Nongpoh, Naitung 13:
Ka jingther jong u ‘lapbah ha kine ki khyndiat sngi, ka la wanrah ïa ka jingshlei um ha ka wah Umtngam kaba hap ha Mawhati Konstitwensi, Ri-Bhoi District bad kane ka la wanrah ïa ka jingktah kaba jur ïa ki nongrep ka thaiñ ha ka rep ka riang. La ong ba ka jingshlei um jong katei ka wah, ka la pynlong ruh ki pyntha kba kiba don ha katei ka jaka marjan bad ka wah, ki la dap um lang, kaba la wanrah ïa ka jingeh shi katdei ïa ki nongrep namar ba ka la dei ruh ka aiom thung kba bad lada ha kane ka por ka um ka tap, ka pynlong ïa u jingthung ban sah jyllop bad ban pyut bad duh noh. Halor kane ka jingjia, u MLA ka thaiñ Bah Charles Marngar ha ka sngi Nyngkong u la hiar jurip sha ki thaiñ Umtngam ban kynduh bad ki nongrep kiba la shah ktah ki mar rep mar riang na kadaw jong ka jingshlei kynsan ka wah Umiam hadien ka jingbteng jong ka jingther u slap ha kine ki khyndiat sngi ba la dep. Ha kane ka sngi la wan ban ïadon ryngkat ruh u Bah Kerborlang Nongrem nalor kiwei de ki nongtrei ka tnad, ki nongïalam shnong lem bad ki paidbah nongrep ka thaiñ. Ha kane ka sngi, na ka liang ki nongrep kila pynpaw ïa bun ki jingeh ki jong ki kiba la ktah ïa ka ïoh ka kot ba kynthup naduh ka jingbym biang ki nala um, ki dam um bad kiwei-kiwei de ki jingdonkam kiba ïadei bad ka kam rep kam riang ka jongki bad kyntu ïa ki bor ba dei khmih ba kin shimkhia ban leh ïa kaba donkam na ka bynta ban pynurlong ïa kitei ki jingdonkam ki jong ki. Haba kren sha ki lad pathai khubor, u Bah Charles Marngar u la ong ba ka jinghiar jurip bad pynlong jingïalang ka jong u bad ki nongrep ka dei hadien ba u la ïoh ïa ka jingujor na ki nongrep ka thaiñ kiba la shah ktah jur na ka jingshlei um ha ki pyntha kba hadien ka jingshlei ka wah Umiam. U la ong ruh ba bun na ki pyntha kba ki pyndonkam ïa ka wah Umiam ha ka kam rep kam riang ka jong ki, hynrei ka jingshlei kynsan ka um, kala pynjot shikatdei ïa ki jingrep ki jong ki. Ha kajuh ka por, u la ïathuh ba ki don patde ki pyntha kba ki bym ïoh um na ka jingbym biang ki nala um kiba paka ban pynpoi sha kitei ki jaka rep ki jong ki. U Bah Charles u la ïathuh ruh kumba long mynta, ki don lai tylli ki nala um kiba paka lane kita ki irrigation channel ha kane ka thaiñ ba kynthup ïa ka Khap Umputhi, ka Bansaistar Water Users Association lem bad ka Chum Chum Tyrso Valley Water Users Association, kaba ki paidbah nongrep ki ïoh ban pynpoi um sha ki jaka rep ki jong ki. U la bynrap ruh ba ka jingbym biang shuh kine ki nala um, kala pynlong pynban ba katto katne ki pyntha ki shlei um bad katto katne pat ki tyrkhong bad khlem ïoh um satia. “Kumba 600 tylli ki longïing ki shaniah ïa ka ïoh ka kot ka jong ki lyngba ka kam rep kba. Hynrei kane ka jingïai shlei um kaba na ka por sha ka por bad ka jingbym biang ki nala um, kala buh jingeh shikatdei ïa ki paidbah nongrep,” la ong u Bah Charles bad bynrap ba hating-hateng ki jongrep da ka jingbym banse ki hap ban thung biang arsien lai sien ïa ki mar rep ki jong ki na ka daw jong ka jingshah pynjot ha ka jingshlei um. U Bah Charles u la ong ruh kum u nongmihkhmat ka thaiñ, u dap da ka jingsngewkhia jur halor kane ka jingeh kaba ki paidbah nongrep ki ïakynduh. Hynrei u la pynpaw pat ïa ka jingkmen ïa ka jingdon ryngkat u Divisional Officer ka tnad Soil and Water Conservation, uba la kular ban shimkhia ban wad ki lad ki lynti ban maramot pynbha ïa ki nala pynpoi um sha ki jaka rep bad kiwei kiwei de ki lad ban lait na ka jingshlei um kaba la ktah bad buh jingeh ïa ki paidbah.
