka jingpyntip kaba tikna. Shisien ba ngi la ïaid shakhmat, yn sa ïakren ïa kane ka kam ha ka kyrdan jong baroh arngut ki Myntri Rangbah ban rai lano ngin ïakynduh,” u la ong ha ki nongthoh khubor.

Na ka liang jong u Deputy Commissioner ka West Jaiñtia Hills, u dang hap ban aiti ïa ka kaiphod jong ki shnong kiba hap hapoh ka Block-I sha ka Sorkar Jylla.

“Ka kaiphod yn dang hap ban ïoh na u DC. Ka lah ban long kaba la khreh ha ka kyrdan jong ka distrik, hynrei ym pat shym la aiti ïa ka. Ngi dang ap ruh ïa ka jingkynjoh ktien na ka komiti ka Assam,” la ong u Bah Dhar.

U la bynrap ba ynda la ïoh pdiang ïa baroh ar tylli ki kaiphod, yn sa buh hakhmat u Myntri Rangbah ka Jylla bad yn sa khot ruh ïa ka jingïalang.

U Bah Dhar u la kyntait ban pyntikna ïa ka jingdon jong ki shnong ha Block-I tad haduh ban da ïoh shuwa ïa ka kaiphod.

“Ngam lah ban ong la ka long 50, 30 ne 40. Ngin ïaid katkum kaba la kdew ha ka kaiphod. Ngi dang hap ban ïoh ïa kata,” u la ong.

La kan don ne em ka jingjurip lang ïa ki shnong kiba don hapdeng ka jing-ïa-ka-jia, u Bah Dhar u la ong ba ïa ka rai yn shim da ki 2 ngut ki Myntri Rangbah hadien ba ki komiti ki la ïakynduh.

“Ngin sa shim ïa ka rai la ka donkam ne em ban jurip lang shisien ba ki komiti ki la rai. Ai ba baroh 2 ngut ki Myntri Rangbah kin rai ïa kata,” u la ong.

U la kdew ruh ba ka kaiphod jong ka Meghalaya ka la “jan dep” bad shen yn sa aiti sha ka ophis jong u Myntri Rangbah ka Jylla, hynrei u la ban jur halor ka jingdonkam ïa ka jingkren tikna na ka Assam hashuwa ban shim ïa ki sienjam kiba shakhmat.

U Bah Dhar u la ong ba ki komiti kin sa rai kumno ban pynbeit ïa ki bynta kiba dang sah jong ki jaka ba don hapdeng ka jing-ïa-ka-jia – la kan long lyngba ka jingpynphai biang, ka jingïakren ne ka jingïapynbeit.

“Ïa kata, yn sa rai da ka komiti – la kan don ne em ka jingdawa ban pynphai biang, la kan don ne em ka jingïakren, lane kan don ne em ka jingïapynbeit,” u la ong.

Haba jubab ïa ka jingdawa jong ka Hynñiewtrep Border Dispute Redressal Forum ba ym dei ban kyntait ïa ka kaiphod pynbeit pud jong u snem 1958 halor ka Block-I, u Bah Dhar u la ong ba baroh ki kynhun ki kwah ïa ka jingpynbeit kaba kloi.

“Baroh ki dawa ba dei ban pynbeit noh kloi ïa ka mat ba ïadei bad u pud u sam,” u la ong.

U la bynrap ba namar ki jingkam bapher-bapher ha katto-katne ki jaka, ka Sorkar ka donkam ïa ka kaiphod kaba shai na ki bor distrik hashuwa ban shim ïa ka nongrim kaba skhem.

“Kine ki dei kiba la khot ki jaka jong ki jing-ïa-ka-jia. Ngi kyrmen ban ïoh pdiang ïa ka kaiphod na ki bor distrik bad ban buh hakhmat u Myntri Rangbah ka Jylla. Tang hadien ba baroh ar tylli ki komiti ki la ïakynduh ngin sa lah ban shim ïa ka rai,” u la ong.

Haba kylli hato ka Block-I bad kiwei pat ki 5 tylli ki jaka kiba dang sah kin long kiba eh ban pynbeit, u Bah Dhar u la kdew ïa ka jinglong-jingman kaba la slem jong ka jingïakynad hynrei u la pynpaw ruh ïa ka jingkyrmen skhem.

“Ka kam khappud ka long kaba eh bha. Ka la don mynta la palat 50 snem, ym tang ha kine ki ar taïew ba la dep. Kaba eh kam mut ba ym lah ban leh. Ka mut ba ngi hap ban trei shitom shuh-shuh, da ka jingsngewthuh jingmut na baroh ar tylli ki Jylla bad da ka jingïasyllok lang bad baroh kiba don bynta. Ngin pyrshang ban pynbeit ïa kane namarba ka kynthup ïa baroh 2 tylli ki Jylla,” u la ong.

Halor ka jinglong-jingman ha Lapangap, u Bah Dhar u la ong ba kam don kaei-kaei kaba hap ban khuslai.

“Kumba ka long mynta, baroh ka biang ha Lapangap. Baroh ki biang lut bad ki briew ki la ïoh ban leit sha ki lyngkha kba jong ki kumba ju long,” u la ong.