Shillong, Naitung 24
Kum ka dak ban kyrshan halor ka jingïakhih ha Nongbah Delhi na bynta ka jingkhuid jingsuba ka pule puthi ha ki eksamin bapher-bapher bad ruh shi bynta ban dawa hiar shuki ïa u Myntri ka tnat pule puthi ka Sorkar Pdeng, u Dharmendra Pradhan, ka Khasi Students’ Union (KSU) lyngba ki shnat treikam ki jong ka, ba don ha ki skulbah hapoh ka Jylla kiba kynthup naduh ka Skulbah NEHU Shillong, USTM bad RIST Ri Bhoi District, NEIAH Shillong, MGU Ri Bhoi District ha ka 24 tarik u Naitung 2026, ki la pynlong ïa ka jingïakhih, ha la ki jong ki jong ki Skulbah.
Ha kane ka sngi kum ka dak ka jingsngewlem ïa ka mynsiem ki 20 ngut ki samla pule, kiba la shim ïa la ka jingim hadien ka jinglait tuh ki jingkylli exam NEET, ki shnat treikam ka seng ki la buh ruh ïa ka jingsngap jar ba shi minit na bynta kine ki mynsiem bad ruh la pynlong ïa ka jingthang mombati, kum ka jingsngewlem ïa ki bahaïing hasem, kiba la duh noh ïa ki khun ki kti ki hynmen ki para lajong.
Ka seng ha ki khyndiat sngi lyngba ka shnat treikam ka jong ka, ba don ha Nongbah Delhi, ka la leit ïashim bynta shitrhem ban ïakhih bad ai ka jingkyrshan ha kane ka jingïakhih.
Ka seng ka pynrem jur ruh ïa ka jingpyndonkam bor ka ba ishyrkhei, kaba palat pud bad kaba pyrshah ïa ki kyndon aiñ da ki pulit pyrshah ïa ki samla pule, kiba dang shim bynta ha ka jingïakhih kaba jai-jai ha New Delhi mynha ka 20 tarik Naitung (July), 2026.
Ha ka kyrwoh ka KSU, ka la ong ba ka jingbom jingtied (lathi charge), ka jingpyndonkam da ka lyer pynsat khmat (tear gas), bad ka jingkynnoh ba la pyndonkam ruh ïa ki briew ba phong jaiñ pulit, hynrei kiba rah lathi ban shoh ïa ki samla pule kiba khlem pyni kano-kano ka jingïakhun pyrshah, ka long ka jingpynkheiñ kaba shai ïa ki nongrim ka synshar paidbah, ka jingïaid beit katkum ka aiñ (Rule of Law), bad ïa ki hok ba la pynskhem hapoh ka Article 19(1)(a) bad Article 19(1)(b) jong ka Riti Synshar ka Ri India, kiba ai hok ïa ki nongshong shnong ban pynpaw ïa la ka jingmut bad ban ïalum paidbah da ka lynti kaba jai jai. “Kum kine ki jingleh kim long tang kiba ym lah ban pdiang, hynrei ka pyni ïa ka jingleh donbor kane ka Sorkar,” la ong ka KSU.
Ka KSU ka pynrem jur ïa ka Sorkar India, namar ka jingbym lah jong ka ban pyni ïa ka jingsngewlem, ka jingkitkhlieh kaba don jingkitkhlieh halor katei ka mat kaba ktah beit ïa ka lawei jong ki lak ngut ki samla pule bad ki nongïakhun eksamin ha ka ri.
Ha ka jaka ban pynlong ïa ka jingïakren kaba seisoh bad ban wad ïa ki lad jingïasuk, ki bor synshar ki la jied ban jubab da ka jingpyndonkam bor bad ka jingpynsyrtok, kaba long pyrshah ïa ka mynsiem jong ka synshar paidbah bad ka Riti Synshar ka Ri.
“Ki jingdawa ba la rah da ki samla pule, kynthup ïa ka jinglait tuh bunsien jong ki kot jingkylli jong ki eksam, ka jingdonkam ban pynkhlaiñ ïa ka jingkhuid (transparency), ka jingkitkhlieh (accountability), ka jingbishar hok (fairness), bad ka jingïaineh (integrity) ha ki rukom thungkam bad pynlong eksamin, ki long kiba dei hok, kiba shong nongrim ha ka aiñ bad kiba dei ban ïoh ïa ka jingpyrkhat kaba kyrkieh na ka Sorkar. Ym lah satia ban ailad ba ka jingtrei shitom, ka jingangnud bad ka lawei jong ki lak ngut ki samla kin shah pynjulor, namar ka jingbymbiang ha ka rukom synshar, ka bamsap ne ka jingbymkitkhlieh jong ki bor ba dei peit,” la ong ka KSU.
Ka KSU ka ïeng skhem ha syndah jong baroh ki samla pule, kiba la shah ktah ha kane ka jingjia bad ka pynpaw ïa ka jingkyrshan kaba pura ïa ka jingïakhun jong ki na ka bynta ka hok.
Shuh shuh ka pynpaw ïa ka jingsngewlem kaba khraw ïa kito kiba la mynsaw ha ka jingther jong ki pulit bad ka KSU ka khmih lynti, ba kin ïoh jingkhiah noh kloi bad pura.
Ka seng ka kyrpad bad dawa jur ïa ka Sorkar India ba kan pynurlong mardor ïa ki jingdawa kiba dei hok jong ki samla pule bad ruh ban pynthikna ba kum kine ki jingjia kin ym jia shuh nangne shakhmat.
Ka seng kan ïai bteng ban ai jingkyrshan pura ïa kane ka jingïakhih bad ruh ban dangïai bteng ki lad ki lynti kumno ban pynurlong bad ruh ban pynkylla ïa ka pule puthi ha ka ri hi baroh kawei. Kumba ïa ka seng hi la seng ïa ka halor ka nongrim, ban kyntiew ïa ka pule ka puthi, ban ïakhun ban ïoh ïa ka pule puthi ba biang ha ka Jylla kan ïai bteng ha kata ka nongrim.