Shillong, Naitung 19
U MDC ka BJP na Tura, u Bernard N. Marak u la kner ïa ka jingkyrshan kaba pura sha ki Nokma ka Ri-lum Garo halor ka jingpyntreikam ïa ka jingdaiñ kuna kaba T.10 hajar ïa ki nongbylla bad ki nongaikam kiba pyntrei ïa ki nongbylla ha ki thaiñ Akhing khlem da ïoh jingmynjur shuwa na ki Nokma kiba dei khmih.
Ha ka kyrwoh ha ka Sngi U Blei, u Marak u la batai ïa kane ka sienjam kum kaba donkam ban ïada ïa ki hok riti-synshar jong ki trai-ri trai-muluk bad ban pynneh-pynsah ïa ka synshar-khadar tynrai ha Ri-lum Garo.
U la pynpaw ïa ka jingsngewkhia halor ki khubor ba ki nongbylla ki rung sha ki bynta jong ka Ri-lum Garo, kynthup ïa ka Tura, khlem ka jingbit jong ki Nokma.
Katkum ka jingong jong u, ka jingailad ïa kum kane ka jingrung ba khlem ka jingbit na kiba dei khmih, “ka pyntlot ïa ki jingiada ba la ai da ka riti-synshar ïa ki ‘riewlum hapoh ka Khyrnit ba 6.”
“Ïa ka Khyrnit ba 6 la pynlong aiñ ban ïada ïa ka jinglong kyrpang, ki riti-dustur, ka khyndew ka shyiap bad ki shlem treikam tynrai jong ki jaidbynriew ‘riewlum. Ha Ri-lum Garo, u Nokma u dei u nongsumar tynrai ïa ka jaka Akhing. Kane ka bor ba dei khmih ka la don shuwa jong ki aiñ kane ka juk mynta bad ka ïai bteng ban ïoh ïa ka jingïada na ka riti-synshar ka ri,” ong u Marak.
U la bynrap ba ym don kano-kano ka hukum Sorkar ne ka rukom synshar kaba lah ban pynduh ïa kine ki jingïada.
Hapoh ka ‘Resolution’ ba la mynjur da ki Nokma, ki nongaikam ki dei ban ïoh ïa ka NOC na ki Nokma ba dei peit shuwa ban buh ïa kino-kino ki nongbylla ha ki thaiñ Akhing.
Ki jingpynkheiñ kin khring ïa ka kuna kaba T.10,000 ïa u nongtrei bad u nongaikam.
“Ki Nokma Committee ki dang treikam ha kylleng ka Ri-lum Garo ban peitngor ïa ka jingbud ryntih. Yn shim ïa ki sienjam kiba biang pyrshah ïa ki jingpynkheiñ katkum ki rai jong ki Nokma bad ki aiñ kiba treikam,” ong u Marak.
Une u MDC u la pynshai ruh ba ka ‘Labour License’ kaba la ai da ka tnad Labour kam lah ban bujli ïa ka NOC ki Nokma.
“Ki ‘Labour License’ kin wan hadien ba u Nokma uba dei khmih u la ai NOC ha kaba ka kam ka ïadei bad ki jaka Akhing,” u la ong.
Shuh shuh u la ong ba ki Development Committee kiba la pynrung kyrteng hapoh ka State Societies Registration Act kim don bor katkum ka Riti Synshar halor ki jaka Akhing bad kim lah ban ai NOC. Kum kine ki kynhun ki dei ban kohnguh ïa ki aiñ ka riti-dustur bad ki kyndon jong ka TNT.
“Ka Riti-Synshar ka long kaba hakhlieh tam. Ym don ka tnad ne shlem treikam ba la thaw katkum ka aiñ (Ordinary Law) kaba lah ban pyntlot ne bujli ïa ki jingïada katkum ka Khyrnit ba 6. Man la ka bor synshar ka don la ka kamram ban burom ïa ki shlem treikam tynrai,” la pynskhem u Marak.
Da kaba ñiew ïa kane kum ka jingkylli ban ïada “ïa ki hok riti-synshar, ka khyndew ka shyiap, ka jinglong kyrpang bad ka jingsynshar hi jong ki trai-ri trai-muluk jong ka Ri-lum Garo,” u la kyntu ïa baroh ki nongaikam, ki kontraktor bad ki ‘agency’ ban bud ïa ka jingbthah jong ki Nokma.
“Ka jingburom ïa ka bor jong ki Nokma ka dei ka jingburom ïa ka Riti-Synshar hi,” la ong u Marak.