Shillong, Naitung 15
Ki nongshong shnong jong ka Diengpasoh ki la mih paidbah ha ka 15 tarik Naitung ban pyrshah ïa ka jingpyntrei ka Indradhanush Gas Grid Limited (IGGL) ïa ki ‘Gas Pipeline’ kiba ïaid lyngba ka shnong da kaba pynpaw ba ki don ka jingsyier ïoh mih kino-kino ki jingma hadien habud bad dawa ban kynriah ïa ka laiñ.
La ong ba ha kane ka jingïakhih paidbah, ka la don ruh ka jingïapyni bor hapdeng ki nongshong shnong bad ki bor ba dei peit ïa ka projek. Watla katta, ki paidbah ki la ïaineh ha ka jingïakhih kaba jai-jai bad kaba shong nongrim ha ka jingdawa ban ïada ïa ka jingim, ka hok bad ka jingshngaiñ jong ki paidbah.
Ka Hynñiewtrep Integrated Territorial Organisation (HITO) ka la mih ban ai jingkyrshan pura ïa ki nongshong shnong ka Diengpasoh bad kyntu ba dei ban pynïaid naba kham pajih ïa katei ka laiñ bad ban bud ruh katkum ki kyndon ba la bthah.
Ka HITO haba ka la ïoh ïa ki jingujor na ki nongshong shnong, ka la leit sha katei ka jaka ban ïakynduh bad ban sngewthuh ïa ki jingeh ki paidbah kumjuh ban ïoh ïasyllok bad ki bor shnong bad ban jurip ïa ka jingpyntrei ïa katei ka projek.
Ha ka jingjurip, ka HITO ka la lap ba ka jingpyntrei ïa ki ‘Gas Pipeline’ ka don ki bynta kiba la pynlong ban sngewkhia halor ka jingbymbud ïa ki jingbthah ‘Guidelines’ bad ki kyndon jingïada ba la buh na ka bynta kum kane ka projek.
Haba kren u Bah Marius Mallai Assistant Publicity Secrectary HITO, u la ong ba ki projek kiba ïadei bad ki ‘Gas Pipeline’ kim dei satia ban shu peit tang ïa ka jingmyntoi ka projek, hynrei dei ban buh hakhmat eh ïa ka jingshngaiñ jong ki paidbah, u kdew ba ka donkam ka jingïasngewthuh jingmut, ka jingmynjur jong ki shnong kiba shah ktah. “Ka jingbym sngap ïa ka sur jong ki paidbah bad ka jingbteng ïa ka projek khlem da pynbeit ïa ki jingeh ka lah ban wanrah ïa ka jingïakynad kaba kham jur” u la ong.
Nalor kata u la ïathuh ba ka seng ka la aiti ruh da ka dorkhas sha u Block Development Officer (BDO), Mawryngkneng C&RD Block, ban kyrpad ïa ka ophis ba kan tuklar mardor bad ban kyntu ïa ki bor ba dei peit ba kin pynkynriah noh ïa ki ‘Gas Pipeline’ kiba ïaid lyngba ka shnong sha ka jaka kaba kham pajih bad ban long ruh katkum ki kyndon kumjuh ban pynthikna ba ka jingshngaiñ jong ki paidbah kan long kaba kongsan eh.
Ka HITO ka ïeng skhem ryngkat ki paidbah ka Diengpasoh, ka pyntip ruh ba kan bteng ban buddien ïa kane ka kam haduh ban da pynurlong ïa ka jingdawa ka ba hok jong ki nongshong shnong. Ka jingim, ka jingshngaiñ jong ki paidbah ka long kaba kordor ban ïa kano-kano ka projek, ka roi ka par kaba shisha ka dei ban wan ryngkat bad ka jingshngaiñ, ka jingïamynjur jong ki paidbah bad ka jingburom ïa ka hok jong ki shnong.