Da ka MSPGI sdang ka Sorkar ban khmih bniah ïa palat 11 hajar tylli ki skul ha Jylla

Shillong, Naitung 24 Ka Sorkar Jylla ha ka Sngi Thohdieng ka la pyllait ïa ka Meghalaya School Performance Grading Index (MSPGI) 2025-26, ka rukom treikam kaba nyngkong eh ha ka Jylla ban khmih bniah ïa...

Shillong, Naitung 24

Ka Sorkar Jylla ha ka Sngi Thohdieng ka la pyllait ïa ka Meghalaya School Performance Grading Index (MSPGI) 2025-26, ka rukom treikam kaba nyngkong eh ha ka Jylla ban khmih bniah ïa man ki skul ba la ithuh (ha ka Jylla) halor ki jingtei, ka jinglong ba la khreh ha ka liang ki lad ‘digital’ bad ka jingbuh kyrdan kaba paka.

U Myntri ka tnad pule-puthi, u Bah Lahkmen Rymbui u la pyllait paidbah ïa ka MSPGI, ka ban kynthup ïa 11,443 tylli ki skul ha kylleng ki 12 tylli ki distrik ka Jylla.

Ïa kane ka ‘index’ la shna da kaba pyndonkam ïa ki jingtip ba la pynskhem jong ka UDISE+ 2025-26 ba la aiti bad pynshisha da ki skul hi.

Kane ka jingpeit bniah ka pyndonkam ïa 43 tylli ki dak jingkdew ha 5 tylli ki bynta: ‘Accessi-bility’, ‘Digital Educa-tion’, ‘Infrastructure Facilities’, ‘NEP Activities’, bad ‘Quality Parameters’. Ki skul kin ïoh ‘score’ na ka 1,000 poiñ.

Kawei-pa-kawei ka shlem pule kan ïoh ïa ka ‘School Report Card’ ha ryngkat ki ‘score’, ka jingïoh kyrdan bad kiwei.

Ki dak ‘binary’ ki rah ïa ki ‘mark’ ba pura na ka bynta ka jingbud ryntih, katba ïa kiba pynshong nongrim ha ka ‘Percentage’ la ai ‘score’ katkum ka jingkheiñ. Lada kano-kano ka dak jingkdew kam ïadei bad ka jait skul, la sam biang ban pynlong ïa ka jingkhmih bniah ka bym shah liang.

Yn buh ïa ki skul ha kawei na ki 17 tylli ki kyrdan, naduh ka ‘Utkarsh’ na ka bynta ka jingtreikam bha haduh ka ‘Akanshi-10’ na ka bynta ki shlem pule kiba donkam ïa ka jingkyrshan kaba jur. Ka jingmut, la ong ki heh Sorkar, ka long ban thew ïa ki skul katkum ki kyndon ba la buh, ym tang para ma ki.

U Bah Rymbui u la ong ba ïa kane ka sienjam la shna kum ka atiar ban wad bniah, ha ka jaka jong ka thup ai kyrteng ne ban pynjah burom.

“Ka jingthmu ka long ban ïarap ïa ki skul ban sngewthuh ïa ki jingkhlaiñ jong ki bad ki bynta kiba donkam ïa ka jingphai khmat. Ka wanrah ruh ïa ka ktien kaba ïasngewthuh lang, kaba shai na ka bynta ki Khlieh nongpynïaid Skul, ki nonghikai, ki SMC, ki bor ba dei khmih ha ki Block bad District bad ki nongpynkhreh ha ka kyrdan jong ka Jylla ban don ïa ki jingïakren kiba tei halor ka jingpynkhreh jong ki skul bad ban bthah ïa ka jingkyrshan haba ïadei bad ki kam ba donkam eh,” u la ong.

U Myntri u la bynrap ba ka Jylla ka la sakhi ïa ka jingnang kiew ha ka pule-puthi ha kine ki 8 snem ba la dep, hynrei ki jingeh ki ïai bteng.

“Kumba phi tip ba ka Sorkar Meghalaya na ka por sha ka por ka pyrshang ban leh katba lah ban ai ïa ka jingpule kaba paka tam ha kine ki 8 snem ba la dep; ngi la ïohi ïa ka jingmanbha. Hadien ba la ong ïa kata, kumba phi tip, ki don shibun ki jingeh kiba don,” la ong u Bah Rymbui.

U la ai khublei ïa ka tnad pule-puthi bad ka SEMAM kiba la pynwandur ïa kane ka rukom treikam, da kaba khot ïa ka kum ka sienjam kaba nyngkong eh ha ka ri haba phai sha ka kyrdan jong ki skul.

“Ka jingthmu kam dei ban pynjah burom ïa kano-kano ka skul, ka jingthmu ka long ba man la ki skul bad man ka komiti pynïaid ka dei ban tip hangno ki ïeng namarba baroh ki kwah ban pynbha…ka ïitkhmih ka don hangta, kin peit bad kin pyrshang ban pynbha ïalade,” u la ong.

Ka MSPGI ka bud ïa ka jingtreikam ka PGI jong ka tnad pule-puthi ka Sorkar Pdeng, kaba khmih bad buh kyrdan ïa ki Jylla bad UT.

Ka jingkheiñ PGI jong ka Meghalaya hi ka la kiew na ka 401.62 ha u snem 2022-23 sha ka 525.71 ha u snem 2025-26, kaba la pynkynriah ïa ka na ka ‘Akanshi-3’ sha ka ‘Akanshi-1’.

Ki heh ophisar ki khmih lynti ïa ka jingmyntoi ha ka kyrdan jong ki skul ha ka liang ki jingtei, ka jinghikai ‘digital’ bad ki kam ka NEP ban paw ha ki jingai kyrdan jong ka ri ha ki por ban wan.

Ka tnad ka la bthah ïa ki skul ban pyndonkam ïa ki ‘Report Card’ jong ki ban khmih bniah ïa ka jingtreikam bha bad ki nonghikai lem bad ki SMC, kumjuh ban pynithuh ïa ki jingduna, bad ban pyrkhat ïa ki lad jingïarap. Ki bor ba dei khmih ha ki Block bad District kin pyndonkam ïa ki jingtip ba la pynïasoh lang ban thmu ïa ka jingkyrshan, katba ïa ki skul kiba kham heh ha ka jingïoh kyrdan la pynshlur ban trei kum ki ‘Peer-learning Model’.

Ka tnad ka la pynshai ruh ba ka MSPGI kan pyndap, ym ban bujli, ïa ki jingpeit bniah ha ka jingpule bad ha ki kamra klas kumjuh, bad ym dei ban kheiñ kum ka jingthew haba ïadei bad ka jingmih na ka jingpule jong ki khynnah skul.

Na ka liang u Bah Rymbui u la ong ba u kyrmen skhem ba kane ka rukom treikam bathymmai, ha ryngkat bad ki jinghikai kiba dang ïaid shakhmat, kan ïarap ïa ki skul ban pynbiang ïa ki kyrdan pule bad ban pynbha shuh-shuh ïa ka kyrdan jong ka Meghalaya ha ka PGI jong ka ri ha ki snem ban wan.